REKLAMA

"Skoczkowie. Przerwany lot" - o przedwojennym Podhalu i pierwszych Polakach zaliczanych do światowej elity sportów zimowych

Magazyn Radia TOK FM
Data emisji:
2020-12-06 14:00
Prowadzący:
Czas trwania:
25:33 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
w niedzielnym magazynie Radia TOK FM chciałbym przywitać kolejnego naszego gościa jest już z nami Dariusz Jaroń dzień dobry dzień dobry reporter dziennikarz autor książek opozycji, które dziś będziemy mówić to skoczkowie przerwany lot książka, która ukazała się nakładem wydawnictwa marginesy właśnie i zacznijmy od tego ilu ile tam wątków sportowych ile historycznych, a ile jeszcze innej treści, którą powinniśmy zakwalifikować do osobnego nurtu literackiego z Rozwiń » księży faktycznie wątków jest bardzo dużo tak jak historię przedwojennej Sports miesza się z polityką wydarzeniami, które zmieniały nadzieje dzieje narodów dzieje naszego kraju, więc no też, że książka jest tak w połowie książką sportowo opowiadającą o uciekinierach narciarstwa, a też trochę taternictwa ratownictwa Górskiego sprzeda też oczywiście o Zakopanem Podhalu tamtego okresu, a druga część książki to jest histeria wojenna trochę historii powojennej w środku państwa rozważa, więc wątków jest sporo i też myślę, że przez to trudno byłoby tej zakwalifikować większość z nas sportowa bardziej historyczna czy jest reportaż, żeby nim myślę, że niema potrzeby nadawania jakiegoś takiego 1 określenia odbiorcom czytelnikom młodego pokolenia generalnie ludziom, którzy chłoną sporta być może nie zagłębiali się w jego historii trudno jest pojąć, że sportowiec to nie tylko Gladiator, który występuje na sportowej arenie, który zdobywa triumfy tak dla siebie jak dla kraju, który reprezentuje, ale to także bardzo często życiorysy, które dość głęboko zapisały się także także w historii naszego kraju tej społecznej i politycznej i wojennej tak jak w tym przypadku co prawda też zupełnie inne czasy wydział sportu właściwą był okres nie stwarza chodzi o narciarstwo, więc też tak, wyjaśniając młodszym słuchaczom zupełnie inne realia, które sprawiały, że mieli do czynienia z totalnie sportem amatorskim, więc siłą rzeczy tamte tamci sportowcy tamtych lat ogromnej większości musieli mieć zupełnie inne życie życie zawodowe musi jakiś sposób się utrzymać, a sport był pasją był sposobem na spędzenie przy każdej wolnej chwili, ale nie można było mówić o tak profesjonalnym podejściu do sportu, jakim mamy dzisiaj, gdzie zawodnicy mają swoich cały sztab trenerów od dietetyków przez teren personalnych właściwie profesjonalny sportowiec dzisiaj może i powinien się poświęcić tylko temu, żeby dojść do jak najlepszej formy ten był oczywiście inaczej, a realia, w których których akurat bohaterowie mają książki funkcjonowania ryczy swoją rzecz oprócz tych wątków sportowych też miały dla nich zupełnie inne kierunki ścieżki i no byli świadkami uczestnikami wielkiej historii tak, uzupełniając ten wątek półżartem pół serio no pewnie obecni fani sportu nie wyobrażają sobie, że nie wiem Cristiana Ronaldo bądź też pomysł uwikłani są w działalność partyzancką nie wiem są kurierami gdzieś się w czasach konfliktu i ich krajów z innymi itd. to totalnie nie do wyobrażenia tak to zupełnie inne realia inna inna sytuacja i też przez to chyba nie sposób porównywać tego sportu przedwojennego tuż przedwojennym tuż przed wybuchem drugiej wojny światowej, a sportu współczesnego, lecz pozostaje życzyć wszystkim sportowcom bieliki Ronaldo jego następcą żeby, żeby taki stan rzeczy się trzymał, żeby sportowiec zawsze musi zachować sportem ma, a niekoniecznie działaniami wojennymi jak rodził się Polski sport zimowy, a z oczywiście lepsza, bo narty ucieszy pomysły, że państwo pierwsze próby wprowadzenia nart Zakopanego na Podhale i żeby pierwsi pionierzy narciarstwa pierwsi właściwie poza prokuratorzy z jak na nartach dotarli do Zakopanego to miejscowym miejscowej młodzieży bardzo te narty spodobały i właśnie stąd wzięły się pierwsze próby jazdy na nartach no jak zaczęli się uczyć jeździć na kolejnym krokiem było to, żeby się pokusić o jakiś wyczyn o to kto będzie jeździł na nartach lepiej szybciej, a warunki w górach są dobre do tego żeby, żeby zjeść by rywalizować na nawrócił się takich amatorskich trasach zjazdowych, ale oczywiście czasem się bardzo rozwijało najpewniej się też pierwsze skoki narciarskie niekoniecznie na Podhalu, ale w innych miejscach Polski, ale jeśli chodzi Osamą Podhale NATO to początki to jest no co od takiego poziomu totalnie amatorskiego pierwszych zabaw dziś usypywania skoczni właściwie, czyli takich chować śnieżnych aż po profesjonalne obiekty, których na zwiększaniu tego procesu jest oczywiście budowa wielkiej Krokwi to jest także ambicja, gdzie się doścignąć prekursorów ludzi północy Skandynawów dziś pokazać, że Polak też potrafi to była wielka siła napędowa naszych sportowców, żeby dorównać tym, a właściwie na naukę rolą art tamtych czasów, bo Norwegowie i najszerzej w ogóle mieszkać sąd w Skandynawii od pokoleń się narciarstwem już zajmowali na poziomie dla nas tutaj niedostępnym przez przez długie lata i pierwszym takim sportowcem, który może jeszcze nie pokonał tych Norwegów może jeszcze nie nie przeskoczyła już był w stanie równać się z ich osiągnięciami był Bronisław Czech, czyli jeden z bohaterów książki, które dość szybko pokazał, że jeśli chodzi o ogółem narciarstwo bardzo wszechstronny nie tylko skakała Warta, ale też brał udział w kombinacji norweskiej w biegach na realizacji europejskiej później nie tylko u nas na naszym podwórku się wybija i aby szybko w zajmował najwyższe miejsca na podium, ale też na zawodach międzynarodowych na blisko tych tych tych najlepszych tego typu stół taki nasz pierwszy człowiek, który potrafił dorównywać najlepszym na świecie ta rywalizacja też przewija się przez karty Pańskiej książki prawda tak oczywiście wyniki do klasy pierwszej partii Bronisława Czecha z tego powodu, żeby mu był starszy od Stanisława Marusarza, więc na tę jego jego wyniki on czas miał pecha na różnych wielkich zawodach igrzyskach olimpijskich co wynikało ze wsi źle przygotowanych uczulony skocznie czasem z ministrem czasem z różnych innych takich względów, które przy zawodach podejściu amatorskim mogą się przytrafić częściej niż na profesjonalnym poziomie no w każdym razie on rzeczywiście był w latach już dwudziestych i na początku trzydziesty najbliżej tego, żeby tych najlepszych z najlepszych na nie straszyć na skoczni dotyka pan także innych bohaterów drugą taką bardzo ważną postacią męskiego narciarstwa polskiego przed drugą wojną światową był Stanisław Marusarz mocno kilka kilka lat od Bronka Czecha który najpierw dogonił swojego swojego mentora zrówna się z nim poziom dość szybko go zdystansował, a tu taka naturalna zmiana pokoleń, bo Rolex zbiegiem lat coraz częściej się zajmował się innymi pasjami sportowymi, ale przede wszystkim pracą szkoleniową bardzo chciał być trenerem tutaj w tym kierunku się rozwijała młodsi koledzy z właśnie system masażem na czele przejęli pałeczkę i jeśli chodzi o wyniki sportowe Marusarz no tak jak Bronek zbliżył się do tych do tych Norwegów Skandynawów tak takiego młodszy kolega już niejednokrotnie z nimi wygrywał nawet na mistrzostwach świata w Lahti trzydziestym ósmy roku no zachowanych relacji wynika, że powinien być być pierwszy na zakończył rywali za drugim miejscu ale, żeby odchodzi od tego czy muszę należało pierwsze czy drugi to pokazuje że, że faktycznie to było to już Top nie tylko Polski ale, ale światowe za kilka wrócimy do naszej rozmowy Dariusz Jaroń reporter dziennikarz autor książek w tym tej, której mówimy skoczkowie przerwane lody z moim państwa gościem to wszystko w niedzielnym magazynie Radia TOK FM zaproszę teraz na informacje po informacje wracamy do naszej rozmowy kończą się państwu po informacjach kłaniamy się, bo wraz ze mną jest Dariusz Jaroń reporter dziennikarz autor książek skoczkowie przerwany lot to tak, której mówimy dzień dobry raz jeszcze dzień dobry zastanawia mnie w tej Pańskiej opowieści, ale też i odwołując się do losów bohaterów co jest bardziej ujmujące w nich czyta strona sportowa czy też ta działalność poza sportowa w bardzo trudnych czasach wojny, która wymagała odwagi i też sprawności, bo to jedno z drugim się wiązało to ściśle oczywiście powiązanie tych tło pochodzenie sportowe bardzo wpłynęło na czymś zająć w czasie drugiej wojny światowej bo, a cała trójka bohaterów wspomnieliśmy wcześniej o Warszawie Ciechu Stanisławie Marusarza, ale trzecią bohaterką książki jest chyba masażu na młodsza siostra Stanisława i cała ta trójka ze względu na to, że była świetnie przygotowana kondycyjnie znakomicie jeździ na nartach, ale też z racji tego, że mieszkali w Zakopanem świetnie znali Tatry i całe pogranicze w związku z tym zaangażowali się jesienią już 300 dziesiątego roku działalność kurierską przeprowadzali ludzi przez Tatry czasem to była przeniesienie rozkazów pieniędzy dokumentów wszyscy, więc właściwie tym się różni różniły się od siebie, ale za każdym razem były bardzo niebezpieczna no w razie wpadki z panem pan osobie groziło co najmniej więzienie, a w wielu przypadkach także wskazania śnieg, więc stawka była bardzo wysoka na całej trójce oczywiście wielu innym gminom tatrzańskim, który w tamtych okresie działań nie tylko tatrzańskim, bo państwa czek właściwe bardziej działa nie tylko w Tatrach co bliżej Rabki nowego Targu tam tam są dowody relacji świadków na to że, że tam pomagał przyznają się przez granice, a coraz bardziej ujmujące no myślę, że sport jest piękny szlachetny, ale był tutaj jakimś tłem rodowodem, ale tak faktycznie pokazali co dla nich znaczy patriotyzm i ta służba ojczyźnie, bo wtedy w trakcie wojny, kiedy właściwie postawili wszystko co co mieli ryzykowali życie swoje swych najbliższych i podjęli się tych niełatwych misji tatrzańskich kurierów, przyjmując tezę, że sport właściwy ze wszystkim co ze sobą niesie jest takim życiem w pigułce to tutaj można dostrzec pewne cechy wspólne albo nawet wynikające z tego, bo narciarstwo obojętnie, jakiej odmianie byśmy nie spojrzeli wymaga pilnej odwagi właściwie połączonej z brawurą to czym zajmowali się pańscy bohaterowie też było odwagą brawurą w 1 to prawda bardzo możliwe, że właśnie dzięki temu narciarstwo byli tak odważnie, że później po podejmowali się bez mrugnięcia okiem misji w trakcie wojny się także tutaj można to ze sobą spokojnie łączyć jak trudno było dotrzeć do do tych wszystkich przekazów do tych wszystkich historii, które związane są pańskim bohaterami prócz oczywiście tej strony sportowej w ta przecież na kartach została wyłożona raz 2 tak transportowa faktycznie jest udokumentowana to kwestia przejścia po archiwach prasa sportowa z lat dwudziestych trzydziestych jest bardzo dobrym stanie zachowana udokumentowana, więc tutaj nie było problemu, jeżeli chodzi o tę część taką i historię wojenną i taką ludzką twarz wszystkich bohaterów rzeczywiście to było nieco trudniej to było takie szukanie od od muzeum do muzeum przez liczne archiwa spotkań z bliskimi właśnie było niewiele, ponieważ tutaj mówimy, że takim odstępie czasowym, że właściwie mamy tylko świadków i rodzinę bliskich Stanisława Marusarza waszą nadużył szczęśliwie późnej starości natomiast zarówno Bronisław Czech jakich nam żona zginęli w trakcie wojny, więc tutaj o relacje z pierwszej ręki takich osób bliskich ich znały nie było mowy natomiast zachowało się trochę relacji spisanych wcześniej nieco książek powstało w po wojnie w latach pięćdziesiątych, gdzie strojenia kurierów tatrzańskich zostały zachowane i w tych wspomnieniach pojawia się u nas odbywają się opowieści o uchylenie o Staszku i o Bronku Ciechu natomiast jeśli chodzi o samego Rzeszowa czeka najwięcej dała wizyta w archiwach muzeum Auschwitz-Birkenau tam też po wojnie pracownicy muzeum nie zbierali umawia się na spotkania takie wywiady z ocalałymi więźniami i z tych relacji z tych wspomnień udało się skonstruować otworzyć losy Bronka w obozie i faktycznie już bardzo dużo takich intymnych bliskich zapisków relacji i być rano po to, umożliwiło stworzenie tej postaci, który nie można w sposób inny dotknąć czy zapytać kogoś, kto kogo to kraj poznał ci, którzy zetknęli się z pańską książką podkreślają walor nie tylko historyczne nie tylko sportowe, ale też doceniają, a sposób w jaki teraz spoglądają na samo Podhale pan miał taki cel dziś, pisząc książkę w jej całej różnorodności, a trochę tak na pewno chciałem pokazać tło, w którym funkcjonowali ci i moi bohaterowie, a też nie ukrywam, że bliższy jest takie takie Zakopane taka wizja Zakopanego romantycznego tamtych lat niż współczesnej pali, więc może też tutaj przez to, że takim romantyzmie gdzieniegdzie za bardzo płynąłem, ale myślę, że realia, których ani funkcjonowali wtedy przed wojną w Zakopanem były są bardzo ciekawa do tego, żeby o nich opowiadać wspominać, bo tam historii nie tylko sportowych, ale no wiele wiele innych i wciąż jest dużo do powiedzenia przecież Zakopane tamtych latach było takim miejscem nie tylko wylęgarnią talentów sportowych, ale też miejsce, gdzie ściągali ludzie kultury polityki, więc na pewno warto tam co dawne Zakopane pamiętać AG wan zechciał szczegółowo w jaki sposób reporterska robota zmieniła pańskie postrzeganie Zakopanego, a czy zmieniła na pewno patrzę na Zakopane stało się bliższe, bo na tym, że tak prozaicznego powodu, że musiałem bywać częściej zaczną z dużą ochotą, bo lubi chodzić po górach, więc to zawsze można było połączyć, a że Zakopane warto odkrywać cały czas omijają troszkę ten taki główne turystyczne blichtr i on, odwiedzając miejsca gdzie, gdzie jest jest historia, gdzie są ciekawymi ciekawe miejsca postaci do do odwiedzenia do spełnienia ich historii, więc nie tylko, przemieszczając się Krupówkami pod skocznie i i do kolegi na Gubałówkę myślę że, że Zakopane rodzinne strony jest przykryte taką komórką turystycznej takiej i Cepelii, ale ma też wiele wiele walorów atutów, które warto odkrywać, bo jest to naprawdę bardzo bardzo ciekawej warto się miejsca idąc za ciosem nie myślał pan by przedstawić kolejnych wielkich polskiego sportu właśnie po Bronisławie Ciechu Heleny Marusarzówny oraz równie czy też Stanisławie Marusarza ludzi, którzy jedno, których losy były uwikłane właśnie w ten kontekst wojenny którzy, których mamy naprawdę wielu nie wie, bo wraz z głowy przychodzi Janusz Kusociński chociażby taki czyn na pewno takie pomysły różnymi pogłowie chodzą w ogóle bardzo lubię lubię na interesuje się tym wycinkiem historii, gdzie wielki sport wyczyn spotyka się z wojną Żydzi jest to zdarzenie piękna czystości romantyzmu związanego ze sportem z brutalnością wojna i z reakcjami ludzi z tym jak jak na to reagują co się z nimi dzieje tak czystością na szczęście dla mnie istnienie nie do dotknięcia taki codzienności naszej, ale on bardzo bardzo mnie to interesuje, bo przed książką o skoczkach pisałem o pierwsze polskie prawo w Himalaje, gdzie tam również właśnie ta sama epoka, bo ta wyprawa na baterii miał miejsce 300 dziesiątym roku, więc również bohaterowie zaczynali się z wojną pewnie będę do tego okresu wracał takie czym nawiązuje do tych bohaterów, którym wojna przerwała być może piękną kartę sportową i zastanawiające zawsze w takich chwilach jest to co nie uzyskiwali na na swój los mieli poczucie tego, że ich talent rozwinął się nie zostało docenione nie został skonsumowany właśnie przez to, że może nie można było rywalizować w sposób, jaki realizuje się teraz w czasach pokoju na pewno możliwości ogromne ile Bronek Czech faktycznie już po w tych latach zakładając, że wojnę by nie było to oni świat strona kariery trenerskiej tutaj dziś wyników sportowych wybitnych pani się pewnie, ale on sam nie spodziewał natomiast Stanisław Marusarz na trzydziestym ósmy roku był wicemistrz świata i wydawało się, że kolejna olimpiada kolejne mistrzostwa to już nadchodzi czas, że jeszcze moment i będziemy zawodnika na na miarę złotych medali najważniejszych imprez bardzo duże nadzieje wiązał też z jego siostrą Heleną, która też w Polsce właśnie miała pod koniec tuż przed wojną nie miała sobie równych przydawała często z kolegami, bo koleżanki zostawały od niej procent talentu i szybkości, jaką liczbą dziś na nartach również, że tutaj prognozowano duże nadzieje duże szanse na to, żeby nie tylko rywalizowała na poziomie, ale też duża medale mistrz świata czy igrzysk olimpijskich nikt nie może się przekonać pragnienie nie natrafiłem na żadne listy wspomnienia Heleny, która miała żal o to, że nie ma nic nie jest dane to, żeby wciąż rywalizować na decyzji z innymi zawodniczkami Stanisław Marusarz to bardzo pogodna postać bardzo pogodny człowiek i się, kiedy po latach spotkał się z prezydentem Finlandii, który miał wręcz go przepraszam do sytuacji szlachty, że rząd też wiedział, że właściwie mam zaszczyt być i mistrz świata nie jeden z braci drutów Norwegów to 7 za bardzo nie przejął się, że bardziej bardziej cieszą tym z jakim uznaniem inni narciarze na niego spoglądali trzydziestym ósmy roku później jak w jego obronie stanęli inni trenerzy dziennikarze też później ten temat zmiany prezydent, więc nie ma jakiegoś głębokiego żalu, ale na pewno gdzieś tam myślę sobie całe było, gdyby zamiast w rolę Kuriera Tatrzańskiego mógł mu się wcielić mu kontynuować karierę sportową i przygotować zimą 300 dziesiątego roku do kolejnych igrzysk olimpijskich ponieważ, ponieważ jest we mnie mnóstwo takich idealizmu to pozwoli pan, korzystając z naszej rozmowy być może wystosujemy taki apel proszę zwrócić uwagę w czasach nauczania zdalnego lekcje wychowania fizycznego właściwie nie mają racji bytu tak jak w warunkach normalnych bardzo często też, poszukując pomysłu na to jak przeprowadzić taką lekcję zdalną nauczyciele odwołują się do teorii sportu nie wiem przywołują, że dziś światowe globalne rezultaty proszę uczniów o to by też wymieniać medalistów, a może to jest też trop, bo będzie to lekcja wychowania fizycznego historii w 1 poznać losy bohaterów, których pan opisywał myślę, że warto, że zdecydowanie dobry pomysł, bo mamy połączenie wielkiego sportu, bo przecież nasze nasze wybitne wyniki i narciarzy zaczęły się od Wojciecha fortunę tylko tylko mieliśmy je znacznie wcześniej na przekazy lekcja historii takiej namacalnego właściwe relacje, które zostały dotychczas udało się dotrzeć pokazują codzienność bohaterów w czasie okupacji w czasie pokonywania przez nich gór właśnie roli kleru tatrzańskich późniejsze losy czystej sława pisarza na Węgrzech, gdzie ukrywał się do końca wojny czy Bronisława Czecha w obozie Auschwitz też 8 marca późniejsze lata w Polsce i to jak władze komunistycznego go przyjmowały zaraz po wojnie, więc no jest tutaj kawał historii, ale też wielki sport w tle, więc na pewno jest to ciekawa lekcja dla dla młodzieży tak drodzy nauczyciele nie tylko wychowania fizycznego albo, ale także historii macie właściwie gotowy materiał pod ręką myślę o książce naszego gościa Dariusza Jaroń, który był z nami reporter dziennikarz autor książki skoczkowie przerwany lot dziękuję panu bardzo dziękuję bardzo, państwa zapraszam na informacje Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: NIEDZIELNY MAGAZYN RADIA TOK FM - PRZEMYSŁAW IWAŃCZYK

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA