REKLAMA

O wyższości kultury nad polityką

Goście Passenta
Data emisji:
2020-12-20 10:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
51:49 min.
Udostępnij:

Jak ograniczenia wprowadzone w związku z pandemią wpłynęły na kulturę - dyskutują dr Katarzyna Kasia, prof. Piotr Śliwiński i Daniel Passent

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
dzień dobry państwu tura węże z ulicy Czerskiej prosimy słuchać uważnie reasumpcji nie będzie zaczynamy części oficjalnej korzystać dał np. Zbigniew Ziobro jak zwyciężać mamy proszę o 6 IRA siad zapraszamy pana prezydenta narciarza, który potknął się na stoku widocznie minister sportu źle mu posmarować zapraszamy premiera Mateusza, który wygrał już 2 rundy w walce z wirusem dane nie kłamią w premier tak teraz czeka na trzecią falę po rosyjsku dziewiątej wał Rozwiń » zapraszamy panią pierwszą damę mamy dobrą wiadomość następna pierwsza dama USA, do której Wilda 1 nie zamierza przerwać pracy przeważa oboje z mężem muszą pracować, żeby związać koniec końcem małżonek myśli wiceprezydent też będzie pracował tam prezydentura to on będzie od 1 się wyrobi, bo nie ma roboty czy ma roboczy taki prezydent Stanów zjednoczonych, a jak trzeba to, że pomoże co innego u nas pisanie 1 listu do Ameryki trwa miesiąc, a ilu się tym pomaga jedynie od pisowni drogę do ortografii trzecie angielskiego czwarty od adresu piąty pilnuje znaczka pocztowego zresztą tacie obraz Kozacy piszą list do sułtana w Drodzy Państwo nasza dywizja to jacy goście taki program dzisiaj mamy wielkie szczęście są z nami pan prof. Piotr Marian Śliwiński literaturoznawca prof. zw. Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu autor książek takich jak przygoda z wolnością uwagi o poezji współczesnej świat na Bródno Awangarda przedwojenna poetycka Awangarda Awangarda powojenne to my piszemy teraz dzień dobry panie profesorze dzień dobry panie redaktorze dzień dobry państwu jakże miło pana słyszeć jesteśmy dumni, że jest z nami także pani dr Katarzyna Kasia filozofka wydział zarządzania kulturą wizualną Akademii sztuk pięknych w Warszawie dzień dobry pani doktor dzień dobry dobry to niech tak, że dzień dobry panie profesorze, jakie się cieszę, że będzie się wczoraj widziałem panią w telewizji tak wpatrywałem się na zapas, żeby dzisiaj po mieszkaniu musi przed oczami ani doraźnej gry może zaczniemy od pani co to jest wydział zarządzania kulturą wizualną czym żyje wie, jakie w miał pytanie panie redaktorze bardzo dziękuję z całego serca za takim takie dobre osiągi jak nie łatwiejsze takie dla zlecenia to rzecz na rozgrzewkę bardzo bardzo piękna pytań nasz wydział zarządzania kulturą wizualną to jest podział, który powstał Akademii sztuk pięknych w Warszawie już będzie dobrych 10 lat temu jesteśmy pierwszym takim teoretycznym widziałem w strukturach Akademii sztuk pięknych w Polsce i zajmujemy się kształceniem takich studentów, którzy zajmują się sztuką oczywiście, ale zajmują się nią od strony kuratorskiej zajmują się myśleniem całościowo o o estetyce tego co nas otacza myśmy na początku mieli taką też, że pomyśleliśmy sobie, że Polska jest taki bardzo piękny kraj, ale kraj, którego nikt nie widzi w całości jakoś tak z miłością traktuje to owoc wielkim chaosem przestrzennym owocuje tym, że w Polsce po prostu miejscami ludzie sprawiają, że jest bardzo szybko zrozumie chcieć uczyć taki student, żeby potrafili nad tym zapanować dziękuję bardzo, racjonalne rozumiem, że chodzi o to, żeby było ładnie proszę, jeżeli po ładnej wywołani chcieliśmy dzisiaj rozmawiać o wyższości kultury nad nad polityką, dlatego że idą święta do polityki się Stach męcząca, że trudno wytrzymać ciągle te same nazwiska ciągle te same kłamstwa ciągle te same nerwy, więc już może dajmy sobie teraz spokój na tydzień 32 i zgodził się co do wyższości kultury nad polityką na wszelki wypadek taki mały test, a propos tego listu, kto państwa wie, kto namalował obraz Kozacy piszą list sułtan proszę podnieść rękę zechce podnieść rękę mówi Pani Marszałek widzę dziękuję, kto się wstrzymał dziękuję, kto niemal nie namalowała tego obrazu o tu widzę dużo dużo rock na mecz ze zaległości do RODO do zrobienia Szanowni Państwo drodzy goście kultura sztuka były silną stroną Polski pomogły nam przetrwać zabory wojny okupacji już moskiewski czy pomogą nam także przetrwać ustrój dzisiejszy jak państwo rządzący to jest po roku osiemdziesiątym dziewiątym nadal aktualne w czasach PRL pisarz to brzmiało dumnie 1 był pieszczochem reżimu drugi był w opozycji, ale był, a teraz dużo, że dużo się w Polsce dzieje, ale jakoś tych artystów nie widać, bo albo się za nie źle źle, że widz ma zły wzrok panie profesorze może zacznijmy od pana pamięta pan czasopisma literackie kulturalne nowa kultura odrodzenie przegląd kulturalny kultura polityka jak teraz oburzony dwunastej losy potrafię wymienić czołowych krytyków w tamtych czasów, kiedy ja byłem młody, kiedy istniała cenzura, kiedy istniały zapisy na nazwiska, kiedy nie wolno było niektórych w ogóle recenzować, ale ja ciągle pamiętam, że krytycy byli później na kałuży iński Sandauer burek Barbara Majewska Zygmunt Mycielski panie profesorze jak się nazywają ich następczynie następcy jak pan ocenia w tej sytuacji tak powiedzieli to nie było proste pytanie od prostych pytań te rady uderzenie tego powiedzieć dlaczego, dlaczego jest tak jak jest niestety sugestia w pytaniu pana redaktora żyje jakoś gorzej, że mniej interesujemy się literaturą w związku z tym słabiej kojarzy mi nie tylko pisarzy może tych pisarzy jednakowoż kojarzymy, ale na pewno całe otoczenie literatury powstającej w postaci krytyki czasopism itd. odpowiedź na to pytanie musiały być długa zapracowaliśmy przez 30 lat, a na pewno przez 20 parę lat jeszcze w latach dziewięćdziesiątych przez pewien czas literatura przedostawała się do głównego nurtu nawet wydawało się w jakimś momencie ten główny nurt zaczyna się z nią obchodzić po swojemu ale, ale cały czas się nie interesuje, a później później zniknęła gdzieś na na marginesach różnych barw na różnych marginesach, więc przez 20 parę lat zapracowaliśmy sobie na to, żeby uważać literaturę kulturę szerzej za jakąś niekonieczne część naszej rzeczywistości, gdyby być sprawiedliwym trzeba byłoby rzecz sporo czasopism periodyków głównie w internecie poczynając od dwutygodnika od pisma od czasów jeszcze dużo bardziej niszowych skupiających się wokół pewnych środowisk literackich albo zainteresowani takim innym gatunkiem np. młodo literacki tak dalej cały czas się ukazuje natomiast to zniknęło to wrażenie, które my wtedy mieli jak może niekoniecznie warto opcji znaczną część tych tych czasopism tytułu dana, ale nam je eksportu tak powiem jako historyk literatury zniknęło to wrażenie że, że literatura jest tuż obok żony tak istotne, że wtedy, kiedy dzieje się coś, czego nie rozumiemy zawsze możemy się zwrócić i zapytać pisarza zapytać krytykę redaktora itd. co o tym sądzi, żeby samemu coś są, więc dzisiaj rzecz jasna w ten sposób w ten sposób nie ma dzisiaj musimy poszukać pisarza okazuje się to po pierwsze, możliwe po drugie to znalezisko jest interesujące po trzecie pisarz okazuje się tak samo uważna na rzeczywistość krytycznej wymagające itd. jak drzewiej bywało tyle tylko, że jego Włoch jest głosem ściszonym albo inaczej tłumiony przez całą cały ten wielki taki polityczny medialny hałas, w którym żyjemy w ciąży na mecze i sprawiedliwości są znakomici krytycy są ambitne tytuły tylko nie ma uwag, które nie ma tej wiary, której było kiedyś aż nadto, że w kulturze zawiera jakiś depozyt który, który jest absolutnie potrzebne do tego, żeby przerwać pani, która jak pani uważa, że kultura jest mniej ważne niż 30 lat temu czy bardziej ważne co kwitnie, a co jedynie w kulturze myślę, że jeżeli chodzi o samą wagę kultury to specjalnie nie zmieniło, ponieważ ona jest tak samo ważna w różnej nasze podejście do ważności na pewno poszerzyła się oferta tzw. kultury popularnej, choć dzisiaj bardzo wierzę w odróżnieniu kultury wysokiej kultury masowej musi zawsze żona jest trochę naciągane nieprawdziwe, jeżeli miał pan zapytał pan wcześniej pana profesora panie redaktorze, a nazwiska chociażby mogłabym wymienić nazwiska kilku czy kilkorga kolejnych krytyków jest dla nas wielka zaleta ożywiają audycje bardzo proszę np. Justyna Sobolewska Michał Rusinek Michał Bogacz jest trochę takich osób, które kocha literaturę akurat ci zajmują piszą o nich żywo i namiętnie bez przerwy, ale ale, jeżeli chodzi o sztukę w takim szerszym kontekście te znaczki, włączając sztuki wizualne jeśli nie do końca zgadzam się okazało, że teraz artystycznie słychać o artystów słychać wraz z tą falą protestów ostatnio, ale już trochę wcześniej też zaczęli bardzo aktywnie działać artyści bardzo młodzi takie osoby, które albo jeszcze nawet studiują w szkołach artystycznych robotnik technik studiowała albo studia właśnie pokończyły to jest takie pokolenie dwudziesto paru lat tak dwudziestoparolatków, którzy w tej chwili niezwykle aktywnie nie wiem czy panowie pamiętają taką taki happening wspaniały artystycznym związane z organizacją wyborów korespondencyjnych i artyści Jar ski przygotowali wtedy taki pewny list, które zanieśli do Sejmu oczywiście było napisane żyć nie umierać i zostali później ukarani przez sanepid ciężki mandatami zatem przemarsz, choć zachowali wszelkie dystanse na koniec warto wiedzieć, że samo zawieszenie listu było odtworzeniem wcześniejszego performance Tadeusza Kantora, który podobny list też w sprawie wolności do władz wtedy pisał i sport ciekawe, że powracają pewne już kanoniczne czy w ogóle ikoniczne dzieła sztuki, że młodzi ludzie młodzi artyści są bardzo świadomi tej historii sztuki najnowszej polskiej sięgają do Unii, ale też tworzą zwyżek, a ja myślę, że tak przez sztukę dawną polskie ulice nie były zdominowane przecież ten znak błyskawicy na przez niektórych symbolizowane jako paskudne, ale ten znak strajku kobiet to jest wspaniały logotyp zaprojektowany przez Olega śląską to żołnierz w księdze okazywane wszędzie obecne to jest takiego sukcesu od czasu Solidarity, czyli polskim dizajnie naprawdę nie euro, lecz także na naprawdę warto pani pani tutaj wymieniła kilka nazwisk młodszego pokolenia też prawdę ja chciałem się podzielić na obserwacji człowieka starszego, że mianowicie jestem związany z tygodnikiem polityka, który co roku przyznaje nagrody tzw. paszporty polityki i tydzień 2 tygodnie temu opublikowaliśmy listę wszystkich nominowanych do tych do tej nagrody, która będzie przyznawana kilka dni kilkadziesiąt nazwisk osób ze wszystkich dziedzin kultury teatr film literatura, że wizualne internetowa każda każda możliwa kultura i muszę ze wstydem przyznać, że na tych kilkadziesiąt nazwisk młodych wybijających się twórców znałem dosłownie jedno 2 jest częściowo powodu trochę wstyd, ale tylko tylko trochę, bo myślę, że jeśli takie jakieś zjawisko, że sztuka się podzieliła na sztukę młodzieżową dla ludzi młodych, które się bardzo wzmocniła oraz sztukę no ludzi powiedz może być ładnie niekoniecznie dla wersów, ale każdy może już w wieku wieku solidnym i takie mam wrażenie, że kiedyś kultura była bardziej wspólna mniej rozdzielona, bo chyba ja nie jestem jedynym wyjątkiem, który nie wie co się dzieje w kulturze dwudziestolatków czy państwo stanie profesor rzecz państwo zauważyli też takie zjawisko istnieje ono na pewno on na pewno istnieje, choć oczywiście znów dało się dać sporo przykładów, że różne środowiska ze sobą współpracują należą koło mnie tak sobie to uświadamiam tomiki wierszy opublikowanych stosunkowo niedawno, które zaraz zaczął dziełami artystycznymi w pewnym sensie wziąć udział dziełami oddającymi we współpracy z plastykami z ludźmi, którzy ilustrują, który zajmuje, którzy zajmują się typografia itd. tym 2 to myślę że, gdybym mógł pójść na jedno drugie spotkanie, które niestety nie odbędzie wielu autorami, którzy opublikowali książki w ostatnich miesiącach to byłyby to nie po prostu tylko rozmowy autora, ale byłyby to czasami spektakle żyleta muzyki obrazu itd. więc nie jest także kultura chcesz rozdzielić w naszej świadomości wydaje mi się po części rozdzieliła, ale idąc trochę wspór sukurs temu co mówiła pani doktor dodałbym są takie chwile albo chwilę długo trwających zgoła bardzo ważne, kiedy kultura okazuje się jednakowo ważne obserwowałem strajk kobiet jak wszyscy w skraj kobiet mężczyzn im towarzyszących dla dla sprawiedliwości jednakowoż dodam proszę zwrócić uwagę, że tam nie tylko pojawił się język asertywne by tak wyrażę biega tak nazwać i język protestu przeciwko tym wszystkim językom publicznym, których nie da się już właściwie sensownie używać prawne, których w, których nie da się niczego wynegocjować, których nie da się ustalić jakiejkolwiek prawdy tak rozumiem te tamtą pierwszą falę wulgaryzmów tzw. wulgaryzmów, które w odpowiedzi na powszechne kłamstwo pojawiła się na ulicach, ale chwilę potem pojawiło się mnóstwo literackiej wynalazczości na tych plakatach wśród haseł ujawniali się anonimowi poeci z takimi perełkami wynalazczości czysto estetycznej czysto czysto poetyckiej podmiot nie zgadza się z orzeczenia no to przecież życie to jest do te nie da to nie był ktoś najlepszych gramatyki lekcje tylko ktoś chyba po prostu poczucie ironii paradoksu skrótu myślowego efektami tak dalej krótko mówiąc jakiś urodzony, choć być może zapewne nieznany jest znany poeta i takich przypadków ironii kpiny w takie wspaniałe rzeczy nie do powtórzenia, chociaż właściwie nie wiem, dlaczego na antenie, gdzie wulgaryzmy mieszał się całkiem wyrafinowaną ironią autoironią prawda jesteśmy zaniepokojone pomyślałem sobie Boże, jakie to śmieszne jest, jaki to jest strasznie śmieszne, gdy ktoś miesza ciężkie słowo w taką pozornie grzeczną formułą, którą próbuje narzucić tymczasem otoczenie i tutaj tutaj mnóstwo się pojawiało tego typu przypominam sobie, że czasami literatura zjawiała się wprost akurat nie zanotowałem tego podczas zajmują się Michał Rusinek, który wyławia jakieś fragmenty tekstów literackich albo odniesienia literackie podczas strajku, ale pamiętam jak 4 lata temu podczas pierwszego jesiennego strajku kobiet w Poznaniu było kilkadziesiąt tysięcy ludzi w centralnym miejscu okrzyknięty właśnie nie wiem, jakim sposobem istota odpowiedź była była nadzwyczajna wówczas techniki wyjątkowo ponury dzień, gdzie czytano wiersze jeden z wierszy Wiliński z lat siedemdziesiątych został znaleziony, że ktoś jak zobaczył związek między tym tekstem, a sytuacją i to nie był pierwszy interwencyjny to był wiersz o samopoczuciu tak od osamotniony gości człowieka w sytuacji kiedy, kiedy ktoś urządza życie nie, pytając o zdanie bardzo uniwersalny w gruncie rzeczy to było szalenie to było szalenie wzruszające zarazem świadczyło niesłychanym wyczuciu i też jak zrozumieniu publiczności, która nawet jeśli nie interesuje się wierszami to dzięki tekstowi dzięki marszowi myślę, że znalazła dodatkowych swojej swojej tam obecności to to to to jest dowód na to, że krytyczne momenty społeczne one wyzwalają nas mnóstwo różnych uczuć nie tylko nie nie tylko sprzeciw nie tylko takie zbiorowe takie takie zbiorowe trendu, jaki prawda taki, jaki rodzaj uniesienia w tłumie, ale ale, wyzwalając nas też coś bardzo indywidualnego czasami to się przez sztukę wyraża Teresy ja czytam biografie Bułata Okudżawy grozi do europejskiego poety barda widzę tam syntezy takiego życiorysu artysty i poety w tamtym ustroju zaczynał od wierszy bardzo proszę wiec kich pro komunistycznych nawet staje mu się tam trafił w ciągu kilku lat jak całkowicie się przeobraził dojrzał przejrzał i GE w Polsce już nikt nie miał go za za czerwonego czy wszyscy mieli go już za kogoś innego przeżył głęboką metamorfozę terasy takie takiej konieczności nie ma jest wolność każdy może pisać wychwalać chce czy to jest państwa zdaniem sytuacja łatwiejsza niż wtedy, kiedy była cenzura czy trudniejsze pani doktor przede wszystkim panie redaktorze szanuję bardzo Pański optymizm związany z przekonaniem, że aktualnie w Polsce nie ma cenzury niestety nie jest prawda proszę o 27, ponieważ o cenzurze w Polskiej sztuce po osiemdziesiątym dziewiątym roku chociażby Jakub Dąbrowski napisał świetną książkę to jest bardzo gruba książka przekupić mamy kilkaset stron 1 to to są omówienia drugi tam są po prostu takie marki mówca otrzyma pani należnych w razie lekko kościelną rynkową ogromnej mierze kościelną przede wszystkim, ponieważ także po osiemdziesiątym dziewiątym roku kultury ta cenzura oficjalna, która została zniesiona teoretycznie została zastąpiona, przez które w obyczajową i to nic tylko kościelną, ale też związaną z taką bardzo często nadgorliwością polityków, którzy chcieli się Kościołowi katolickiemu przypodobać na różne przecież, że uważam, że jego padnie słowo pani doktor wydają się, że również nowe nowa forma cenzury to jest polityka subsydiów i dotarli też można jednak wyciszyć drugich nagłośnić prawda oczywiście, że tak proszę jak mówią kontynuować dalej będą już przystępuje do reasumpcji mojej wypowiedzi nie tak, że i wydaje mi się, że to mechanizm cenzury nie są już jako oficjalne jak chcę chodzić na myśli i tam prawda ubiegać się o zgodę cenzora natomiast one są i z 1 strony właśnie tak jak pan powiedział są związane z rozdzielaniem grantów dawstwa mówiąc z 5 układ neologizm, a z drugiej strony właśnie takimi kościelnymi różnymi protestami czy też protestami osób, które uważają, że coś jest niezgodne z linią z dnia kościoła i artyści muszą to obchodzić to bardzo widać było wyraźnie właściwie o to od wielu wielu lat sztukach wizualnych, bo to od wystawy słynnej Ars Homo rocznika aż po poprzez proces Nieznalskiej, który toczył przez przecież przez wiele wiele lat po takie akty cenzury narodowej powiedział teraz narodowej od dna jak podpalanie Tęczy Julity Wójcik na plac Zbawiciela i takie kolejne działania w tej chwili to co mnie niepokoi nie o to takie wzmożenie chciałabym cenzorskie, które gdzieś tam można zaobserwować w naszych ministerstwach i to co mnie jako uczeń Akademii sztuk pięknych niepokoić pytania o to co będzie z tymi moimi bardzo zdolnymi bardzo utalentowanymi studentami studentami oni będą mieli szansę czegoś żyć czy też będą musieli zostawić sztukę po prostu w tej chwili ten podział na sztukę słuszną niesłuszną i jest bardzo intensywnie oznaczanej sztukach wizualnych bardzo widać, ponieważ prawa strona nie dysponuje zbyt wieloma wybitnymi artystami, którzy by ją wspierali ławka kadrowa tutaj śmiesznie krótka, a być może nawet jak twierdzą radykałowie niema ich wcale ja się trochę zgadzam natomiast natomiast nowych osób nie dopuszcza, ponieważ one nie mają właściwych poglądów zapytaj wielki wielki kłopot np. tylko przykładem jest także, że zobaczyć wydaje się gigantyczne pieniądze na nieudane dzieła artystyczne, które potem obrastają po prostu dzięki poczuciu humoru od zniesienia zapowiedzieli Jerzego Kalin rzeźba Jerzego Kaliny pod mocną narodową w Warszawie z papieżem ciskają płac te, brodząc w sadzawce czerwonej albo nie kończy panowie chcieli w taki wykwit, ale jak zaprojektowany przez Wojciecha Korkuć plakat reklamujący marsz niepodległości tegoroczne, dzięki któremu rok 2020 przejdzie do pamięci dużej części Polaków jako po prostu ZOZ-u, gdyż tak wygląda typografia na tym plakacie, że inaczej się tego nie dało odczytać tu widać niedostatki widać w sprawie artystów nie ze względu na wybitną koncepcje czy ma znakomite możliwości tylko właśnie ze względu na tę polityczną słuszność ważne powiedział w sztuce na pewno zaszkodzi przepraszam, że przerwie jak to mówią, ale chciałem zapytać poprosić pana profesora, żeby się z nami też podzielił swoimi uwagami na temat egzystencji czy nie egzystencji cenzury i kultury literatury słusznej niesłusznie bardzo proszę pan prof. Śliwiński ma złożyć oczywiście oczywiście tak cenzura lub coś co jest podobne do decyzji czasami ze swoimi studentami, którzy mają szczęście, że nie pamiętają cenzury okresu peerelowskiego się wspieram, kiedy im się wydaje, że ograniczenia dzisiejsze są 11 tym czym musieli się borykać pisarze przed osiemdziesiątym dziewiątym roku rokiem wtedy oczywiście tłumaczy, że sprawa wygląda wygląda inaczej że, że to jest inna sytuacja ten stan ten to nie jest powód do tego, żeby tę sytuację usprawiedliwiać to wszystkim interesują mnie jak pewne za kleszcza one zabetonowane języki np. mówienie o aborcji przez 24 lat 2 w Polsce łączy głęboko niestosownym prawnicze na ten temat nie nie wybiera niknie w prawie nikt prawie nikt płatnych godzin bądź uczciwy pojawiały się takie rzeczy ale, ale dość rzadko nie uważam, że ten temat otwierać w mieście było to coś niestosownego towarzysko nie nie przystojnego mówić o tym, że ma inne rzeczy w ogóle ma jakiś pogląd, że się coś i jest tak szalonym, żeby coś mniemać albo, niemniej nie mniemać mówiąc po to, dobry czas ku Otóż ten temat został odblokowany został podbity to wydaje mi się czymś niesłychanie istotne to zaczęło się już 34 lata temu, ale 22października teatr, ale to się zaczęło też wtedy, kiedy pani Kaja Godek pojawiła się w sejmie i w tym momencie rzeczywiście można było rozpocząć bez dyskusji dyskusje, które w krainie nie dało się nie dało się wprowadzić już ostatnimi czasy zdecydowanie ta sprawa jakiś taki nieznany wcześniej otwarty sposób jest stawiana w literaturze bywała stawiana wcześniej np. Doda rozleciały się tam pani profesor trafia przepraszam, że przerwie do końca mogę z panem zgodzić, albowiem dyskusja o policji trwa w Polsce publiczna od dziewięćdziesiątego pierwszego roku, czyli od pierwszych pomysłu stworzenia tego tzw. kompromisu aborcyjnego i fakt nie czyta retoryka została zawłaszczona przez prawo z rolek teraz, a obrońcą życia tzw. sami siebie obrońcami życia nazwali, że wprowadzi kilka retorycznych potworów do tej debaty, ale ta dyskusja no nie wątpi chwali ja nie powiedział, że na 4 lata temu dotyczyło też nasi bracia już prawie 30 lat pani dr obowiązywały tzw. kompromis tak nie sądzę, żeby byli otwarci, bo jest pewna różnica między dyskusją, która się toczy na seminarium akademickim albo w kręgu gruncie rzeczy jednak dość zamkniętym kręgu intelektualistów artystów dyskusją, która stoczy się w Spodku rzeczywiście otwartych przestrzeniach publicznych, która które, która dzieje się w jednym z paru moich mainstreamu powiedzmy sobie otwarcie, że nie mamy 1, ale pewnie kilka takich form, których w, których opinia wyrażona jako rezonuje, więc rzecz, że jak na powagę sprawy to była dyskusja bardzo słabo obecny i to rzeczywiście ktoś miał oglądamy masowe tylko udają się to tak nadal być pewnym, że masowe demonstracje funkcjonowały w Warszawie winnych miastach w latach dziewięćdziesiątych pamiętam ogromne debatę o aborcji nie można pominąć tylko, że wtedy jeszcze jest, więc my i inne był stosunek do do tego języka nie traktowano go tak ważnym faktem jest wtedy się pewne pojęcia utrwalił, ale nie funkcjonowała w tej walki, które wtedy toczyła, bo już po dziewięćdziesiątym trzecim roku krzyż, kiedy ten kompromis został ustalony to on nie był ustalony spokojniej nie było także wszyscy sobie usiedliśmy na niego zgodzić Polski kobiet już wtedy protestował zdając sobie sprawę z tego i to ustawach nie jest żadnym kompromisem tak naprawdę okej i niczego nigdy ani nikogo nie deprecjonuje proszę mi wierzyć próbuje się usytuować w miejscu trochę mniej uprzywilejowanym niż prawdę powiedziawszy to, które miało nic wspólnego z dalszym luzowaniu, bo nie mam na myśli mniej uprzywilejowanym w tym znaczeniu że, że posiadający większe powiedzmy dostęp do różnych do różnych przekonań ekspresję tera, ale się, że muszę powiedzieć zupełnie otwarcie, że nie sądzę, żeby przeciętny to znaczy nieuczestniczące w rozmaitych rozmaitych debatach obywatel w tym kraju bardzo często uważa, że może o tym mówić co więcej nawet na Uniwersytecie być może perspektywa warszawska mimo perspektywy pani doktor jest jest inna, ale to nazywa przywilejem to znaczy dostępem do pewnego typu tematyki problematyki, która nie chce nie może się oznaczonej w społeczeństwie prawdę, gdyby tak było pani doktor mówi to byłoby całkiem dobrze to było dużo lepiej stąd jakość wolałbym, żeby pani rację nie bo, bo wtedy uchyliły swoją opinię byłoby byłoby bardziej jak najszybciej byłoby więcej powodów do optymizmu myślę, że dla dla osoby która, która nie uczestniczyła w tych debatach bardzo niewiele było okazji do tego, żeby się dowiedzieć one w ogóle trwają na tym rzecz polega oto chodzi, choć miał rezonans przenoszenie się do do do opinii do szerszej opinii społecznej to po pierwsze po drugie odnoszę wrażenie, że nawet w środowiskach feministycznych, a z nimi mam jednak sporo kontaktu przynajmniej w prowincjonalnym Poznaniu rozprężenie kokietowania Rezy, ale kokietuje wielką, jakim zapałem rozprawiano o tym jakoś rzadko niż w wasz dzisiejszej perspektywy tak okazuje się czymś tak niesłychanie niesłychanie istotne czy krótko mówiąc istniało coś takiego jak taki mechanizm dostosowawczy, który sprawia, że dobra i tak jakoś w tym żyjemy od czasu do czasu ktoś mówił głośniej, że życie w tym nie jest najlepszym życiem jakie, jakie można jeść, bo się wiąże z krzywdą, bo się wiąże z nierównością pogłębiające się musi wiązać co najmniej oportunizm jeśli obłudą, ale zdarzało się to zdarzało się to dzisiaj wiemy stosunkowo rzadko, ale powtarzam oczywiście w literaturze pojawiały się takie głosy pierwszy głos młodej pisarki Dominiki mińskiej tu republiką wała głównie w kręgu krytyki politycznej aborcję miłości sprzed paru lat to bardzo bardzo głośnym tekstem, który w ciekawy nie publicystyczny tak nie NIK klip tylko w budżecie drążących sposób pokazywał jak jak ten fałsz związany z brakiem języka, który można o tym otwarcie mówić jak on krzywdzi ich właściwie noga oczywiście przede wszystkim kobiety, ale ale jak jaki jest krzywdzący dla dla dla aut relacji ludzkich dla dla przyszłości, ale w końcu chodzi tylko o to, że oczywiście rozmaite przejawy takiego nie tyle może cenzury tylko takiego wyparcia pewnych pojęć języka one funkcjonowały one miały charakteru instytucjonalnego w 2 centrum dowodzenia tych parć czy tych blokad znajdowało się przy jakich Mysiej, ale dziś oczywiście znajdowało się przez długi czas nie Kuba nie używaliśmy długi trafnie wychodziłem jak długo, żeby sprawować będzie aktor, ale jednak długi czas uważaliśmy, że kapitalizm jest trochę jak powietrze naturalne naturalne byśmy odzyskali o to żeby, żeby już go nie kwestionować prawda, więc to coś w literaturze przynajmniej na początku poprzedniej dekady pojawiła mianowicie tak bardzo jednak krytyczny nurt w stosunku do do kapitalizmu, a potem się to rozwijało coraz mniej było pewnego rodzaju pewnego rodzaju nowością no co dotyczy także chyba w historii rada polityki historycznej polityki językowej nie wiem jak to nazwać powiedzmy sobie, że słowo Narodowy narodowe narodowe zostało właściwie zdewaluowany, a nawet czy ośmieszony wszystko jest narodowe no i wszystko jest wyklęta żołnierze wyklęci rada oni też służą nasi byli traktowani przez wszystkich może poważnie czasem jednak jest spowszedniały wersja może mniej taka bohaterska mniejszy dla ciała dochodzi do głosu czy tutaj takie takie pojęcia, że żołnierze wypędzić czy Narodowy to jest taka jakaś oficjalna oficjalna polityka i oficjalny słownictwo my pozostaniemy przy tym normalnie mniej nieoficjalnym mistrzem państwa zapytać czy teraz też są takie wydarzenia jak mnie od chwili w pamięci np. w teatrze pamiętam takie przedstawieniach Czekającna Godota tango Mrożka wizyta starszej pani Biesy Dziady w wyborze lata tamte były znaczone wielkimi spektakl pamięć innymi spektaklami czy teraz też tak jest tak dr myślę, że ten ostatni rok dla teatru był rokiem niezwykle trudne to znaczy takim rokiem, które na pewno się z zapisów 4 polskiego taki system widziałam taki komentarz Macieja Nowaka napisał, że tak jak nie wszystkie aktorzy poradzili sobie z wprowadzeniem dźwięku do kina niech wszyscy mogą sobie poradzić z wprowadzeniem internetu do teatru i trochę bardzo dobre, że w tym roku chce teatr bardzo czerwono, ponieważ teatry jedną z ostatnich enklaw, gdzie jeszcze bezpośrednie spotkanie jest konstytutywne dla usuwania tego rodzaju formy sztuki przynajmniej tak nam się wydawało i ta internaty za co była bardzo trudna i mam wrażenie, że to był rok, który znowu dla właśnie teatru dla publiczności teatralnej no jest takim rokiem wielkiej żałoby i wielkiego niedostatku jeśli chodzi o to co się wydarza ona na pewno były różne spektakle właśnie internetowe o różnym stopniu interaktywności, ale tak czekana na ponowne otwarcie czeka, ale nie biernie tylko, angażując się społecznie dla mnie, jeżeli ja bym miał minąć jakiś taki ostatnich lat spektakle to one też jakoś wiążą z tym pojęciem, które wcześniej rozmawiać dziś pojęcie cenzury, bo to są to jest klątwa np. tak są te też sztuki teatralne, które wywołały wywołały skandal, ale to jest też mnóstwo takich działań, które poza teatr odkryły swój polityczny potencjał np. to co się dzieje w teatrze powszechnym w Warszawie nic po różnych działań, które teatr organizuje takiego wsparcia organizowania wspólnoty wokół wokół teatru jest dla mnie imponująca i groźnie, że teatr akurat jako takie miejsce właśnie bezpośredniego spotkania w tej chwili przez 9 miesięcy ostatni jest jest dosyć mocno zamrożone, ale nie znaczy, tak więc nie dzieje, ponieważ powstają kolejne spektakle, które zaraz będą miały swoje premiery tylko się nam uda zaszczepić NATO na nieszczęsne choróbsko i od razu będzie ten teatr wraca umyśle mas tym ponieważ, jeżeli chodzi o młodych twórców drugie określa bardzo trudno zdefiniować młodej znam bardzo młodych 80 latków bardzo starych piętnastolatków, więc jeżeli chodzi o odtwórców mamy naprawdę w Polskim teatrze wiele pokoleń wspaniałych działających artystów z 1 strony można zmienić Krystiana Lupy czy Krzysztofa Warlikowskiego są ich stronę można wymienić Anna Smolar czy Wojciecha Ziemilskiego i jest naprawdę tutaj ogromna ogromna oferta zapytajmy Teresa jak na to pytanie odpowie pan prof. Śliwiński zabierze ludzi teatr internet środowisko to, że internet internet oczywiście uratował nam na skórę prawda się, że dając do zajęć ze stosunkami także do wykładów seminariów myślę sobie, gdyby nie było tego nieszczęsnego ms Teams, czyli Platformy na, na które się spotykamy w nie moglibyśmy pracować nie byłby to zupełnie stracony czas, ale z drugiej strony czasami go nienawidzę prawda ich tak tego życia życia przed monitorem mówienia do monitora właściwie mówi o sobie sądzę przypuszczając, że duże wielu jest podobnie odczuwających to właściwie bardzo tęsknię za rozmową 4 oczy twarzą twarz bliską dotknięcie czegoś autentycznego czegoś co co sprawia, że rzeczywistość potwierdza, a nie nie ucieka gdzieś czytałem jakieś zdanie, które zresztą społeczny, który nie zobowiązują się bawił, zadając pytanie, gdzie co się stanie z rzeczywistością, kiedy wszyscy stracimy z nim kontakt to jest lekiem całkiem dobre teatrowi teatrowi Operze od czasu do czasu Zachodu teraz dobry poznańskiej bardzo tuczy współczuje tego czasu, dlatego że oczywiście przez internet nie da się wszystkiego odzyskać zgadzam się zupełnie panią panią doktor że, że dzieją się tam różne wspaniałe rzeczy świetne pomysły także czasami obserwuje, które mają jakoś zrekompensować tę sytuację, ale oczywiście, ale oczywiście dużo jest też niepokoju to niepokój związany także w tym, że nie do końca wiadomo jak my będziemy zachowywali, kiedy już ten świat rzekomo wrócić do swoich do swojej normalności będzie normalność sprzed epidemii czy też on będzie wyglądała jednakowo jakoś inaczej trzeba się będzie go jej na nowo nauczyć się boję że, choć samemu coraz trudniej wytrwać przed w tym życiu przed przed monitorem to równocześnie może jest sporo ludzi, którzy takie życie polubili tutaj o wyborze odkryli w sobie brak pewnych potrzeb, które nigdy uważali za istotne tego bym się bał chciałem też służyć nowelizacja proszę proszę się literatury to sytuacja dotyczy troszkę oczywiście mniej, dlatego że pisarz teoretycznie jeśli ma dostęp do kartki papieru albo lepiej jest do klawiatury jakich może może pisać książki ukazywały rozmaite książki okazywały w tym wiele bardzo interesujących nie sądzę, żeby ten rok był gorszy jestem natomiast ciekaw jakich badań dotyczących czytelnictwa w tym dziwnym roku Boska skoro tak jesteśmy w dużej mierze zamknięci w domach to może to może więcej czytamy byłoby to byłoby to dosyć naturalne być może szczepimy się literatury albo po prostu korzystamy z pewnej pewnej nadwyżki czasu, który został nam zabrany właściwie taki plan polegałby paradoks, ale to się dopiero to się dopiero okaże natomiast sami pisarze oczywiście też ucierpieli częścią życia pisarskiego jest to jednak spotykanie się z publicznością był dla poetów, zwłaszcza my też niebywale istotne to życie bezpośrednie czytelnia skłania czytelnika jego bardzo są bardzo ważne z różnych względów one mają także bytowe znaczenie, dlatego że bo to niewygórowane naprawdę nie wygórowane honoraria dla tego typu spotkania coś znaczą czasami dużo znaczą budżetach Pisarek pisarzy, ale ważne to jest jeszcze innego powodu to to to to jest życie w kręgu osób bardzo się sobą zaciekawionych i ważne, żeby to kolejny po podtrzymywać nie będzie nie było tego typu tego typu zjawiska infrastruktura Legutko w razie życia literackiego mocno mocno również ucierpiała odbyły odbyły się prawie wszystkie festiwale, ale prawie wszystkie większe z nich odbyła się online dobrze, że tak można prawda, ale równocześnie w środku będąc na paru imprezach trudno było pozbycie wrażenia, że oby oby nam się nie powtarzała sytuacji byśmy byśmy wrócili do do rzeczywistości, więc to jest taka dziwna jak w tym roku zdarzyło dziwna rzecz, a mianowicie epidemia nałożyła na rozmaite kagańce z powodu dosyć oczywistych natomiast jesienne wydarzenia postrzega jako wielkie zdjęcie kagańca i oczywiście innych z innych względów, ale to uczucie, że mamy do czynienia z jakimś gazem kagańcem nałożonym zdjęty, że mamy do czynienia z jakąś taką przyspieszoną historię języka prawda o tym, o czym panią doktor mówiliśmy, a mianowicie, że ten język jako, na który pokazał całe swoje ten język publiczny te języki publiczne różnych ciał jakieś funkcjonalności dochodzi tutaj wybory prezydenckie to łatwości kłamania obiecywania manipulowania wzniecania niechęci do pogardzenia itd. była po prostu przerażająca takiej dawki pogardy dla naszych umysłów dla naszej wrażliwości, jaką otrzymaliśmy w tym okresie doprawdy niewiele mamy przykładów prawda czy czegoś czegoś takiego, a a potem jakby o odwecie jakimś akcie samoobrony następuje coś co wydaje się najbardziej zdumiewająca to gry wygrywa jak długa wulgaryzm, który staje się jakimś językiem jakieś prawdy, gdyby został zamknięty w organizmach byłby nie do zniesienia, ale one były absolutnie konieczne po to, żeby powiedzieć wiemy, że one się języki służą do tego, żeby nas, żeby nas trzymać pójdzie natomiast ten, który nam został jest z 1 strony straszny, ale z drugiej strony będzie bardzo szybko 300 Opole i dojrzewał do tego, żebyśmy i dawał nam szansę, żebyśmy mogli wyartykułować mogły artykułować swoje swój obraz świata swoje życzenia dziękuję bardzo, ciekawy rok nudnej nużący straszne, bo ludzie umierają, ale przede wszystkim ciekawy kulturze towarzyszy w moim mniemaniu zawsze taki pewien szum, którego teraz z powodu internetu trochę brak pani doktor mówił o działalności teatru powszechnego w Warszawie ja oglądałem przedstawienie teatralne w internecie alejek nie dalej jak wczoraj z teatru Ateneum sztukę Ława przysięgłych i najbardziej z żoną uderzyła w te cisza cisza po stronie widowni nie słychać reakcje słychać ze nie słychać Miechów jest grobowa cisza może dobrze powiedziałem, ale w każdym razie poszła, bo po stronie odbiorców, kiedy się szło do Filharmonii narodowej to bardzo sympatyczne są te chwile, zanim koncercie zacznie, kiedy orkiestra jest już nasz na estradzie na scenie zaczyna stroić instrumenty i tak jak kocia muzyka dochodzi, że ze straży prawda zmniejsza się szumem jeszcze rozmów publiczności na widowni to razem tworzyć jakiś taki jakiś taki klimat jakiś taki jakąś taką przyprawy, które teraz niestety bardzo mi brak, bo wszystko jest oczyszczone do internetu wyciekł wyczyszczone często nawet tej publiczności nie ma nie można jakoś się nagrać albo jak jest na piłce nożnej, że nasadzenia wpuszczają sztuczny są osią Puszczę nie jest przeważającą swe zetknęli się tym zjawiskiem może taką klęską grą sportem to złożenie interesują masowych interesuje to jest ze względu na dobro przecież ze względu na dobro zawodników musi być jakiś szok, bo to zawodnicy słyszało się skarżyli bardzo, że jest trudno grać w sytuacji takiej właśnie paraliżującej ciszy no byłam jeszcze zgadzam się na profesorem trudno jest wykładać do komputera bardzo podobnych powodów ja mam wrażenie, że krzyż tam brakuje tego przepływu energii, który jest jednak ważne czy to w teatrze czy to sport czy to w pracy dydaktycznej wszędzie tam, gdzie ludzie się spotykają jednak nie zawsze wychodzą z zajęć wzmocniona, bo mam wrażenie, że doszło do takiej wymiany energetycznej natomiast teraz mam wrażenie, że kot jest jeśli nic i krętą wchłania wszystko teraz, ponieważ zbliżamy się do końca naszej rozmowy się państwo zapytać o takie podsumowujące zdanie na temat tego czy kultura Polska w tej chwili znajduje się ogólnie rzecz biorąc w dobrym okresie pomyślnym liczy kwitnie, jeżeli kwitnie co kwitnie czy też raczej jest to okres przetrwania, kiedy coś więdnie, więc zamiast kwitnąć rozkwitać w takim razie co państwa zdaniem, więc czy to odwaga cywilna czy rozum pamiętacie państwo słynne powiedzenie Artura Sandera odwaga staniała rozum podrożał jak państwo widzą ten dzisiejszy okres panie profesorze ona pewnie nie będzie tym może na szczęście nie będzie tym, o czym chyba pan redaktor przypuszczam myślę na początku, przypominając tytuły nazwiska osób za 56 wtedy wtedy towarzysz Gomułka wrzut publiczne polemiki z pisarzami prawda, a listy listy nie wiem jak było 44 młode inteligenckie tak po prostu to one zmieniały ustrój list 34 zaczął posadami spektakl Dejmka ta prawie wrócił państwo powinno podejmują państwo młodzi nawet jeszcze w latach siedemdziesiątych nową falą obcy byli wrogami numer nr 1 w tamtym czasie, więc do takiej rangi pewnie kultura może lepiej może lepiej, że nie będzie musiała nie będzie uniżenie musi nie bramą, ale też po prostu musiała aspirować natomiast ona nie jest nie znam oczywiście głównie z tego co mnie interesuje i selektywnie w tych innych interesuje najbardziej efektywnie z innych dziedzin ona nie jest jakimś złej sytuacji leżą przede mną naprawdę jeszcze państwo to sobie nie zaaranżowana przestrzeń jest spory bałagan na biurku obok, ale leży sporo książek, które dostałem albo kupiłem w ciągu ostatnich dni i i jestem miły okres bardzo zapracowany wydają się one nigdy nie mam tu wam książkę Jacka Podsiadły poety, która w średnim poziomie średnim plus wieku bardzo wybitnego autora, który daje kolejne książki to więcej w nieco Polonii polemiki tutaj bardzo ostra, bo jeśli jeden z takich wielkich szyderców bardzo inteligentnych współczesnych Adam Kaczanowski zupełnie nowa książka nowa książka Aldony Kopki widzi Kamili Janiak po prostu zdejmuje to co tutaj mam Bianki Rolando ostańce pięknie wydana wspaniała to jest jakiś rodzaj osiągnięcia artystyczne literackiego książki Urszuli Zajączkowski to tamto to po prawej stronie po lewej stronie jest Ingi wasze Witek ten tytuł wymienię książka eseistycznej zatytułowana odmrażanie literatura w potrzebie Otóż jest to jedna z pierwszych książek z pierwszych nie poetyckich oczywiście wiele w tym wypadku może reagować, a lista nie łamali takich reakcji było całkiem sporo od wiosny się się ukazywały niektóre interesujące wiele poprawek teraz przepraszam panie prezesie, że jedno zdanie dla pani doktor musimy zostawić to ono wjeżdżamy w razie tak, żeby pani chciała wyróżnić to chciałem wyróżnić chciałbym wyróżnić tych wszystkich młodych ludzi, którzy organizują się i robią sztukę niezależnie od tego, że im się tego zabrania sanepid za to karze chciałam zwrócić uwagę na te wspaniałe projekty, które powstają i na to, że sztuka Polska zawsze bardzo dobrze sobie radziła sytuację bycia w podziemiu jedyne co myślę, że mi przykro, że rzeczy młodzi twórcy muszą tego w tej sytuacji tworzenie podziemnego świadka może ich los dziękuję wagi artysty dziękuję bardzo, dla polskiego intelektualisty jest taki, że program 1 kończy nasz chciałem bardzo podziękować naszym gościom którymi byli pani dr Katarzyna Kasia pan prof. Marian jeśli wiejski program realizował Szymon Kuliś wydaje macie Jarząb my spotkamy się ze słuchaczami za tydzień o tej samej porze bardzo państwu dziękuję do usłyszenia Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: GOŚCIE PASSENTA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA