REKLAMA

Polska w kontrze do praworządności

Wywiad Polityczny
Data emisji:
2020-12-17 17:20
Prowadzący:
Czas trwania:
13:29 min.
Udostępnij:

Minister ds. UE, Konrad Szymański oświadczył, że Polska zaskarży do TSUE rozporządzenie ws. mechanizmu powiązania wypłaty unijnych środków z przestrzeganiem praworządności. O tej deklaracji rozmawiamy z prof. Anną Rakowską-Trelą, prawniczką z Uniwersytetu Łódzkiego. Omawiamy również wyrok TSUE. Unijny Trybunał Sprawiedliwości nie zgodził się, by europejskie sądy wstrzymały wydawanie Polaków do kraju. W ostatniej części programu rozmawiamy o polskich kandydatach do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
jest już z nami prof. Anna Rakowska Trela adwokatka adiunkt w katedrze prawa konstytucyjnego Uniwersytet łódzki dobry wieczór pani profesor dobry wieczór pani redaktor dobry wieczór państwu minister do spraw Unii Europejskiej Konrad Szymański zapowiedział w trakcie posiedzenia senackiej Komisji Spraw Zagranicznych, że Polska zaskarży do Trybunału sprawiedliwości Unii Europejskiej rozporządzenie w sprawie słynnego mechanizmu praworządności, czyli powiązania wypłat unijnych Rozwiń » środków z przestrzeganiem praworządności ten mechanizm ma wejść w życie od 1stycznia przyszłego roku i minister Szymański mówił, a że ów mechanizmy posiada zbyt wiele dwuznaczności wcześniej premier Morawiecki wielokrotnie podkreślał, że ów mechanizm jest niezgodny z unijnymi traktatami, więc rozumiem w tym kierunku będzie podążać ta skarga też ścieżka zaskarżenia czy pani dopatruje się jakieś niezgodności między traktatami unijnymi mechanizmem praworządności ja nie dopatruje się takich niezgodności znam te zarzuty one zresztą są komunikowane przez przedstawicieli rządu już od dawna te zarzuty dochody dotyczące mechanizmu praworządności właśnie niezgodności rzekomej niezgodności z traktatami no w moim przekonaniu przedstawiciele rządu zapominają o tej właśnie głębszej warstwie traktatowej, która na wprost gdzieś w przepisach już tych pierwszych wstępnych traktatów czy traktatu Unii Europejskiej sięga właśnie do praworządności do rządów prawa wskazuje te wartości jako podstawowe i konieczne dla wszystkich państw, które aspirują chcą być członkami Unii Europejskiej, tak więc także w moim przekonaniu ten mechanizm jest pewną konsekwencję traktatów, a w związku z tym nie można uważać, że jest z nimi niezgodne skoro jesteśmy w Luksemburgu to tam dzisiaj pani profesor 2 ważne decyzje orzeczenie oraz decyzja rzecznika generalnego Sułek chciałbym poprosić panią komentarz do tych wydarzeń rozpoczną od orzeczenia od wyroku Trybunału unijny Trybunał nie zgodził się europejskie sądy wstrzymały wydawanie Polaków do kraju pamiętam jak to było jeśli ktoś miał podlegać ekstradycji tego prawnik mógł stwierdzić, że w Polsce są wątpliwości co do niezależności wymiaru sprawiedliwości i o sąd, który decydował w danym kraju np. Irlandia, bo w Holandii o tym czy wydać żadnego Polaka do Polski czy też nie mógł to wziąć pod uwagę teraz Trybunał stwierdza że, że nie ma podstaw do tego, żeby Polaka do Polski kierować się automatycznie tak można rzecz zbadać i rozważyć, ale takiego automatyzmu być nie powinno tak rzeczywiście takie tak jest dzisiejsze rozstrzygnięcie i jedno tutaj rzeczy tylko w istocie jak jak patrzymy na wymiar sprawiedliwości w Polsce to też wydaje się, że trudno automatycznie oceniać jako zły jako złe można oceniać pewne zakusy polityków czy plany rządzących odnośnie do wymiaru sprawiedliwości do sędziów, którzy przecież od wielu lat starają się to sędziowskie kręgosłup złamać natomiast tutaj Trybunał sprawiedliwości no właśnie wskazał, że nieprawidłowości w Polsce nie są podstawą do stwierdzenia, że wszystkie sądy tego kraju snu nie są niezależne no trudno się z tym stwierdzeniem nie zgodzić w ogóle ja jestem jak najdalszy od tego, żeby stosować automatyzm jakichkolwiek sprawach w szczególności właśnie sprawach dotyczących wymiaru sprawiedliwości i w różnych innych też dotyczących praw człowieka tak trzeba badać każdą konkretną sprawę indywidualnie, tak więc ja temu orzeczeniu nie dziwie to teraz druga sprawa, czyli ta opinia rzecznika generalnego generalnej, która zwykle poprzedza orzeczenie wyrok Trybunału sprawiedliwości Unii Europejskiej ona dotyczy kwestii z kwietnia 2019 roku, kiedy Prawo i Sprawiedliwość wprowadziła do ustawy o krajowej radzie sądownictwa taki przepis, że nie można się odwoływać od wyników konkursów sędziowskich do Sądu Najwyższego i dzisiaj rzecznik generalny Jewgienij Tanczew stwierdził, że Polska ustawa wprowadzono wprowadzona po to, by wykluczyć możliwość kontrolowania konkursów do Sądu Najwyższego narusza prawo Unii jednocześnie rzecznik właściwie podważył niezawisłości nowych sędziów Sądu Najwyższego od tej opinii też nie dziwię podobnie jak temu pierwszemu orzeczeniu tej opinii też nie dziwie z te rozstrzygnięcia, które były przedmioty nabyte rozstrzygnięcia zawarte w Polskim ustawodawstwie, które były przedmiotem od pilnej rzecznika ten nazwano składają się na pewien bardzo negatywny system na pewien bardzo negatywny system, który ma doprowadzić jak rozumiemy w zamierzeniach rządzących do uzależnienia wymiaru sprawiedliwości do uzależnienia sędziów od władzy wykonawczej no i pośrednio także od władzy ustawodawczej poprzez złamanie tych wszystkich mechanizmów, które służą ochronie, a jednocześnie kontroli niezawisłości sędziów niezależności sądów, tak więc ja się nie dziwię się z punktu widzenia praworządności, które przed chwilą mówiłyśmy, że takie mechanizmy, które zamykają drogę sądową, które zamykają możliwość sądowej kontroli prawidłowości powołań sędziowskich są uznawane za sprzeczne z prawem Unii Europejskiej mamy też przecież przykład niedawnego orzeczenia wielkiej Izby europejskiego Trybunału praw człowieka też dotyczącego powołania sędziowskiego z islandzkiego no i w tym kierunku silniej albo słabiej zmierzamy tak w celu w kierunku ochrony niezależności sądów niezawisłości sędziów możliwości kontroli czy sądy są rzeczywiście niezależne, a sędziowie niezawiśli bardzo rzadko tak się zdarza by opinia rzecznika generalnego psuła była sprzeczna z orzeczeniem o ostatecznym psuła, więc można założyć, że ta opinia poprzedza już mniej więcej taki podobne albo niemalże taki sam wyrok Trybunału sprawiedliwości Unii Europejskiej jeżeli on by w takim kształcie zapadł to co oznaczało, że należy skorygować ten konkretny przepis czy też może byłaby wątpliwość co do statusu sędziowskiego tych sędziów Sądu Najwyższego, którzy zostali właśnie w trakcie obowiązywania tego przepisu do Sądu Najwyższego skierowani, bo nie mogli się odwołać, którzy np. się starali o to stanowisko tak no to z pewnością ta niemożliwość odwołania jest jednym z elementów tej układanki tak przecież, gdy mówimy o sędziach Sądu Najwyższego powoływanych w ostatnim czasie czy udziałem tzw. neo-KRS to ich status w ogóle jest wątpliwe nie tylko z tej przyczyny jest to właśnie takiej placówki, które składają się na tę całą układankę, która świadczy o tym, że status tych sędziów jest wątpliwe, tak więc w moim przekonaniu, jeżeli doszłoby do jakiegoś już konkretnego sporu nie wiem być może właśnie dziś poza polską bowiem, że projekt nie bardzo ma w tej chwili przynajmniej, kto kontrolować te powołania sędziowskie jesteśmy takie troszkę sytuacji patowej, ale właśnie, gdyby doszło do jakiegoś sporu dotyczącego konkretnego sędziego np. przed europejskim Trybunałem praw człowieka to mogłoby się okazać oczywiście pewności nie ma, ale mogłaby mogłoby się okazać, że Polska strona rządowa ma pod górkę tak jest na przegranej pozycji, więc z tego punktu widzenia, wskazując na właśnie okoliczności dotyczące niemożności odwołania się od wyników konkursów to jest jeden z elementów tej układanki, ale oczywiście bardzo ważny element trasy Trybunału w Luksemburgu do Trybunału w Strasburgu tego, który stoi na straży praw obywateli 47 państw rady Europy, a orzeka w nim 47 sędziów narodowych kadencja obecnego sędziego z Polski dobiegnie końca w przyszłym roku i trzeba podejść do marca tak na pewno do marca przedstawić 3 kandydatów na jego miejsce i teraz chciałbym panią zapytać o 2 aspekty tej sprawy o komisję, która ma wyłaniać kandydatów i kandydatów, którzy pojawiają się już na giełdzie nazwisk podaje nazwiska oko Press najpierw sam sposób wyboru taka komisja zespół przy MSZ czy powstał w jego składzie znalazło się 2 posłów PiS-u w tym szef gabinetu politycznego premiera szefem tego zespołu jest wiceminister MSZ Piotr Wawszczyk czy ten skład panią razi czy niekoniecznie chyba trzeba pamiętać, że osoby, które mają zostać wyłonione kandydatami, bo przecież każdy z państw stron europejskiej konwencji praw człowieka ma przedstawić 3 kandydatów na sędziów Trybunału europejskiego to powinny być osoby o najwyższym poziomie moralnym posiadający również odpowiednie kwalifikacje takie, które nie mogą angażować się działalnością nielicujące niedającą się pogodzić nie niezawisłością bezstronnością z tego punktu widzenia mam dość poważne wątpliwości czy komisja w skład, której wchodzą na osoby nie to znacznie kojarzone z polityką i jeżeli oceniamy tę politykę z punktu widzenia wymiaru sprawiedliwości to z taką złą polityką tak dotyczącą wymiaru sprawiedliwości są w stanie wyłonić takich kandydatów i czy przez to też nie bez jakichkolwiek teraz abstrahuje od osób, które mają być kandydatami czy taka rekomendacja takiej komisji też tym kandydatom nie będzie szkodzić, bo jednak przez ostatnie lata przyzwyczailiśmy się do takiego domniemania, że jeżeli w Polsce politycy mieszają się gdzieś procedurę wyłaniania sędziów to się bardzo źle kończy bardzo źle dla niezawisłości niezależności sędziowskiej, więc na mnie ta komisja z tego punktu widzenia się nie podoba wolałabym, żeby w jej skład wchodziły osoby, które w ogóle się nie kojarzą z polityką albo karze się z tą polityką jak najmniejszym stopniu i takie, które są w stanie oderwać się właśnie tej bieżącej polityki i wyłonić kandydatów naprawdę dobrze przygotowany no to teraz giełda nazwisk prof. Aleksander Stępkowski jeden z założycieli ordo iuris powołany do Sądu Najwyższego przez pana prezydenta z rekomendacji nowej krajowej rady sądownictwa prof. Elżbieta Karska ekspertka prawa Międzynarodowego prywatnie żona posła Prawa i Sprawiedliwości Karola Karskiego tak to są 2 osoby wydaje mi się, że kandydaci dość kontrowersyjnej tak tacy, których się mówi ja nie wiem ilu słuchaczy zna nazwisko dotychczasowego sędziego z ramienia Polski europejskiego Trybunału praw człowieka dlatego, że to jest była osoba jest osoba, bo pan profesor nadal jest sędzia Monika Wojteczek tak pan Krzysztof Wojtyczek, więc tną znany na pewno w środowisku prawniczym natomiast niekoniecznie takie, którym mówiło się w charakterze czy kategoria jakieś wątpliwości co do co do co do bezstronności co do braku zaangażowania w politykę to są 2 nazwiska bardzo kontrowersyjne wydaje się, że w szczególności pan Aleksander Stępkowski, który właśnie zapisał się tym popiersie swoim zaangażowaniem ordo iuris po drugie, swoim zaangażowaniem w zmiany z ostatnich miesięcy w Sądzie Najwyższym także tym, że przecież się z został powołany na funkcję rzecznika prasowego Sądu Najwyższego jest jednoznacznie kojarzone no właśnie z tym środowiskiem, które mówimy, czyli ze środowiskiem ordo iuris, tak więc w moim przekonaniu są duże wątpliwości czy spełnia takie no wymagania dotyczące bezstronności sędziego Trybunału raczej nie jedno podobnie z panią profesor żoną pana posła Karskiego ja nie znam pani profesor osobiście natomiast w pani profesor jest też zaangażowana w pracy biura legislacyjnego przy Prezesie Rady Ministrów akurat właśnie teraz, więc no ja bym z takimi nazwiskami była ostrożna także z tego punktu widzenia, że no mamy ostatnio w Europie złą sławę jeśli chodzi o powołania sędziowskie i powinniśmy w związku z tym w moim przekonaniu w tym zakresie bardzo uważać naprawdę szukać osób, które no z polityką się nie kojarzą prof. Anna Rakowska Trela adwokatka Uniwersytet łódzki pani profesor bardzo dziękuję rozmowa bardzo dziękuję pani Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WYWIAD POLITYCZNY

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA