REKLAMA

Klasa, wiara czy wiek? Co najbardziej wpływa na nasz światopogląd?

Godzina Filozofów
Data emisji:
2020-12-19 13:00
Prowadzący:
Czas trwania:
26:00 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
no i ostatnia godzina filozofów przed nami trochę krótsza niż inne, ale równie intensywna pod względem intelektualnym całą pewnością i smakowita zarazem Michał Sutowski jest z nami dzień dobry dzień dobra publicysta związany z krytyką polityczną Susz mamy kolejny Sylwester marzeń w telewizji polskiej niedawno ogłoszono, że będą gwiazdy disco-polo występować na tym sylwestrze Zenek Martyniuk oczywiście, ale nie tylko Zenek Martyniuk no i znalazłem w portalach Rozwiń » społecznościowych w różnych miejscach, w których o tym pisano znowu mnóstwo jakichś dyskusji na temat tego cóż takiego jest to disco-polo i że to jest straszne okropna beznadziejna i w ogóle nie należy tego propagować myślę, że to jest dobry punkt wyjścia do rozmowy o klasach o perspektywach klasowych patrzeniu na społeczeństwo na konflikty rozmaite, która w Polskim społeczeństwie są obecne no bo disco polo to jest kwestia klasowa w dużym stopniu zgodził się o niewątpliwie, chociaż mam wrażenie, że chyba w mniejszym dzisiaj niż w latach niż to było w latach dziewięćdziesiątych, bo pamiętajmy, że wówczas to zupełnie innych warunkach komunikacyjny to znaczy wczasach umownie przed internetowych, kiedy na tym podstawowym medium była telewizja początkowo tylko publiczna później doszły telewizje komercyjne wydają się wtedy ten czynnik różnicujący był dużo silniejsze to znaczy czekało zachowane Jagiełło teraz wraz no i gustu pośredniego niższego alpejskiego co się wyrażało w tym, że mediach publicznych disco polo przez chwilę miał wstęp na takich sprawach troszeczkę kabaretu to znaczy będą, bo takie wydarzenie jak festiwal piosenki chodnikowej bodajże realizowany głównie przez właśnie artystów kabaretowych najsłynniejszy chyba utwór wczesnych lat dziewięćdziesiątych z tego nurtu, czyli de facto było pomyślane zdaje się jako no jako żart, a to Marek Kondrat wykonywał utwory przypomnijmy tak, aby po, po czym stało się przebojem także 2 stanowiska polonijnych, ale ale, ale nie tylko, ale faktycznie to ten przykład takiego przywłaszczenia troszeczkę jako takiego inteligenckiego troszeczkę będącego wyrazem dystynkcji jednak czy nawet jakiegoś szyderstwa klas ludowych kabaretu przywłaszczenie właśnie przez przez klasy ludowe, a potem już mieliśmy taki bardzo czytelny podział to znaczy disco polo bardzo długo nie miało wstępu do mediów publicznych, a także do mediów liberalnych głównego nurtu nam się wszystkim wizytowałem natomiast było promowane bardzo intensywnie w Polsacie Wda i ich wtedy jest ich bardzo rysował się taki no w pewnym uproszczeniu mówiąc podział, że od TVN to dla tej Polski, a Polsat jest dla polskiej de prawda to znaczy były 2 programy disco Relax disco polo Live pamiętam w tym Polsacie przepraszam wydać słowo, bo cały czas jakoś, kiedy słucham towarzyszy jakiś rodzaj takiego wspomnienia czy jakieś wrażenia, które ja mam sam z kolei z tych lat dziewięćdziesiątych, że nie wiem na ile to się odzwierciedla jakiś takich głębszych analizach czy badania na ile to jest czysto subiektywne moje wrażenie jednak trochę inne niż to, które mówi, bo mają wrażenia właśnie pewnej demokratyzacji na początku lat dziewięćdziesiątych to znaczy, że to disco polo, które tam wtedy pojawiło także na łóżkach pamiętam polowych sprzedawane kaset z jakimiś przebojami zespołu polskie Orły itd. to było jakoś tak takim elementem tej kolorowej pstrokate rzeczywistości lat dziewięćdziesiątych aż połowy lat dziewięćdziesiątych, kiedy do nas różne rzeczy płynęły właśnie wszyscy trochę tego słuchali jeszcze nie było takiego wyraźnego ostrego podziału jak się pojawił później, ale może też tylko moje w razie może to 2 rzeczy pierwsza bardzo istotne kwestie do tej właśnie ta pierwsza połowa lat dziewięćdziesiątych, bo rzeczywiście mówimy on w telewizjach komercyjnych to mówimy o drugiej połowy w Polsat jeśli dobrze pamiętam powstał w roku 1993 do pierwszej lidze, która otrzymała koncesję prywatna zresztą dość dość osobliwych okolicznościach, ale to prawda na początku to jakoś powiązał z tym z tą falą taką, jaką eksplozją tego oddolnego kapitalizmu właśnie kojarzonego z łóżkami polowymi i ściankami pamiętajmy też czasami sprzed ustawy o prawach autorskich warto było bardzo charakterystyczne znaczy piractwo płytowe czy kasetowe w zasadzie nie było tematem prawnym wówczas disco polo na pewno było jakąś taką jedną z kluczowych zjawisk kulturowych, które na tej fali właśnie właśnie budowę takiego takiej przedsiębiorczości oddolnej handlu oddolnego gdzieś tam bardzo bardzo wyjątkowo mocno zaistniało też trzeba wspomnieć jeszcze 1 element to znaczy kampanie polityczne no jak pamiętamy zwycięska kampania Aleksandra Kwaśniewskiego tak jest wykorzystała utwór nie została stworzona utwór na potrzeby kampanii zespołu opłat, które było wejść w dużym przebojem Ole Olek myślę tak jest myślę, że to był też pomysł sztabu Aleksandra Kwaśniewskiego właśnie na dotarcie do tej Polski by Night takie dowartościowanie godnościowe, bo ja proszę pamiętam to hasło, które jest zresztą jednostek spotów wyborczych można obejrzeć, kiedy Aleksander Kwaśniewski on dzisiaj raczej kojarzony nadal establishmentem Wda raczej taką polską europejską aspirującą, ale wówczas warto przypomnieć, że on odwoływał się przede wszystkim do klas ludowych on mówi na wiecu bodajże w Sosnowcu, że salony mnie nie lubią powstają specjalne inicjatywy prawda wymierzone w moją osobę kościół mówi, że każdy byle nie Kwaśniewski, ale nie chcą wybrać ludzie to to znaczy on tak naprawdę bardzo lubić przypomnę was przypomnę hasło, które tam wtedy funkcjonował stosował taką taką populistyczną w zasadzie formułę, która zresztą potem, którą potem próbowano, pchając następnej kolejce zdaje się był Waldemar Pawlak, którego w kampanii wyborczej kolejnej też wykorzystywał piosenki disco polo dużo mniejszy prawda są, bo Aleksander Kwaśniewski znacznie tańszy dlatego lekarzu i to chyba moim zdaniem to właśnie polega problem to znaczy można było na pierwszy okazał ważyć Waldemar Pawlak mimo pewnego takiego stereotypu, który się z nim wiązał prawda, który taki stygmat właśnie człowieka prostego ludu no wyraźnie się w tej w tej w tej PBS dla miejskiej eset estetyce nie odnajdywał, a Aleksander Kwaśniewski jak najbardziej mówi to jest to jest pewien paradoks, gdyż tak mówi Kwaśniewski dzisiaj kojarzy się z tą, jaką establishmentowi frakcją lewicy prawda z tymi nie z tą częścią taką wypowiedź zaakceptowaną przez inteligenckie salony natomiast wtedy on wyraźnie grał na tym na tym przedstawieniu elit establishmentu tej inteligencji takie właśnie wyniosłej, która się disco polo brzydzi, a on wręcz przeciwnie dawał dawał do zrozumienia, że może on ta estetyka akceptuje tym samym akceptuje by dowartościowuje nad takim godnościowy symbolicznym poziomie no klasy ludowe, do których się do prosi skutecznie zresztą bardzo wtedy nie odwołał tak bardzo ciekawa badania prof. Rafała Matyi pokazujące czy, zostawiając po prostu wyniki wyborcze w wyborach na prezydenta no i okazało się, że bardzo wielu, zwłaszcza takich bardziej poszkodowanych przez transformację regionach to nie jest także wyborcy zaś byli tradycyjnie prawicowi, bo oni jeszcze w dziewięćdziesiątym piątym roku zagłosowali Aleksandra Kwaśniewskiego na 2005 Lecha Kaczyńskiego, a także to to przejście to myślę, że wyraźnie pokazuje, że wtedy udawało się z 1 strony, odwołując się do aspiracji tych do do do europejskości prawda do postępu modernizacji z drugiej strony dowartościowuje zgodnością klasę ludową, bo jakoś te elektoraty połączyć no i rzeczywiście bardzo efektownie drugim razem przecież w pierwszej turze wygrać wybory myślę, że ta estetyka i to właśnie przekroczenie tego podziału klasowego prawda czy przekroczenie tej dystynkcji zakwestionowanie jej no okazało się politycznie bardzo bardzo nośna ja cały czas zastanawiam wieś nad tymi nad ostrością tych podziałów wtedy i teraz na ile właśnie taki manewr, jaki zastosowano rzadko Kwaśniewski byłby możliwy także dzisiaj w tej rzeczywistości, którą mamy w tej chwili to jednak nie był dowód na to, że te granice jeszcze niebyły tak wyraźnie zaznaczone wówczas, że może jeszcze też nie nie zbija takiego kapitału politycznego ma na konflikcie jak dzisiejsze zbija, bo nie wiem jak ty, ale się wydaje, że to właściwie teraz chyba się nie dało tak zrobić to znaczy wtedy rzeczywiście było także ta dystynkcja była bardzo silna w środowiskach inteligenckich no upraszczając w tym co kojarzymy umownie nie wiem z ówczesną gazetą wyborczą prawda z tymi środowiskami takimi aspirującym do pewnego intelektualnego przywództwa w Polsce jego przywództwo transformacyjne o datek na rzecz europejskości western za co i modernizacji Polski i tam rzeczywiście to ta dystynkcja taka klasowo kulturowa wobec disco polo było bardzo bardzo mocna momentami naprawdę można by odnieść wrażenie, że wyrażanie obrzydzenia dla tego nurtu muzycznego i pogardy jest jednym z takich kryteriów wstępu do do inteligenckiego i europejskiego świata rzeczywiście Kwaśniewski wykonał odważny skuteczny manewr tak, kwestionując ten ten podział, a dziś wydają się to jeszcze troszeczkę inaczej wygląda no, dlatego że disco polo zostało dowartościowania już mocą instrumentów państwa da to niebyła średni musimy postawić tak jest i średnich stawiamy Michał Sutowski z państwa gościem wracamy po informacjach do tej rozmowy już jesteśmy ponownie na antenie Michał Sutowski cały czas z nami raz jeszcze dzień dobry dobre mówiłeś coś bardzo ważnego, zanim nastały informacje na antenie mianowicie, że w, jakim sensie ten podział klasowy czyta dystynkcja, której rozmawiamy została zinstytucjonalizowana politycznie ostatnimi czasy zmilitaryzowana politycznie nawet powiedziałbym, bo te wątki, o których mówimy te wątki konfliktu klasowego oczywiście nie jest do końca w ten sposób zdefiniowana jest zdefiniowany jako jako wojna elit liberalnych elit ludzi, którzy chcą zakończyć historię narodu polskiego w tej postaci w jakiej go znamy z tzw. zwykłymi porządnymi ludźmi ze zwykłymi Polakami, ale to w istocie właśnie o to chodzi, że to się stało, jakby takim właśnie politycznym orężem zostały włączone tą całą państwową machina współcześnie no właśnie bo kiedy Aleksander Kwaśniewski tańczył disco polo nas nie mam wrażenie, że ten przekaz brzmiał Słuchajcie jesteście lokalizacja jesteście niesie 2 salony walą dżemy raz jest przyszłość prawda nie dzielmy Polaków wspólny dom Polska itd. natomiast zasad jego opory, bo Kaczyński mówił jesteście okej to kto czego słuchano tak właśnie tylko tylko, ale tamci są okej dziś można właśnie to jest 1 rzecz druga w moim przekonaniu o takie ostentacyjne dowartościowanie disco polo w telewizji publicznej włącznie z wchodzeniem prezesa tejże telewizji na scenę i odśpiewanie wspólne boju z Zenkiem Martyniukiem to jest element takiego przekazu, który był bardzo ważny w roku 2015 chyba w ogóle ważny bardzo przez przez cały okres jest cały okres rządów PiS to znaczy tym co przywiązuje istotną część wyborców Prawa i Sprawiedliwości do tej formacji jest to znowu ostentacyjne poniżanie dotychczasowych wykluczenie i poniżenie zgłaszają się w sensie symbolicznym ze wspólnoty narodowej dotychczasowych elit oczywiście ten ten czynnik poniżania przeciwnika on jest istotny tak naprawdę dla obydwu stron znowu profesor wspomniany przeze mnie Rafał Matyja o tym kilkakrotnie w różnych wywiadach, że to jest bardzo ważna rzecz dla wyborców obydwu stron to znaczy, żeby ich liderzy jakiś sposób pokazali przeciwnika to takie dojeżdża też pokazują badania te badania centrum badań nad uprzedzeniami np. które pokazują, że strona opozycyjna de humani dwóje bardziej niż strona rządowa tak ogólnie rzecz ujmując tak przy czym tutaj to zatrudnienie tej machiny Państwowej do do promocji Zenka Martyniuka to już nie jest kwestia dowartościowania pewnej oddolnej spontanicznie tworzonej kultury klas ludowych klas mniej uprzywilejowanych tak jak to było rzeczywiście w latach dziewięćdziesiątych myślę, że można w ten sposób muzyka disco polo z tamtego okresu potraktować dzisiaj oczywiście też dużo bardziej profesjonalnie zwany przemysł kulturowy tak to trzeba bardzo wyraźnie podkreślić jasna, ale to jest to jest wyraźnie instrument takiego ostentacyjnego pokazania, że ci drudzy już nie rządzą już nie mają wpływu zostali odepchnąć od koryta niech wyją to jest mniej więcej taki taki przekaz które, które chce Jacek Kurski czy też Jarosław Kaczyński rękami i mocą pracę ludzi Jacka Kurskiego swoim wyborcom sprzedać z niejaką skutecznością, gdyż chciano pamiętać, że ten ten element lęku strachu przed powrotem dawnych elit on oczywiście może wynikać czy może dotyczyć przede wszystkim wymiaru społeczną ekonomicznego prawda ta odpowiedź, że zabiorą 500 plus, ale dużo łatwiej dużo wygodniej chyba dużo skuteczniej takie resentymenty czy lęki tłumaczy się na język na język tożsamość język kultury języka estetyki zawsze bardziej skuteczne to znaczy bo o ile postulat z takim argumentem, że jak przyjdą np. zabiorą socjal można jakiś sposób racjonalnie dyskutować polemizować prawda można można tutaj dyskutować o faktach o tyle no z przekazem estetycznym polemizować jest jest bardzo trudno jest albo akceptowalne albo nie albo coś nam się podoba nóżka chodzi albo coś nas brzydzi, a da to jest w tym sensie estetyka zawsze była takim dużo bardziej polaryzują czym albo sami łatwo dawała się instrumentalizacja jako coś takiego co silnie polaryzuje co buduje granice tego, kto jest nasz aktor jest nie nasz, kto jest jak to jest obcy ja myślę jeszcze w kontekście definiowania właściwie każdego sporu światopoglądowego czy politycznego dzisiaj właśnie w tych kategoriach, bo przecież celowo nawiązałem w jednej z wcześniejszych wypowiedzi do tego przemówienia Jarosława Kaczyńskiego po po manifestacjach po wyroku Trybunału Konstytucyjnego orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego aborcji w przypadku nieodwracalnego uszkodzenia płodu, gdzie on mówił o wojnie, która toczy się na ulicach pomiędzy właśnie tymi, którzy chcą historię narodu kończyć tymi, którzy są tego narodu najlepszą substancją to było właściwie no przemieszczenie polegające na tym, że pewnego rodzaju podział, który światopoglądowy, który zresztą wcale nie koniecznie odzwierciedla Pollini podziału klasowego on się przede wszystkim czas może w tym sensie w jakim w podziale klasowym odzwierciedla się podziału religijne światopoglądowe, bo jak się patrzy na badania opinii publicznej w Polsce to stosunek do aborcji do legalności aborcji dokładnie wedle podziału religijnego to jest podstawowy wyznacznik właśnie w pozostałych parametrach, jeżeli chodzi o płeć, jeżeli chodzi o wszystkie inne kwestie to jest tak więcej 5050 ale, a w przypadku właśnie kwestii religijnych to zdecydowanie katolicy katolicki są przeciwnikami liberalizować Ania no w każdym razie ten i właśnie każdy inny spór ma wrażenie, który jest każda różnica zdań każdy każda odmienność perspektywy patrzenia na pewne kwestie polityczne jest rzeczywiście przez władze definiowana właśnie taki sposób jak korzysta ta władza z tego arsenału emocjonalnego z tego z tego banku emocjonalnego właśnie, o którym rozmawiamy władza rzeczywiście próbuje pokazać czy za zaprezentować każdy konflikt, zwłaszcza taki którego, które to nie ona definiuje jako realnie konflikt pomiędzy no nie używa się z prostego sformułowania, ale podtekst jest właśnie taki to znaczy między prawdziwymi Polakami to znaczy między rzeczywistymi członkami wspólnoty narodowej jakimiś wyalienowany wytwarzanymi wrogimi tej wspólnocie gardząc tymi tą wspólnotą to po po po drugiej stronie są właśnie ci, którzy tu sytuują się w ogóle poza wspólnotą narodową badano to jest jednak też znaną z elementów takiego prawicowego populizmu, który chociażby w 2 Jarmila tamtych swoich definicja pokazywał da to znaczy, ale jednocześnie co ciekawe Prawo i Sprawiedliwość Jarosław Kaczyński próbują rzeczywiście pokazać ten spór to znaczy tych na ulice tych te na ulicy jako no tradycyjnie dla swojego przekazu reprezentantów tej wytworzonej wielkomiejskiej elity, która gardzi ludem tylko, że znowu mamy badania bardzo konkretne niedawno ukazała się taka publikacja polaryzacja światopoglądowa społeczeństwa polskiego, a klasy warstwy społeczne wydana przez Collegium Civitas tam jest wprost napisane, że zróżnicowanie w stosunku do aborcji strukturze społecznej nie jest duża tutaj mamy mamy oczywiście pewne grupy, które są mają bardziej restrykcyjne podejście to są ich właściciele gospodarstw rolnych, który zdecydowanie mniej akceptuje liberalizację prawa, a 70 aż 3% jej nie dopuszcza co ciekawe osoby z wyższym wykształceniem załogę klasa profesjonalistów i tu no po pierwsze, tutaj mamy do czynienia z takim zróżnicowaniem, gdzie no z 1 strony wieś to są najczęściej osoby jednak trochę niższych dochodach w 2 profesjonaliści są ci osób o dochodach wyższych, ale wspomniałeś o tym podział religijny, bo tak się akurat składa, że znowu cytat co należność do klas właścicieli gospodarstw rolnych wyższych specjalistów oraz warstwy profesjonalistów z wyższym wykształceniem zwiększała szanse na często udział w praktykach religijnych, czyli znów zamknąć okazuje się, że to związek związek z kościołem być może jest tutaj dużo dużo bardziej determinującym czynnikiem ten klasowy podział jest trochę bardziej widoczne w takich kwestiach jak np. stosunek do podziału ról do tzw. tradycyjnego podziału ról w rodzinie i do akceptacji dla równouprawnienia osób homoseksualnych w obszarze małżeństwa tutaj rzeczywiście można dostrzec takie dość czytelne podziały klasowa to znaczy faktycznie nasza robotnicy są od w tych 2 kwestiach bardziej bardziej konserwatywni od grup, które znowu stereotypowo widzimy jako te jako liberalne prawda czyli, czyli menadżerów wyższych niż specjalistów biurowych, ale faktycznie jeśli jeśli weźmiemy cały cały pakiet tematów, czyli uwzględnimy właśnie najważniejszy problem prawa kobiet kwestia aborcji najważniejsze w ostatnich szczególnie tygodniach miesiącach na to ten podział zdecydowanie nie jest mniej nie ma charakteru nie ma charakteru klasowego także także innym a, a jednocześnie władza próbuje go na siłę wpisać w podział klasowy tutaj mamy do czynienia takim ciekawym znowu paradoksem dzisiejszym to znaczy fakt, że ta masowe protesty miały miejsce w całej Polsce pan wg danych policji to było 400 kilkadziesiąt lokalizacji np. w czasie największe nasilenie protestów, gdzie Mané jeśli są jakieś istotne wyróżniki takie demograficzne uczestników tego protestu uczestniczek to one dotyczą przede wszystkim wieku, a one mają charakter pokoleniowy rzeczywiście było była i to dotyczy zarówno bezpośredniego uczestnictwa jaki, jaki akceptacji czy poparcia dla dla postulatów, a także o tych uczuć związanych z tymi protestami były tak bardzo charakterystyczne badania wymowne przeprowadzone przez oko Press pokazująca, że oczywiście, że dla, że ten podział dotyczy przede wszystkim młodszego, że przed przebiega po po linii pokoleniowej co ciekawe grupą najbardziej sceptyczna nią musimy dokumenty dążyć Michale starsza Biel, ale znów wracamy do tego, o czym powiedzieć na początku także te różnice to znaczy sceptycyzm głęboki starszych kobiet wobec tego protestu można tłumaczyć związki z uczestnictwa w praktykach religijnych także ten światopogląd Polak i Polaków jest w mniejszym stopniu determinowane sytuacją klasową, a dużo większym stosunkiem do do kościoła katolickiego i po prostu wiekiem tak dacze liczyli, czyli podziałem pokoleniowym bardzo dziękuję Michał Sutowski dziękuję bardzo, publicysta krytyki politycznej państwa gościem w tym ostatnim już w tej ostatniej już odsłonie dzisiejszego sobotniego magazynu, które wydawała oczywiście Katarzyna Murawska do dwunastej realizował Daniel Kowalewski od godziny dwunastej Maciej Gorczyński ja nazywam Tomasz Stawiszyński wszystkiego dobrego państwu życzę na dobrych świąt, bo to jest moment przedświąteczne kolejna nasza audycja będzie 2006. drugi dzień świąt wprawdzie, ale już teraz państwo dobrych świąt życzę niezależnie od denominacji w jakiej państwo święta od obchodzą też dużo siły dla tych osób, dla których czas świąteczny jest czasem traumatycznym jest dużo takich osób, które wcale nie przeżywają jako czegoś przyjemnego tylko wręcz przeciwnie trzymajcie się i pamiętajcie, że zawsze jest mnóstwo podcastów Radia TOK FM, których można w tym czasie posłuchać wszystkiego dobrego do usłyszenia Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: GODZINA FILOZOFÓW

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Skorzystaj z 20% rabatu, wybierz pakiet i słuchaj wygodniej!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA