REKLAMA

Martin Luther King i Pokojowa Nagroda Nobla

Sprawy Różne
Data emisji:
2020-12-13 22:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
54:23 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
sprawy różne dobry wieczór państwu witam państwa w audycji sprawy różne przy mikrofonie Karolina Lewicka witam naszych dzisiejszych gości są z nami prof. Bohdan Szklarski ośrodek studiów amerykańskich Uniwersytetu Warszawskiego oraz Collegium Civitas dobry wieczór panie profesorze dobry wieczór pani dobry czy państwo jest z nami także prof. Jacek Wasilewski medioznawca ekspert tygodnia Noblowskiego organizowanego przez centrum współpracy dialogu Uniwersytetu Warszawskiego Rozwiń » panie profesorze dobry wieczór dobry wieczór państwu nagroda Nobla dla Martina Luthera Kinga to jest rok 1960 czwarte nagrodę pastor odebrał 10grudnia w obecności króla Olafa piątego był najmłodszym laureatem w historii ma wówczas 35 lat i wygłasza porywającą mowę mowę, która przeszła do historii, której fragmenty teraz państwo usłyszą przyjmuje pokojową nagrodę Nobla w chwili, kiedy 22 000 000 Murzynów w stanach Zjednoczonych Ameryki toczy trudną walkę by zakończyć długą noc niesprawiedliwości rasowej przyjmuje tę nagrodę w imieniu ruchu praw obywatelskich, który dumną pogardą dla ryzyka i niebezpieczeństwa z determinacją dąży do ustanowienia rządów wolności i sprawiedliwości mam świadomość, że nie dawniej jak wczoraj w Birmingham w stanie Alabama ma rozpaczliwe wołanie naszych dzieci o braterstwo równość czekały armatki wodne walczące psy, a nawet śmierć mam świadomość, że niedawni jak wczoraj w Filadelfii w stanie Missisipi młodzi ludzie starający się uzyskać prawo głosu Stali się ofiarami przemocy i morderstw na terenie stanu Missisipi tylko wczoraj podpalono lub podłożono bomby w 40 domach modlitwy, ponieważ dawały schronienie tym, którzy nie akceptują segregacji mam świadomość, że wyniszczająca i skrajna Nędza dotyka moich braci i przykuwa ich do najniższych szczebli drabiny ekonomicznej na usta ciśnie się pytania czemu nagroda została przyznana Ruchowi, który jest pod obstrzałem krytyki, który prowadzi bezlitosną walkę czemu został uhonorowany ruch, który nie zwyciężył w walce o pokój i braterstwo, a co przecież jest istotą pokojowej nagrody Nobla po głębszym zastanowieniu dochodzę do wniosku, że nagroda, którą przyjmuje w imieniu tego ruchu jest wyrazem głębokiego uznania dla zasady niestosowania przemocy non mając jako odpowiedzi na zasadniczą polityczną i moralną kwestię naszych czasów ludzką potrzebę zwalczania ucisku i przemocy bez uciekania się do przemocy i ucisku cywilizacja i przemoc to 2 sprzeczne pojęcia idąc śladem ludzi w Indiach Murzyni w stanach Zjednoczonych dowiedli, że niestosowanie przemocy nie jest jałową biernością, lecz potężną siłą moralną, która umożliwia transformację społeczną prędzej czy później wszyscy ludzie na świecie muszą znaleźć sposób, aby żyć razem w pokoju, a tym samym zamienić tę pełną smutku Legię w twórczy psalm braterstwa jeśli cel ten ma być osiągnięty człowiek będzie musiał stworzyć metody rozwiązywania ludzkich konfliktów, odrzucając zemsty agresję i odwet podstawą takiej metody jest miłość kręta droga, która prowadzi Montgomery w Alabamie do Oslo jest świadectwem tej prawdy jest to droga, którą kroczy miliony Murzynów, aby znaleźć nowe poczucie godności ta droga umożliwiła wszystkim Amerykanom wkroczenie w nową erę postępu i nadziei doprowadziła do przyjęcia nowej ustawy o prawach obywatelskich co więcej jestem przekonany że, gdy Czarni biali coraz częściej będą tworzyć sojusze, aby przezwyciężyć wspólne problemy droga będzie się poszerzać wydłużać aż zamieni się wielką autostradę sprawiedliwości dzisiaj przyjmuje tę nagrodę z niesłabnącą wiarą w Amerykę i niezłomną wiarą w przyszłość ludzkości nie akceptuje scenariusza, w którym rozpacz ma być ostateczną odpowiedzią na zawiłości historii nie zgadzam się z poglądem, jakoby człowiek był determinowany przez swoją naturę do tego stopnia, że nie może kierować się powinnością, którego wzywa do poświęceń nie zgadzam się z poglądem, że człowiek jest jedynie życiowym rozbitkom dryfujących bezwolnie po rzece życia pozbawionym wpływu na bieg wydarzeń nie zgadzam się z poglądem, że ludzkość jest tak nierozerwalnie związana z bez jezdnią nocą rasizmu i wojny, że blask Jutrzenki zwiastujące pokój i braterstwo nigdy się nie pojawi nie zgadzam się scenicznym poglądem, że kraje będą 1 za drugim zsuwać się po równi pochyłej w głąb piekła termojądrowej zagłady przeciwnie sądzę, że ostatnie słowo będzie należało do nieuzbrojonych prawdy i bezwarunkowej miłości dlatego też nawet chwilowa porażka dobra nie przesądza o triumfie zła wierzę, że nawet wśród ćwiczących pocisków i wybuchających moździerzy wciąż jest nadzieja na lepsze jutro wierzę, że zranioną sprawiedliwość, która leży na ulicach spływających krwią naszych narodów możemy podnieść z kurzu wstydu by królowała wśród wszystkich ludzi mam odwagę wierzyć, że ludzie na całym świecie mają prawo do 3 posiłków dziennie wzmacniających ciało do edukacji kultury wzmacniających umysł do godności równości i wolności wzmacniających ducha wierzę, że to co zniszczyli ludzie egocentryczni może być odbudowany przez ludzi skoncentrowanych na bliźnich wciąż wierzę, że pewnego dnia ludzkość pokłonić się Bogu i zatriumfuje nad wojną rozlewem krwi i przemocą, a odkup 5 dobra Wola ogłosi swoje panowanie na ziemi lew z jagnięcia będą leżeć razem i każdy człowiek będzie siadywał pod swą winoroślą i pod tym drzewem figowym i nie będzie tego co do niepokoju wciąż wierzę, że zwyciężymy fragment polskiego tłumaczenia przemówienia Noblowskiego Martina Luthera Kinga pochodził z publikacji Bohdana Szklarskiego oraz Pawła reńskiego Martin Luther King, a ich w Dream słowa zburzyły mury wydanej nakładem wydawnictwa Afryka inaczej to była mowa noblowska Martina Luthera Kinga wraca do naszych gości prof. Bohdan Szklarski prof. Jacek Wasilewski są z nami przestał się szczerze panowie, że kiedy myślę o całości tej umowy to za najbardziej wzruszający uznaje fragment sądzę, że ostatnie słowo będzie należało do nich uzbrojonej prawdę bezwarunkowej miłości dlatego też nawet chwilowa porażka dobra nie przesądza o triumfie zła wierzę, że nawet wśród świadczących pocisków i wybuchających szczerzy wciąż jest nadzieja na lepsze jutro to są słowa dające nadzieję nie tylko na to lepsze jutro także nadzieję na to, że ludzkość może być lepsza panie profesorze pan prof. Jacek Wasilewski przede wszystkim pamiętajmy o tym, że Martin Luther King był chrześcijaninem i że jego jego gadem przyznawał się do tego wpływu Gaudiego jego takiego ruchu przeciwko przemocy nawet właśnie w tej w tej mowie to jego postawa była bardzo chrześcijańska tak w porównaniu np. Malkovich który, który miał dużo bardziej takie takie waleczne podejście do tego więc, więc można powiedzieć, że to co na to co on proponował nie tylko było w pewnym sensie takim w takim światowym trendzie, ale też, ale też bardzo mocno wypływało z własnej chrześcijańskiej postawy związanej z pewną godnością z nastawieniem drugiego policzka jest używanie przemocy i też pewnym specjalnym traktowaniem przyjaciół także możemy się z nimi zgadzać, ale musimy atakować ani ani zwalczać, tym bardziej nawoływać do tego a tym bardziej nawoływać do wrogość, jeżeli nie, jeżeli sobie zobaczymy tutaj na cytaty z BIK, które pojawiają się w tej w tej mowie no to no to tam oczywiście są one są słynne odwołania do do ksiąg biblijnych, które przepowiadał Chrystusa czy mówił o tym, że nastanie pewien pewien stan stan pokoju, gdzie zarówno, lecz jak i Jagniątkowa będą mogły razem ze sobą o spółki istnieje nie zrobił sobie krzywdę ma, więc ultra Kinga bardzo często pojawiały temu te cytaty związane z pewnymi krokami żydowskimi i w ten sposób świat wokół niego również taki taki nim po proroka, ponieważ to było wówczas bardzo atrakcyjny w ogniu z 1 strony on mówił w trakcie wcześniejszej umowie 1003. roku tej słynnej, kiedy był marsz na Waszyngton o tym, żeby stać się weteranami twórczego cierpienia tak czy mu rzeczy czy właśnie o tym, że te, że ten niezasłużone wino odkupią świata to było bardzo takie bardzo takie meksykańskie tak samo tutaj mówił pewnym mówił o pewnej postawy i ta ustawa ta postawa którą, którą reprezentowała jednocześnie proponowała w jego ruchu ona była ona była tak bardzo inkluzywna akt chyba chyba głównie to co uderza w tej umowie natomiast nie właśnie pani plus żywność ta wiara w postęp, który ma doprowadzić do do nadejścia Królestwa niebieskiego, ale ona, że tak, więc można powiedzieć, że można powiedzieć rząd bardzo długo bardzo umiejętnie złożył tę całą tą wytyczną chrześcijańską wizję razem z takim taki jest takim stanem społeczeństwa, które jest wyemancypowana i że jak i w którym każdy obywatel będzie miał swoje swoje prawa-li będzie będzie mógł żyć spokoju razem z innymi i ja też mam wrażenie panowie nie wiem czy panowie się ze mną zgodzą się z tej umowy przebija także było nie było wiara człowieka, że człowiek potrafi być zły, ale też nadejdzie taki moment, że będzie potrafił być lepszy pan prof. Szklarskiej w oczywisty sposób się zgodzić trzeba z tym zdaniem cała domowa jest nasz jest optymistyczna tonie prawda, mimo że jest w wygłaszane w czasie, kiedy sprawy związane z ruchem praw obywatelskich jeszcze były niezałatwione, że tak powiem w sposób formalny, bo do dziś przecież nikt nie powierzone są załatwiać załatwia ona w sposób formalny jeszcze daleko do do tego było szczególnie, gdy chodzi o prawa wyborcze i na to co nazwiemy dzisiaj socjalnymi projekt tra prawami, ale tam moralność, a nie moralizatorstwa to jest bardzo ważną miał tak doskonale do kin umiał umiał wykorzystać są cały ruch z tego słyną prawda wykorzystać moralność moralny wymiar sprawy, którą walczono, a jednocześnie do do 8 wykorzystać do tego, żeby wiązać ręce przeciwnikom, żeby uniemożliwiać sprzeciw albo ograniczać ten sprzeciw albo przynajmniej mobilizować siłę poparcia dla dla ruchu no to jest siła ruchu pokojowego prawda, który nadstawia drugi policzek jak pan profesor powiedział biblijne wątki wątki tutaj, ale nie ma moralizatorstwa i pouczania do rankingu umiał tak przemawiać, żeby słuchający go biali nie czuli się, że coś się wytyka oni mieli, słuchając tego poczuć inspirację do zaangażowania się słuszne dzieło, o którym mówił dr kin, bo przecież on tutaj mówi, że wierzy w wierze wierze wierze kilkakrotnie powtarza wie, że to co wierzy i te słowa, które potem następują taka wspaniała wizja rzeczywistości, w której każdy by się chciał odnaleźć każdy chciał, żeby życie, żeby to to, że życie właśnie w takim pokojowym kochającym się szanujący się społeczeństwie, gdzie każdy jest traktowany zaś oceniany wg własnych wartości i umiejętności i bez dyskryminacji i zła no i i trudno odmówić mu też siła je też siła nie tylko tego przemówienia ale, ale większości przemówień dr Kinga właśnie ta siła polega na otwarciu drogi, którą właściwie nie wypada nikomu nie wypada pójść inną drogą jak tą, którą on rysuje ja się, że to jest świetna uwaga pana prof. Śląskiego, bo pamiętajmy, że on nadzwyczaj często jak Amerykanin taki do szpiku kości odwoływał się zarówno do słów konstytucji, jaki był taki pociąg wartości amerykańskich jaką, jaką było szczęście tak też mamy my mamy w konstytucji ten pan tę kwestię Pogoni ze szczęściem jak wolność prawda to były często cytował pieśni i 5 i związane z wojną o niepodległość Stanów zjednoczonych nie odwołują się do takich do tak bardzo mocno zakorzenionych wartości amerykańskich którymi biali ludzie zarówno na północ jak na południe się zgadza, tak więc on tylko domaga się tego, żeby w tym dziedzictwie od założycieli uczestniczyli również nie czarny obywatel, tak więc więc, więc w ten sposób bazował na pewnej amerykańskiej wspólnocie nie mówił Baniak jak sytuacja może go może rząd wierzy by sprawiedliwości za, że ten bank sprawiedliwość Ameryki może okazać się bankrutem, więc to było to był chyba taka właśnie to, że on nie oskarżał tak intensywny, a druga rzecz, że bazową tych wspólnych wartościach i dlatego można powiedzieć trudno było zamknąć przedtem drzwi dla was, a pan profesor mówi o banku prawda to jest cytat z wystąpienia z tego przemówienia, a w Dream z rok rok wcześniej, gdy mówiło banku mówił bardzo tak tak powiedział, że dostaliśmy czek, ale okazał się być czekiem bez pokrycia, a ich IAI teraz musicie nam ten my chcemy ten trzeba zrealizować wspólnie i gdzie są te fundusze te fundusze są w sercu te fundusze są w waszej duszy prawda te fundusze za waszych zobowiązania, które podjęliście razem z ojcami założycielami to jest bardzo ważna myśl, której pan profesor nawiązał, bo po prostu trakt pokazując, że cały ruch praw obywatelskich, który on sobą reprezentuje nie tylko symbolicznie jest w zasadzie przedłużenia amerykańskiej rewolucji Amerykanom on daje szansę Amerykanom miałem przede wszystkim na dokończenie rewolucji, która zaczęła się w 1700 siedemdziesiątym szóstym roku i do i kto by nie chciał doprowadzić tego projektu do końca panowie wspomnieli tutaj o tej wcześniejszej umowie chyba płynniej niż ta Noblowski, która przeszła do historii, której powtórzenia mam marzenie kojarzy niemal wszyscy mam marzenie, że czworo moich małych dzieci będzie żyło w państwie, gdzie na, gdzie nie będą sądzone po kolorze skóry, ale po cechach charakteru mam marzenie, że pewnego dnia naród nasz zniesie się na wyżyny prawdziwego sensu swojej wiary i uzna za prawdę oczywistą, że wszyscy ludzie zostali stworzeni równymi chciałbym zapytać panów potem Move, bo ona była transmitowana przez stacje telewizyjne ABC NBC CBS i propagując mniej te idee biernego oporu walnie przyczyniła się także do tego, że dr King otrzymał pokojową nagrodę Nobla w roku sześćdziesiątym czwartym mógł te przemowy noblowskiej w Oslo wygłosić chciałbym panu zapytać o siły słów, bo nazajutrz po tej umowie waszyngtońskiej FBI donosiło białemu domowi, iż tu cytat w świetle demagogiczne przemówienia Kinga musimy teraz uznać go, jeżeli nie robiliśmy tego dotychczas za najniebezpieczniejszego Murzyna dla przyszłości tego narodu pomyślałam sobie jak bardzo FBI przestraszyło się mądrych i pełnych moralności słów pan prof. Wasilewski no trudno tutaj powiedzieć o tym o tym się przestraszyło tylko pamiętajmy o tym, jaka była wówczas, jaki był wówczas układ sił, tak więc on oni naprawdę rewolucyjni i chcieli zmienić stosunki społeczne i podważali pewne status quo, a władza można powiedzieć rzadko postępować dopiero kiedy wśród kolegów zaczęło być troszkę bardziej postępową, ale generalnie każdy młody zdrowy konserwatyzm ma, więc tutaj z 1 strony mamy napisane na pieniądze im godni ciast, a z drugiej strony przychodzi ktoś mówi mówi do tej także konserwatywnej Ameryki jej słowami mówiąc o rewolucyjnych jednak pomysłach i to i to tak bardzo bardzo chrześcijańskich formułach no to można sądzić, że nagle okazuje się, że trudno się przed tym bronić tak jakby do nas przyjechał przyjechał papież mówił o wyzwoleniu specjalistycznym języku, więc nie wydaje się, że wydaje się, że nie będą prawa rozleje się na całą Amerykę i że tak jak mówił w tamtej umowie Martin Luther King Rze, że to nie będzie także, że ZUS można wzmożoną jak to wówczas powiedział mi głos musi musi musi po prostu za powietrze wysunął się ich sprawy wrócą do sprawy wrócą, bo o do porządku dziennego próba więc, więc okazuje się, że nagle jest także władza musi być nastawiona na trwałą zmianę i zacząć tłumaczyć, dlaczego nic nie robi taki to jest to była zasadniczego taka taka taka przesłanka, że było to PwC niebezpieczne jak wiemy różne ruchy, które początkowo szło mu z mogło się definiować jako jako bez przemocy owe nie jest wcale trudno nagle przerodzić to ruch bardzo przemocą tak w momencie, kiedy będzie będzie zapalny dlatego też w tej mowie bardzo długo Martin Luther King bardzo mocno przestrzegał, żeby mówił do zwracam się do zwracam się teraz swoich ludzi mówiło dobrze pamiętam, żeby nas na twórcze protest nie przerodził się nie zregenerował się właśnie do tego by do tego fizycznego wymiaru do tego do tego fizycznego odwetu, tak więc więc można powiedzieć rządu niebezpieczne w tym sensie, że by go status quo, ale jednocześnie trudno było mu zaprzeczyć tak wprost trudno było tak wprost zrobi z niego wroga w mowie noblowskiej dr King mówił tak, nawiązując do tego, że celem jest braterstwo jeśli cel ten ma być osiągnięty człowiek będzie musiał stworzyć metodę rozwiązywania ludzkich konfliktów, odrzucając zemsta agresję i odwet podstawą takiej metody jest miłość prof. Szklarski wielką jeszcze, żebyśmy zrozumieli dobrze to co się działo i 600310. czwartym roku, że państwo wyobraźmy sobie, że mamy ruch, który jest ósmym roku swojego działania ósmy roku ta władza zapoczątkował go bojkot komunikacji miejskiej w Montgomery Alabama w 1955, ale tak naprawdę to już rok wcześniej Sąd Najwyższy w decyzji bronią przeciwko Bordeaux, gdzie przez kuratorium Topicar Kansas uznał segregację rasową w szkołach za niezgodną z konstytucją i co się stało nic w zasadzie właściwie nie następuje zmiana decyzja Sądu Najwyższego jest jakby negowana pomijana, chociaż ona formalnie jest obowiązującą interpretacją prawa, ale że w rzeczywistości niewiele się dzieje ruch praw obywatelskich na rzecz zniesienia segregacji i równo o wprowadzeniu równo uprawnienia jest tak jakby ruchem na rzecz realizacji postanowienia sądu naj naj wyższego i teraz tak 8 lat ten ruch trwa wyobraźmy sobie co musi się dziać również w jego szeregach tam są młodzi ludzie tam są radykałowie tam są studenci tam są ludzie, którzy po 8 latach walki oprawa obywatelskie mówiono dobrze, gdzie są wyniki i białe elity unikają biały problemu białe elity problem uchwalają bardzo rozwodniona ustawy o prawach obywatelskich pięćdziesiątym siódmym roku w kongresie kolejni kandydaci na prezydenta wygłaszają piękne mowy o o równouprawnieniu o prawach obywatelskich itd. ale tak jak pan preferują niewiele się dzieje nawet ten Kennedy właściwie przymuszany został do zajęcia stanowiska sprzyjającego Ruchowi na rzecz praw obywatelskich, ale robił to dość niechętnie, bo nie mógł stracić głosy głosów białych Amerykanów, które bardzo za zabiegał, a te, a to jeszcze nie była taka jasna sprawa wtedy sześćdziesiątym roku, gdy ubiegał się o o wybór na prezydenta i gdy dr King sześćdziesiątym trzecim roku staje w Waszyngtonie się pod koniec sierpnia jako kolejny rozmówca przemawia właśnie wygłasza to marzeniu swoje 3 prze prze przemówienie no to i wśród w ruchu praw obywatelskich jeśli już zniecierpliwienie brakiem sukcesu brakiem przełożenia tych ogromnego poświęcenia często są setki aresztowanych to są to są tysiące zbitych ludzi, którzy właściwie no z o ogromnym mozołem czy szkoły średnie i uniwersytety, jakby otwierały na afro Amerykanów bardzo powoli nas nas następowało ta desek ta degradacja w sferze publicznej i znalazł się trochę jak trochę sytuacji Wałęsy osiemdziesiątym ósmym roku w Polsce jakiś sposób Lyndon Johnson, który był też politykiem z południa, bo też Teksasu zrozumiał, że mówią o swoim Demokratom, którzy mieli znaczącą większość kongresie mówił kochani Jeślinie teraz jeśli my nic nie zrobimy to grozi nam rewolucja to grożą nam za zamieszki bo, bo ile ile więcej będzie dr kin w stanie powstrzymywać jego i jego inni przywódcy ruchu będą w stanie powstrzymywać radykalizm, który idzie już nowym pokoleniem w tym w tym w tym, że ruchu także nagroda noblowska i uprawa się już uchwalony w tym samym czasie prawo o ustawę o prawach obywatela obywatelskich sześćdziesiątym czwartym, a rok później rok później dopiero, że państwa dopiero rok później została uchwalona ustawa o o prawach oprawie do głosowania dla Afroamerykanów dotyczą oczywiście wszystko południa, bo na północy sprawa wy wy wyglądała inaczej teoretycznie przez formalnego punktu widzenia widzenia lepiej ja miałem przebaczenia długo mówi, ale musiał oddać tylko taką 1 rzecz, że wśród biednych wśród tych mówców sześćdziesiątym trzecim pod mauzoleum lin lin Kolna jest 1 radykał młody człowiek John były on reprezentuje nowe pokolenie przywódców miał przygotowane przemówienie dość ostre w swoim tonie no takie no na pograniczu prawa na pograniczu tej pokojowych pokojowej formy walki, ale takie idące już wprost krok wspomnianego wcześniej ma marką ex no i starzy przywódcy wyperswadować wyperswadować mu wygłoszenie tego przemówienia trochę mu przerobiono i wygłosiła łagodnej wersji, dlaczego wspominam budzą były w tym roku właśnie zmarł był ostatnim przywódcą właśnie z tego z przed mauzoleum Lincolna, który do dziś był kot był koń Kongres Menem był takim żywym sumieniem sumieniem Ameryki zdołał jeszcze po wypowiedzi się niejednokrotnie na temat ruchu Black Lives Matter ich, chwaląc tę pokojową formę tego ruchu, przypominając o tym, że dzięki pokojowej formie działania po po politycznego zyskujemy oręż moralny, który zmusza przeciwnika do no w dłuższej perspektywie wymusza na przeciwniku zmianę stanowiska prof. Wasilewskiego takie dziękuję bardzo, też uwagę, bo ona, żeby pokazuje to także, że z 1 strony, gdyby trudno nie zmienia status quo, że czasami trzeba ich łupem ten łuk naciągnąć aż do granic wytrzymałości, a później, a później okazuje się, że temu, że stanowi ranking wpisuje się pewien kontekst wkrótce po przyznaniu nagrody Nobla wpisuje się Kongres trochę taki lewicowy, bo już podczas podczas tej tej mowy noblowskiej on mówił, że że on jakby wierzy że, że ludzie wszędzie mają prawo do 3 posiłków na swoich ciał do edukacji kultury na swój umysł do godności wolności do równości praw dla swoich dusz Bogu bardzo lubił takie taki dualizm takie takie przeciwstawienie, więc ciało dusza to jest to są takie można powiedzieć bardzo poglądy z progresywnym jednocześnie ten pociągnięty konsekwentnie ten wątek związany z z tym nie zabijaniem za sprzeciwianie się przemocy doprowadził do tego, że na sprawę sprawy zaangażowania Ameryki w Wietnamie była przez niego oceniane negatywnie mocno krytykowanej wtedy, gdy można powiedzieć, iż był hak na niego żeby, żeby nie traktować go tak pobłażliwie, czyli Muzy może inaczej już już już mógł być pewien sposób wykluczane z tych, którzy są prawdziwymi patriotami no tu zaszła, że sam marsz na Waszyngton sześćdziesiątym trzecim roku sama jego nazwa zawiera w swoim pozwie nas w jego nazwie zawiera się, jakby esencja tego co było i co niczego mieliśmy się spodziewać, bo to jest przecież marsz na rzecz prawa do pracy i wolności myśli skupiamy bardzo na tej wolności na czynnikach politycznych, ale równie ważny był nowy kierunek działania ruchu obywatelskiego nowy wymiar tego działania, a mianowicie równouprawnienie ekonomiczne tak i i ten kierunek, bo to jest także proszę państwa, żeby powiedzieć parę słów dla słuchaczy, którzy być może no nie znają historii tak dobrze czy nie pamiętają ruch praw obywatelskich miał w zasadzie 2 fazy tak wprost mówiąc pedagogiczne pierwszą polityczną która, która miała doprowadzić do do likwidacji segregacji wprowadza i doprowadzenia do równouprawnienia politycznego czarnych Amerykanów na południu i to się stało 60 czwartym właśnie ustawy o prawach obywatelskich sześćdziesiątym piątym ustawa o prawa w wyborczych i w tym momencie ta piękna koalicja biało czarna ta koalicja zbudowana na moralnym przekaże ta koalicja zbudowana na na realizowana hasła realizacji obietnic złożonych przez ojców założycieli ta koalicja w zasadzie się kończy biali, jakby orzekli Noto już mamy sprawę załatwiono jest pozamiatane nie ma już rasizmu nie ma jest równouprawnienie nie ma dyskryminacji i segregacji rasizm nam nie mamy właściwie nie niekoniecznie musimy o tym o tym rozmawiać pan profesor wspomniał o tym, że Martin Luther King zaczyna dość głośno mówić o tym o Wietnamie, że wojna Wietnamie z 2 powodów dla Afroamerykanów była wojną wątpliwą po pierwsze, proporcje powołanych powoływanych do wojska żon żołnierzy czarnych żołnierzy było dwukrotnie więcej niż średnia niż ich reprezentacja w społeczeństwie mówił jakiś 1314% Afroamerykanów, a do Abby wojska w Wietnamie dochodzi do 2530% to są Czarni żołnierze, bo biali mieli, więc dużo więcej możliwości reklamowania się się wojska, a po drugie jest czynnik kosztów tej wojny ta wojna zżera fundusze, które dr King i przywódcy ruchu praw obywatelskich tak na południu, jakim na północy uważają, że powinny zostać przeznaczone na politykę wspierania mniejszości i pomagania im w wydostaniu się z tej segregacji już nie formalnej politycznej, ale i ekonomicznej statusowi, której w, której głębi znajdują się głęboko się zna znajdują i i biali ludzie jakby odchodzą od od od Kinga ta koalicja staje się dużo węższa ta koalicja staje się koalicją bardzo lewicujący ta koalicja staje się mniejsza ruch praw obywatelskich przeistacza się w ruch taki rasowo klasowy, a amerykańska polityka bardzo nie lubi klasowych argumentów, a szczególnie w czasie zimnej wojny, bo to zaraz panią z komunizmem zaradzić temu dzisiaj mówimy są socjalizm wtedy mówiło się komunizm przede wszystkim w ogóle to jest tak Szanowni panowie że, że cała ta walka oprawa wyborcze polityczne ekonomiczne jest niezwykle sinusoida na my obserwujemy i wcześniej, kiedy pan prof. Szklarski mówił o tych 8 latach, kiedy nie widać efektów tych kolejnych starań, gdy dorasta coraz bardziej radykalizują się pokolenie, którego kingu swoimi słowami może powstrzymać przed przemocą przed agresją, ale także potem po marszu na Waszyngton po wręczeniu Kingowi pokojowej nagrody Nobla to znowu są momenty wielkich sukcesów jak ustawa o prawach obywatelskich wyborczych lat wolności tak, a potem znowu mamy gorące lato mamy kolejne zamieszki mamy cofnięcie trzymały nieprzestrzeganie obowiązującego prawa pan prof. Wasilewski trzeba powiedzieć, że King właśnie przez cały czas albo był w areszcie albo były wypuszczane z aresztu był jakiś zamach bombowy na jego na jego życie, więc można pod rząd przez cały czas był był był zagrożeniu, ale jeżeli chodzi, jeżeli chodzi o to od od struktury, którą wspomagał potem tym ten rok pracownicze to mamy tutaj taki epizod tego 10 punktowego porozumienia, które dla mnie zawsze wydawało jakoś tam bliskie władzy Wałęsa i mają robotników robotników stoczniowych nie tylko, bo przecież nie przecież tę te końcowe lata życia Kinga nos mu one były one były poświęcone właśnie wokół właśnie walce o podwyższaniu płac, a więc i nawet chyba chyba poszedł pod zamkiem on my uczestnicy demonstracji popierającej właśnie podwyższanie podwyższanie płac, więc mocnemu można sobie z można sobie powiedzieć, że to że, żeby tak patrzymy teraz ma to pewnego dystansu jak ona na pewno sukcesy, ale jednocześnie jednocześnie patrząc na jego takie cele krótko terminować, bo to on przeżywał bardzo często porażki, więc to my to niesamowita postawa postawa człowieka nieugiętego, który przez cały czas przez wiele lat walczył nie tylko właśnie TOT polityczne o te polityczne prawa, ale także te od prawa socjalne pan prof. Szklarski no pan profesor wspomniał o 10 punktowym porozumieniu z Chicago, które miało miało miejsce, gdzie się też ten nacisk ruchu praw obywatelskich przenosi się sam dr King po sześćdziesiątym piątym roku przenosi go na północ chciał przetestować myślę, że trochę nie nie za bardzo rozeznanie grunt dobrze, ale przenoszą swoją działalność na północ do Chicago, gdzie występują z żądaniami właśnie z zakazu dyskryminacji nieformalnej dyskryminacji, bo ta dyskryminacja na północy ma charakter nieformalny naczynie wynajmowanie mieszkań afro Amerykanom czarnym Amerykanom gorsze płace gorsze stanowiska brak awansu i tak, ale oficjalnie segregacji nie ma ani oficjalnie jest jak ma się to mu jest nic tak tak nie prawnicy, a AAII tutaj to tu nastąpiło Zdeb, a spełnienie po postulatów ułatwienia bez dostępu do kredytów do edukacji pożyczek bankowych dla uboższych mieszkańców zniesienia da się do przeciwdziałania nieformalnym zakazu wynajmu itd. no to już uderzało wprost w interesy białych Amerykanów na noc w Chicago i te ten i kampania prowadzona w Chicago przez wiele miesięcy doprowadziła do sytuacji wyobraźmy sobie to co może przypominać nawet dzisiaj częściowo cie, że częściowo Amerykę, ale w pewnym momencie mamy taką sytuację, że że, że Czarni demonstranci, którzy usiłują maszerować mieszkańcy Get Get Chicago usiłują trzyma z Rosji prowokują się biorą udział czy usiłują zrobić przemarsz przez biały dzielnice, żeby mógł, żeby wskazać na da na problem i tych 50, czyli 70 maszerujących w pewnym momencie znalazło się otoczonych przez no 10× więcej białych niektórzy mówią, że około 1000 białych, którzy w bardzo wrogo odnieśli się się do nich wręcz rozpędzili tłum i to nie policja tylko po prostu biali zorganizowali taka ja nie mówimy tutaj zaczynamy mówić o o zjawisku, które przyniosło pewien sukces Trumpowi zwycięstwo w 2016 to co się po angielsku nazywa Beck Slash da czyli jakby panie profesorze jak to po polsku będzie ładnie sprzężenie zwrotne pewność, że biali rzeka za dużo za za szybko nie teraz sprzeciw po prostu sprzeciw przeciwko temu i po prostu do dr kim wraca na południe właściwie nie załatwi wszy nic elita polityczna i i przeciętni obywatele na północy odwrócili się od tego ruchu od tego momentu jest mu również coraz trudniej zebrać na południu swoich współpracowników i ten ruch się właściwie tak pada taką sytuację dryfu pan profesor wspomniał, że dr kin tuż przed trzecią śmiercią był był był Memphis, gdzie też miał wspiera wspierać chciał strajk pracowników zakładu oczyszczania miasta, w których 9 znacząca większość była czarna to stamtąd pochodzą takie piękne zdjęcia z marszu na ulicy, gdzie Afroamerykanie chodzą z taką wielką wielką plamę ta tablicą przyczepioną z przodu tyłu jestem człowiekiem chcę być traktowane jak człowiek tam było to słynne przemówienie na dzień przed śmiercią, który mówi o tym, że on już był mówi do swoich współtowarzyszy, że on jest on był na szczycie góry właściwie i widział tę przyszłość jeszcze bez działania były prawdopodobnie nie dojdzie ja mogę tam z wami za wami nie dojść następnego dnia został zamordowany to przyjął tak chciałbym żyć długo, ale nie zastanawiał się nad tym chce wypełnić wolę Boga był 3kwietnia 1008. roku prof. Wasilew mówi aktu było trochę tak jak tak jak Mojżesz, który nie mógł ujrzeć tej ziemi obiecanej w Dubaju widzimy tylko realna, a ze wzgórza, więc z tych wątków takich jak winnych jest bardzo dużo, ale ja chciałem zwrócić uwagę na to, że pastylki bardzo poważnie traktował traktował kwestie religijne w związku z tym w cały Tusk opowiadał o procedurę Szklarski o tym wsparciu wsparciu robotników i także tych od tej sytuacji w slamsach, gdzie rejonie nie było robione remonty prawda tych mieszkań komunalnych były straszne warunki i tu taka akcja, że on, że Martin Luther King zabrał czynsze od ludzi, po czym przeznaczony na remonty to było bardzo bardzo konfliktowe, ale przecież takie rzeczy właśnie wynikało z tego podejścia, że mamy reżimami bogactwa mamy rozdać biednym i ci bogaci tam klasa średnia i przecież na północy niektórzy czarnoskórzy byli też klasie średniej nie bardzo chcieli nie bardzo chcieli to co jest kwintesencją Ameryki, czyli pewien rodzaj bogacenia się nie zamieniać na taki bardzo bardzo chrześcijańskie credo związane ze ze stanem posiadania czyli, jeżeli coś mam Tur z biednymi w związku z tym można powiedzieć, że dopóki dopóki dotyczyło to pewnego, a realizowana znacznie osiągnięcia, ale moment by przy wąskiej drogi, który dotyczył dotyczył kwestii socjalnych tego dzielenia się z biednymi, które jakich brał na poważnie no to to można powiedzieć to miało w kraju, gdzie własność jest niemal świętością miało dosyć przykre konsekwencje, tak więc jak powiedział bardzo bardzo w kontekście właśnie go takiego od stosunku do chrześcijaństwa w konsekwencji pewnej postawy chrześcijańskiej, która no i każe tym, którzy mają dzieli się z tymi, którzy nie mają, więc mimo, że mimo, że Ameryka jest krajem mocno purytańskim to jest taki, który tam można bronić komunistycznych bardziej, gdy ten, kto mając dobry niż stan niż ten powiedzmy z z dnia Świętego Franciszka, że wypowiedź musi dzielić tym co mam chciałby odmawiają oczywiście Amerykanom szczodrości, bo to jest społeczeństwo, które rzeczywiście bardzo chętnie angażuje się w działalność charytatywną łoży NATO, ale nie chcę być do tego przymuszany tak jak pan profesorowi 2 i i wprowadzanie zmian legislacyjnych, które wymuszają wyrównywanie szans, czyli jak takie punkty za pochodzenie prawda typu to co mieliśmy w Polsce czy fermy wekslem, które wprowadzają system kwotowy wprowadzają pewne reguły, że pewna część biznesów musi być pewna część kontraktów gminnych czy stanowych musi być zarezerwowana dla firm dla firm, które mają mniejszościowe w niej mniejszościowy struktury własności tak dalej tak dalej to co następuje w reakcji na to na ten ekonomiczny wymiar ruchu praw obywatelskich, który został przecież się przed został przykuty szereg zasad prawnych, które umożliwiały te transfery ekonomiczne do no to po tak jak jeszcze w latach sześćdziesiątych siedemdziesiątych to się dzieje to później zaczyna to budzić coraz większe kontrowersje i sprzeciw ze ze strony Amerykanów i i nawet, że jak jeszcze dodał 1 rzecz nawet tam, gdzie nie dotyczyło to transferu finansowych korzyści ekonomicznych, ale np. w sferze edukacji ruch praw obywatelskich już bez dr. Kinga, ale kontynuuje swoją swoją działalność i bierze na cel szkolnictwo i tak by wymuszenie desek delegacji wpadają legislatorzy w kongresie w polityce stanowej też na pomysł, żeby łączyć, żeby przewozić dzieci miesza dzieci w szkole na siłę prawda, że autobusami przewozić dzieci białe do żadnej szkoły czarne do białych szkół, żeby dobrze, żeby to zmieszać nawet państwo nie wyobrażacie jakiś trzeci to budziło np. w takich miejscach, które były znane z niezwykle postępowych deklaracji i poglądów politycznych jak Boston czyli jakby no i Kuźniak Kenneth miejsce, z którego się wywodzą Kennedy w miejsce, z którego wywodzą się liberałowie, czyli postępową myślący Amerykanie socjaldemokraci na naszym gruncie ideologicznym no to, gdy przyszło do integracji szkół i na siłę mieszania szkół no to sprzeciwy były ogromne i w końcu państwo musiało się stan musiał odstąpić od tej polityki no i tu jest jakby ruszyliśmy skałę prawda ruch praw obywatelskich ona zaczęła rozpędzać się po po po drodze zbierać żniwo naruszając coraz więcej więcej więcej interesów i i w takim taki pragmatycznie politycznie sposób po prostu im więcej tych interesów było naruszonych tym większa większy opór dla rozszerzenia znaczenia tego co rozumiemy jako prawa prawa obywatelskie a, słuchając uważnie nawet nawiążę tutaj do przemówień dr Kinga jak słuchamy się w niej poczytamy to zobaczymy, że było zwiastunem wielu wielu nadchodzących konfliktów w sferze właśnie społeczno-politycznej, które miały podłoże ekonomiczne w tym sensie też był, jakby wizjonerem widział rzeczy w przyszłość był może bardziej optymistyczny jeśli chodzi o sposób ich rozwiązania niż rzeczywistość, która później nastąpiła też chciałbym panów zapytać, jeżeli panowie pozwolą zaraz oddam głos panu prof. Wasilewskiemu powoli zbliżamy się do końca naszej audycji o słowa, które padły już po śmierci Kinga prezydent Johnson powiedział dziś stracimy wszystko co w ostatnich latach osiągnęliśmy czy to było zbyt pesymistyczne od ja bym powiedział, że nie wiadomo, że wiadomo, że ten ruch jednak się, że będzie to zdobycie jednak przesącza się przez przyszłe społeczeństwo, jakie ogląda obecnie filmy z lat osiemdziesiątych no to tu jeszcze w tym filmów z lat osiemdziesiątych widać pewne nastawienie nastawienie rasistowskie czy nawet w filmach Eddie Murphy można zauważyć pewne pewne rzeczy, których już dzisiaj po 40 latach od lat osiemdziesiątych o być tą 30 parę już już one byłyby byłyby niedopuszczalne więc, więc wydaje mi się na, że potrzeba wymiany pokoleń, żeby takie postępowe idee mogły mogły zaistnieć, ale ja chciał wrócić do 1 rzeczy, która chyba jest istotna, bo pan pan ze śląskimi własną do tego, że jednak jak odwoływał się odwoływał się Martin Luther King do dziedzictwa handlu Sagan jego mówił na Nobla w tej Dąbrowski mówi o tym, że ze stanu Basia radując ludy Indii prawda demonstrują swoje swoją swoje podejście właśnie były bez przemocy owe to pamiętajmy, że w Indiach te protesty wolnościowe i i ekonomiczne przypomnę słynny marsz poseł były wymierzone Anglików zielony jednoczyły jednak naród przeciwko komu zewnętrznemu natomiast trzeba także ile można było politycznie zjednoczyć pod wspólnymi ideami ojców założycieli tutaj kwestie ekonomiczne, bo jednak trochę trochę trochę naród naród dzieliły amerykański i patrząc na późniejsze ruchy nie jak okupuj Wall Street Night na PSL itd. to widać, że widać, że te, że podziały, przeciwko którym Kik protestował jeszcze bardziej się nasilił, tak więc można powiedzieć, że część została część została przyjęta część można powiedzieć w ogóle jako idea nie zaistniał no dzień ja bym jeszcze uzupełnić tę wypowiedź oto, że rozbudzone oczekiwania, które ZUS oraz oczekiwania, które zostały rozbudzone w latach sześćdziesiątych uległy tylko częściowemu z po spełnieniu i znowu w sensie politycznym wybór Barack Obama Obamy w 2008 roku przy znaczącym poparciu w wyborców białych dla Amerykanów nowy znowu był takim momentem katharsis uwiera no dobrze może rzeczywiście ten rasizm pozostał, ale o poparcie myśmy zagłosowali na czarnego kandydata na prezydenta, bo nie jesteśmy państwem rasistowskim ta, ale znowu jestem wymiar polityczny jest wymiar ojców założycieli jest tych obietnic ruch równości politycznych, które nie kosztują wiele, które nie powodują, że zagrożony zagrożonym można poczuć swoim statusie społeczno-ekonomicznym i i 2016 wybór Trumpa na prezydenta też kampania 220 to co się w tej chwili dzieje te podtekst rasistowski w tym do to wymagałoby oddzielnej audycji dłuższej rozmowy bardzo nawet nie mamy chyba dobrego języka, żeby na ten temat rozmawiać, ale jest dalej obecny i i co jakiś czas pojawia się pojawia się oczywisty oczywista konieczność do tego, żeby tego, żeby zrozumieć, że Rze, że tak 2 ruch praw obywatelskich bardzo dużo zmienił w sensie stosunku między między rasowych w stanach Zjednoczonych, ale bardzo dużo jest jeszcze do zrobienia ostatnie słowo prof. Wasilewski jak chciał powiedzieć że, że to był te lata sześćdziesiąte siedemdziesiąte w Europie 8 był tak to był taki dosyć dziwny czas świetny czas nowych idei nowych na stadion pewnych przełomów emancypacji Martin Luther King jest jedną z kont takich takich mocy partyjnych przełomu uczyć czy rewolucyjnych zmian tylko niesamowite jest to, że właśnie on był w tym wszystkim bardzo bardzo konsekwentny tak jak powiedziałem właśnie kategoriach religijnych ciasto u często dzisiaj nam konsekwencji brakuje, czyli Trocha z chowamy się za hasłami którymi potrafi wymachiwać na sztandarach, ale tak naprawdę tak naprawdę wyjście poza taki swój świat dosyć ksenofobiczny stałe wychodzenie wymaga odwagi myślę, że takiej odwagi byśmy sobie chyba dzisiaj życzyli w tych w tych czasach mocno mocno znowu zamykających i wrogi wobec i prof. Szklarski na koniec jeszcze odwagi i przywództwa, a tego nam bardzo brakuje i to nie tylko jak trudno mówić jako jako Afroamerykanie, bo nim nie jestem, ale widzę to również w białych brak brakuje ludzi, którzy by byli przywódcami i uporu i kontynuowali to co dobre i konieczne ruchu praw obywatelskich zainicjowane nos 70 lat temu praw bardzo panu dziękuję prof. Bohdan Szklarski ośrodek studiów amerykańskich Uniwersytetu Warszawskiego oraz Collegium Civitas dziękuję panie profesorze dziękuję bardzo, i prof. Jacek Wasilewski medioznawca ekspert tygodnia Noblowskiego organizowanego przez centrum współpracy i dialogu Uniwersytetu Warszawskiego panie profesorze bardzo dziękuje bardzo Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: SPRAWY RÓŻNE

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz internetowe radio TOK+Muzyka teraz 40% taniej. Wybierz pakiet Standardowy i słuchaj gdziekolwiek jesteś

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA