REKLAMA

Czy fizyk może wierzyć w cuda?

A teraz na poważnie
Data emisji:
2020-12-24 12:00
Prowadzący:
Czas trwania:
38:32 min.
Udostępnij:

Jak dziś rozumiemy świat? Czy cokolwiek jest pewne? Czy jest coś takiego jak "cuda"?

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
i kolei odpowiem państwu dzień dobry gościem dzisiejszego programu jest Dariusz Aksamit fizyk wydział fizyki Politechniki warszawskiej i ze stowarzyszenia rzecznicy nauki dzień dobry dzień dobry z okazji świąt chciałem pana zapytać czy wierzy pan w cuda nie Krupka koniec audycji absolutnie nie, chociaż wymaga to pewnie doprecyzowania co właściwie rozumiemy przez cuda, bo z tego dopiero wynik nie dalsza dyskusja no dobrze no, więc jako fizyk rozumiem, że nie tyle wierzy pan co Rozwiń » jest pan głosicielem praw fizyki co takiego w ogóle przede wszystkim właśnie pierwsza rzecz, którą bardzo, ale to bardzo trzeba rozróżnić to kiedy pojawia się takie hasła np. o łamaniu praw fizyki to, żeby rozróżnić torze jest to obiektywna rzeczywistość, która gdzieś istnieje poza nami Homo sapiens i nam jako cywilizacja jest po prostu ten wszechświat, który rządzi się, jakimi zasadami, czyli właśnie są zasady gry nazywany prawami fizyki, ale zupełnie inną sprawą jest to na ile my jako ludzie rozumiemy znamy te prawa fizyki, więc jeśli pojawią się takie hasło, że złamano prawa fizyki to odpowiedź zawsze i przez kolejne miliardy lat będzie brzmiała nie nie można łamać praw fizyki to może czasem zdarzyć to okazuje się, że nasze rozumienie nie było kompletne i to my myśleliśmy, że jest na odkrytym przez nas prawem fizyki no niestety źle odkryliśmy musimy zaktualizować nasze nasze rozumienie wszechświata w tym sensie nie są to, że łamane jest prawo fizyki to nie jest cud tylko no wykazanie pewnej luki w naszej wiedzy, którą trzeba uzupełnić wtoku kolejnych badań no dobrze to wrócę jeszcze raz do mojego pytania czym są prawa fizyki czy istnieje jakaś ścisła definicja tego czym są prawa fizyki, a drugie pytanie to takie czy poznaliśmy wszystkie prawa fizyki za chwilę dojdziemy oczywiście do łamania oczywiście pytanie jednak odpowiednio drugie pytanie brzmi nie nie poznaliśmy bo, gdybyśmy poznali wszystkie nadal wszyscy naukowcy mogliby pójść do domu i zakończylibyśmy historię nauki natomiast absolutnym cały czas poznajemy świat w tym fizykę natomiast to są te prawa to są krótko mówiąc zasady gry zasady gry, które my obserwujemy w przyrodzie widzimy, że przyroda jest przewidywalna jest więcej oblicza, ale możemy matematycznie opisać od takich rzeczy prostych aktorzy jak puścimy kami to on spadnie po ruch gwiazd przez zachowania atomów może się bardzo różnić między sobą stopień skomplikowania tego układu, bo jest jednak różnica między kamieniem opuszcza innym na ziemię, a np. wnętrzem komórki ludzkiego ciała czy funkcjonowanie mózgu, ale wszystko to podlega dokładnie tym samym właśnie zasadą, czyli prawa fizyki to są to jest coś co jest niezmienne i po prostu mówi nam jak ten świat funkcjonuje zupełnie nie ma już filozoficzna jest pytanie, dlaczego one wyglądają tak ani inaczej, skąd wzięły tak dalej to już bardziej na to odpowiada filozofia niż sama nauka natomiast naukowcy, którzy są akurat zlokalizowanie w tym wszechświecie rozglądają się dookoła mówią jak on działa Kruppa no właśnie, ale w historii nauki był taki moment, w którym to fizycy byli przekonani o determinizm etycznej naturze świata czy wszechświata innymi słowy to dla klasy da się powiedział, że jeśli znam dobrze warunki początkowe jesteśmy w stanie właściwie przewidzieć naszą przyszłość już dziś ta teza jest aktualna prawda tak pewnie dużo te, które my dzisiaj uważamy za bardzo mocno osadzone, bo zdaniem kolejnych 100200300 lat również będziemy dyskutować i pewnie za 300 lat ktoś będzie śmiał się z naszego rozumienia świata tak jak my dzisiaj możemy śmiać się zrozumienia świata ludzi z epoki maszyn parowych natomiast to jest wielka swoją drogą zaleta czy piękna cecha nauki, że ona jest stanie się samo korygować, czyli widzieć po czasie swoje błędy i przyznać, że tak byliśmy w błędzie jest inaczej i takich momentów, że wydawało się, że już kończymy historię nauki było mnóstwo przełom dziewiętnastego dwudziestego wieku to jest dla mnie jest lepszy przykład bo, bo pod koniec dziewiętnastego wieku tak uznano, że już dużo w tej wizyta nie ma no coś tam się nie zgadza nam z promieniowaniem ciała doskonale czarnego, czyli jak patrzymy na obiekt, który jest mocno podgrzany ton no świeci i coś tutaj nie zgadzało z opisem tego matematycznym, ale poza tym to już mieliśmy prąd mieliśmy elektryczności magnetyzm mechanika była już bardzo dobrze opisana generalnie było potrafiliśmy ich ruch skomplikowanych obiektów opisywać już mieliśmy rachunek różniczkowy całkowy świetnie rozwinięty już dużo dużo nie było do odkrycia no ale jak prze wałkowane ten temat promieniowania ciała doskonale czarnego no to się pojawiła w ogóle to mechanika kwantowa to się pojawił plan potem się pojawił ani wstań i cały ten początek dwudziestego wieku pierwsze 20 lat dwudziestego wieku zupełnie do góry nogami wywróciło w ogóle większość naszego rozumienia tego co się dzieje dookoła nas to zarówno okazało, że mechanika nie jest taka prosta jak mechanika Newtona ska ona jest dobra, ale tylko w zakresie małych prędkości, ale tak jak opisujemy coś się porusza prędkością światła to nie działa to wtedy trzeba teorii względności Einsteina okazało się, że no właśnie w ogóle no właśnie tutaj Skłodowska Beckerem chodzą i mówią, że jest jeszcze coś takiego jak fizyka jądrowa w ogóle jest jądra atomowe potem się okazuje szczególną składa itd. tak dalej, więc faktycznie jak dzisiaj spojrzymy na to co my widzieliśmy pod koniec dziewiętnastego wieku, a to wiedzieliśmy co się okazało w ciągu następnych 2030 lat to można być porażony tym jak komuś mogło przyjść do głowy, że fizyka jest skończona i za każdym razem jak dzisiaj się pojawiają takie głosy, że dobrze, ale jesteśmy 150 lat później już dzisiaj to już naprawdę już detale nam zostały do grania to podchodziłbym do tego z pokorą, bo nigdy nie wiemy jak dużo jeszcze nie wiemy ile jeszcze jeszcze przed nami jak ja dzisiaj Pace podręczniki, z których ja uczyłem fizyki jako dziecko w latach dziewięćdziesiątych albo albo jak udało mi się znaleźć jakąś książkę, z której moi rodzice uczyli w latach zdaniem 70 tych no to no to nawet pamiętam takie zdanie, że Atom jest niepodzielny i to było coś to dzieci dostawały w książce na wizytę w Stargardzie wiedzą, że to nieprawda jasno i dzisiaj korzystamy z tego, że jest podzielne, żeby wytwarzać energię jądrową, żeby budować bomby jądrowe ale, ale również, żeby leczyć ludzi nowotworów, wykorzystując rozpada jądrowe, więc na pewno jeszcze bardzo dużo przed nami ale, żeby dotrzeć do tego miejsca Poznania no to właśnie potrzebujemy badań potrzebujemy ciekawości świata, a nie zamykania się o cudach w momencie, kiedy czegoś nie rozumiemy co się dzieje dokoła nas no tak ja myślę, że to, że fizyka nie jest skończona to znaczy, że jest jeszcze coś do odkrycia jest akurat dosyć krzepiące, ale z drugiej strony rzeczywiście jak pan wspomniał były takie momenty, gdy koniec fizyki wydawał się tuż za rogiem właśnie wspomniany dla klas też podobno apokryf i w ogóle tak nie było podczas rozmowy z cesarzem Francuzów Napoleonem miał powiedzieć, że do stworzenia swojej teorii Bóg mu nie był potrzebny po prostu na niego nie ma już miejsca w fizyce okazało się, że ten determinizm, który przewidywał dla klas w ogóle bardzo szybko fizyka wróciła przez właśnie fizykę kwantową, ale chciałem zapytać pana taką rzecz, która intryguje mnie szczególnie czy uda się stworzyć coś z niczego patrząc na rolę tylko fizyki pan ile na tym na blasze, bo faktycznie to, że on tak twierdziła potem jego teorię wrócono do góry nogami nie zmienia faktu, że w kolejnej teoriach chociażby właśnie tej wizyty kwantowej również w tych równaniach nie ma Boga nie jest on do niczego potrzebny, żeby wyjaśnić to co się dzieje dookoła nas co więcej jeśli my próbujemy wepchnąć właśnie zamiast badań zamiast zrozumienia tam wepchnąć Boga miejsce, gdzie nie jest zupełnie potrzebne to ograniczamy siebie w dalszych poszukiwaniach i mogę podać tutaj 22 przykłady, które właśnie do mnie strasznie Przełam przemawiają np. nie wiem czy pamięta pan takie historie w Legnicy w Sokółce dokonywał się cud eucharystyczny podczas mszy tam okazywało się, że w okresie pojawiała na hostii i powoływano komisję, żeby to badać no i teraz chodzi o to, że jeśli stajemy przed, bo to jest pewna obserwacja widzimy, że jest czerwona barwa na na hostii to jest pewien fakt i teraz pytanie jak my się zachowamy wobec tego faktu czy właśnie uklęknął my, uznając wspaniałość Boga tego, jakiego cudu dokonał czy się zastanowimy, a skąd właściwie ten barwnik przyjrzyjmy się temu głębiej na jej rozwiązanie tej zagadki z dążeniem do niebyła krew tylko gdy nie czerwony barwnik okazało się, że pochodzi od bakterii od tzw. sera i od pałeczki krwawej i jest bakteria, która żywi się chlebem, która na ten naturalnie występuje w naszej fizjologiczne i florze bakteryjnej, więc to nie jest problem, żeby ubrudzić będzie zakazić materiał na jeśli mamy hostię trzymaną wilgoci, czyli obecności wody i zamknięciu tona fantastycznie rośnie, więc okazało się, że nie ma żadnego cudu tylko są bardzo proste wyjaśnienie biologiczne i drugi przykład ERU w zeszłym roku płonęła katedra Notre-Dame i będą jak jeszcze np. redaktor Terlikowski brutalna Twittera zdjęcia jak we wnętrzu spalonego kościoła właśnie pogorzelisko jest wszystko zrujnowane, ale na środku noś jest powierzony złoty krzyż, który ocalał z tego pożaru i zachwycali się ludzie, że właśnie, że trzeba umieć czytać znaki to jest cytat z Terlikowskiego i że i, że notą praktycznie Bóg przemówił wcześniej spłonął tylko jeśli ktoś ma Gula i pisze temperatura topnienia złota to wyskoczy mu wartość 1064 °C, a tak trudno temperatura zapłonu drewna to 600 stopni i odchodzi ze jeśli my miejsce, gdy co się dzieje my tego nie rozumiemy zamiast badań ciekawości właśnie upycha Boga i cuda to strasznie ograniczamy są bardzo dobra glany tak naprawdę wydarzyło to są bardzo dobre przykłady na to by de konstruować cuda rzeczywiście tutaj nauka potrafi te wszystkie rzeczy doskonale wyjaśnić, ale zaraz porozmawiamy o rzeczach, które wobec, których nauka jest dosyć bezradna wracamy tuż po informacjach Radia TOK FM Dariusz Aksamit fizyk z wydziału fizyki Politechniki warszawskiej jest państwa i moi goście, a teraz na poważnie Dariusz k Sand fizyk z wydziału fizyki Politechniki Politechniki warszawskiej i ze stowarzyszenia rzecznicy nauki jest gościem programu ja chciałem wrócić do mojego pytania czy na gruncie współczesnej fizyki da się stworzyć coś znicze chodzi mi o właśnie ten największy cud religijny, czyli cud stworzenia jak chyba przeczytałem mu Stevena Kinga, że właściwie fizyka przez bardzo długi czas historii nauki stała na gruncie takim, że nie ma darmowych obiadów to znaczy, że trudno stworzyć coś z niczego natomiast no XX-wiecznej odkrycia i obliczenia chyba przeczą tej starej fizycznej też, czyli jak jest sam stworzenia na czym im pytanie ze stworzeniem, czego czy mówimy o stworzeniu przemawiali tego początku początku świata na 4 nogi leży dążenie, czego Energa ego to już nie zgodę, dlatego że jest to co się nazywa efektem kas Mira i gdzie faktycznie jest tworzone co jest niczego jest to efekt jest mierzalny można można zbadać tworzyć czasem coś z niczego i na czym polega haczyk chodzi o to, że próżnia tak Takako próżnia, jaką myślimy to wydaje się, że to jest po prostu coś pustego pusta przestrzeń, w której nic nie dzieje, ale właśnie dzięki odkryciom głównie taj fizyki kwantowej wiemy, że to nie jest prawda, że różnie to jest pusty stan, w którym nic nie dzieje w próżni aż wrze od zjawisk, które się tam dzieją ważne ważne zjawisko, które już właśnie na początku wieku opisał Hayden Berry to zasada nieoznaczoności Heisenberga czy ona ona w skrócie mówi o tym, że nie możemy są pewne wielkości, które są ze sobą sprzężone jeśli dobrze poznał 1 to nie możemy poznać drugiej, czyli np. możemy albo dobrze wyznaczyć położenie jakiegoś obiektu nagle cząstki, ale im lepiej wyznaczy im precyzyjniej wyznaczymy położenie w tym mniej mamy pojęcia o tym ja, z jaką prędkością żona poruszać jak jest ten drugą stronę jeśli precyzyjnie wyznaczony pęd cząstki to niestety, ale my nie mamy pojęcia, gdzie ona jest i teraz to są takie 22 przedziały im bardziej rośnie jedno, tym bardziej skraca się drugie i podobnie jest czasem energią, czyli jeśli zachodzi jakieś zjawisko to my możemy je zbadać, ale i generalnie mówimy o tym, że jest zasada zachowania energii, a dokładniej masy energii, ale zawsze jak mierzymy energię, toteż towarzyszy temu pewna niepewność zrobimy to pewną dokładnością im lepiej wyznaczymy ma energię jakiegoś układu tym tym mniejszym czasie jesteśmy w stanie to zrobić czyli, odwracając to jeśli jakieś zjawisko dzieje się bardzo bardzo bardzo bardzo krótkim czasie to może temu towarzyszyć no właśnie niepewność oznaczenia energii teraz do tego doprowadzi do tego, że na krótki czas na krótki czas właśnie abstrakcyjnie krótki jednak dużo dać potęgami, ale na niewyobrażalnie krótki czas może dojść do właśnie pojawienie się np. tzw. wirtualnych cząstek, czyli jeśli pojawia się cząstka anty członka 1 ma ładunek dodatni droga mało ładunek ujemny to nie łamie zasady zachowania ładunku jeśli 1 ma masę dodatnią druga ma masę ujemną to również nie łamie zasady zachowania masy i te cząstki pojawiają się znikają i patrząc tak makro Okopową z zewnątrz na to no to widzimy, że nic nie było nic nie ma, bo to się pojawiło zniknęło, ale właśnie sztuczka efektem Casemiro polega na tym, że wstawia się to różnie 2 metalowe blaszki i bada się umieszczać je także jeśli te cząsteczki powstają to zanim zdążą zniknąć to jedno z nich, że obecny chwyta i wtedy ta 1 chce zniknąć, ale ta druga odbiła się od naszego metalowego lusterka i widzimy ciśnienie różni, czyli próżnia właśnie to rozumienie próżni jako pustej przestrzeni, w której nic nie dzieje to jest takie rozumienie no dziewiętnastowieczne może jeszcze XX-wiecznej, ale tak jest w drugiej połowie dwudziestego wieku po odkryciu efektu Semira no my wiemy, że tam aż wrze od zjawisk i w tym sensie no można stworzyć coś z niczego przy czym jest są darmowe obiady, ale bardzo, ale bardzo małej przestrzeni czasowej opisane przez prawa fizyki tak i mówimy tutaj o cząstkach, ale zastanawiam się czy przed współczesnej fizyki stworzenie stworzenie świata to jest taki cud nie do ogarnięcia to znaczy czy przekonana, że mógł się narodzić z niczego jest darmowe obiady czy inaczej, bo na pewno PiS fizyka nie używa tak wielkiego pojęcia jak stworzenie jest już powstanie, bo stworzenie już zakłada trochę insynuuje no ten słownik, których używamy trochę insynuuje, jakie daje religijne konotacje natomiast wizyta zupełnie tym nie nie zajmuje fizyka zajmuje się tym to istnieje co można badać zajmie się przyczynami stąd stworzenie to rozumiem wskazuje na jakąś przyczynę, a być może wszechświat narodził się bez przyczyny jej i ja mogę nie znać odpowiedzi na to pytanie dzisiaj może nikt na świecie nie znać odpowiedzi na to pytanie również ani dzisiaj ani za 10 lat ani za 50 lat, a może za 200 lat, ale dla mnie to nie jest problem, dlatego że tak samo jak 100 lat temu mnie widzieliśmy nawet, że jak jest rozmiar wszechświata 100 lat temu nie widzieliśmy w wielkim wybuchu nie bo zanim Edwin Hubble pokazał, że galaktyki oddalają od nas to to myśleliśmy, że wszechświat jest statyczny i teraz to, że my czegoś nie wiemy dla mnie nie jest niepokojące wręcz przeciwnie to jest ekscytujące, że jest jeszcze tyle do odkrycia dzisiaj m.in. laboratorium CERN europejskiej organizacji badań jądrowych pod Genewą m.in. właśnie koledzy z wydziału koledzy koleżanki z wydziału pracują w eksperymencie Alisy, czyli eksperymencie, który bada plazmy parkową Klonową, czyli co oni robią to badają początki tworzenia wszechświata, że początki 10 minut, które tam sekundy po wielkim wybuchu i teraz 50 lat temu jeszcze w ogóle nie było tego laboratorium dzisiaj mamy kolejną generację cofamy się do opisu o kolejne wiemy co się działo setki tysięcy lat temu we wszechświecie miliony miliardy lat temu, a teraz zajmujemy się pierwszymi łapkami, ale nie wszędzie mili sekundami mikro sekundami, ale dosłownie u niewyobrażalnie małymi skałami czasowymi co się działo po wielkim wybuchu jest dla mnie to jest kwestia czasu budowy kolejnych maszyn za kolejne dekady, żeby cofnąć się jeszcze kroczek i próbować opisać co się działo wcześniej i nawet jeśli dzisiaj nie znamy odpowiedzi mamy różne teorie no to czas tę odpowiedź w końcu przyniesie jeśli my jako ludzie będziemy w stanie ją ogarnąć i krótko mówiąc to jest najpiękniejsze w nauce, że jak poczekamy to się dowiemy tylko potrzebujemy czasu pieniędzy na badania może tak być jak pan mówi, ale może też tak być, bo być może te pytania są po prostu niezasadne, że krótko innymi słowy to jest pytanie do co było to było ten o te parę chwil wcześniej jest tak samo zasadnym pytaniem jak pytanie co jest na północ od bieguna Północnego po prostu pytanie bezsensowne skoro tzw. nagranym raczą zaczął, czas więc co było przed wielkim wybuchem jest po prostu nie będzie też pytanie, które nie tak jedno jest ogólnie nie z tego uniwersum IDS skoro czas się wtedy zaczął na to nie było niczego wcześniej i teraz znowu jeśli my jesteśmy przyzwyczajeni do tego, że rano wstajemy i wczoraj był inny dzień jutro będzie inny dzień jesteśmy w środku, jakiej skali czasu to dla nas to może być niewyobrażalne, że wczoraj nie było nie istniało nawet brakuje tutaj gramatycznie nam języka polskiego, żeby dobrze opisać, bo jak mówię wczoraj nie było to brzmi to jak błąd językowy, więc nasz język nie oddaje tego oto tutaj właściwie chodzi natomiast jeśli mówimy o osi, która zaczyna się w zerze i potem idzie dalej wśród no to no to niemożna pytać co jest teraz, jakbyśmy pytali o naturalne liczby dodatnie, gdzie tam są liczby ujemne, bo nie ma nie ma, bo to jest zbiór liczb naturalnych dodatnich jak chcemy pytać liczby ujemne to musimy wziąć zbiór wszystkich liczb naturalnych jak ten pytać o ułamki to musimy wziąć liczby rzeczywiste itd. tak dalej, więc czasem, bywa że ktoś zadaje pytanie nieadekwatne do tego czym właściwie tutaj rozmawiamy na jej jeśli chodzi o ten początek wszechświata znowu jestem akurat kosmologii, żeby na te pytania odpowiadać, ale szczere to myślę, że tutaj więcej filozofowie debatują na ten temat natomiast wszystkie te dyskusje i tak prędzej czy później zakończą, po którym odkryciu fizyków no właśnie od, czyli można powiedzieć, że od początków wszechświata, czyli od wielkiego wybuchu nie było takiego przypadku, żeby prawa fizyki zostały naruszone absolutnie absolutnie nie, dlatego że jest tak bardzo ważne bardzo ważna obserwacja, że jeśli coś jest możliwe co się dzieje to szczególnie akurat właśnie na fizyce jądrowej bardzo nam to pakowano do głowy np. są jeśli rozpada się jądra atomowe ono może rozpaść na kilka sposobów można, a właśnie mechaniki kwantowej wyliczać, jaki jest prawdopodobieństwo, że rozpadnie się tak albo inaczej taką energią albo takim typem rozpadu itd. chodzi o to, że jakiś kanał rozpadu jeśli jest możliwe to te odpady będą zachodzić i z jakim prawdopodobieństwem i teraz rzecz w tym, że jeździmy obserwujemy coś widzimy co się dzieje to znaczy, że to jest możliwe i teraz jedyne co jeśli nam się wydaje dziwne to jedyne co to znaczy to, że my coś słabo rozumiemy mogę wrócić znowu do początku dwudziestego wieku, gdy fascynujący okres wizytę odkryto, że jest taki typ rozpadu jądrowego jak rozpad Alfa, czyli jądra atomowego wylatuje taka cząstka 2 proponuje 2 neutrony teraz w świetle ówczesnego stanu fizyki to było po prostu niemożliwe no nowo i nie dało się tego opisać chodzi o to, że energia wiązania, czyli to energia wiązania, a to mówiąc atomowym jest tak olbrzymia, że nie był że, porównując to z energią, jaką ma cząstka, ale fakturą, którą mierzymy NATO nie jest możliwe, żeby ta cząstka opuściła jądro i teraz można było założyć sektę religijną fizyków mówiących, że dzieje się tutaj cud i modlić się nad źródłem Alfa no bo można pokazać, że ten rozpad naprawdę zachodzi, mimo że jest niemożliwy wobec ówczesnego stanu wiedzy natomiast można było właśnie zaprząc znowu wspomnianą fizykę kwantową i pokazać, że cząstka Alfa tunelu je przez barierę potencjału, czyli tunelowanie tak popularnie mówi to jest tak jak przejść przez ściany tylko będąc człowiekiem ciężko odrobić to, że to jest fascynujący okres w historii nauki początek dwudziestego wieku to są rzeczy, o których pan mówi, ale no tak, że to jest sprawa związana czasem, o której mówiliśmy przed chwilą to właśnie dobra Alberta Einsteina związał w sposób nierozerwalny czas z przestrzenią, czyli czas właśnie od początku dwudziestego wieku mniej więcej przestał być przestał być taką linią nienaruszalną prostą i niezależną od wszystkiego rzeczywiście fascynujący okres, który zmienił nasze postrzeganie świata wrócimy do naszej rozmowy tuż po informacjach Radia TOK FM Dariusz Aksamit fizyk wydział fizyki Politechniki warszawskiej i ze stowarzyszenia rzecznicy nauki jest gościem programu, a teraz na poważnie Dariusz Aksamit fizyk wydział fizyki Politechniki warszawskiej jest z nami dzisiaj w programie rozmawiamy o cudach proszę państwa i o tym czy fizyk w ogóle może wierzyć w cuda z naszej dotychczasowej rozmach rozmowy wynika, że realny twardy sceptycyzm nie bardzo no właśnie zna pan wierzących fizyków znam, ale znam osoby tak są to nam, ale nie lub innych nie przeciwnie darzy bardzo dużym szacunkiem no chociażby, żeby daleko szukać dr fizyki cząstek elementarnych Tomasz Rożek jest katolickim publicystom, a profesor ksiądz Michał Heller jest profesorem astrofizyki abstrahując od bycia katolickim księdzem, więc jak najbardziej są osoby, które są w stanie połączyć swoją wiedzę fizyczną świecie z wiarą tylko teraz jest pytanie co rozumiemy przez tę wiarę i rzecz w tym, że właśnie strasznie polecam książki księdza prof. Hellera, dlatego że on bardzo ładnie punktuje to, że niestety, ale w Polsce mamy fatalny poziom katechezy, czyli o te osoby, które są bieżącej przechodzą przez katechezę są krótko mówiąc bzdur i głupot uczone i prof. Heller jako były dziekan wydziału Teologicznego właśnie PiS w swojej książce, że pytał studentów na pierwszym roku seminarium no kto wam naopowiadał takich rzeczy i chodzi o to, że osoby powiedzmy uczony w piśmie nikt im do głowy nie przyszło, żeby np. to co jest napisane w piśmie świętym odczytywać dosłownie co więcej to jest błąd wie, że jeśli ktoś bierze Biblię czytają dosłownie i w związku z tym właśnie uznaje np. że świat powstał 60006000 lat temu, bo tak wynika bezpośrednio z liczenia pokoleń w piśmie to jest nie tylko merytorycznie Międzynami bzdura, ale co, więc jest to błąd wie, że z, którego ta taka osoba wierząca powinna się wyspowiadać i no zgłębić trochę lepiej swoją wiarę, żeby zrozumieć czym jest pismo święte i po to, daje, ale w obszarze w samej mówi 1 przykład którymi tak urzekł właśnie to się czytając książkę profesora dowiedziałem nie takie bardzo ładne słowo Hermana utyka, czyli jak odczytywać coś w kontekście czasów, w których powstało i ten schemat, że coś trwało 7 dni przy czym 6 dni się robiło siódmego się skończyło okazuje się, że to był pewien schemat literacki używany w tamtych czasach i również pieśniach bodaj pieśni o Rolandzie czy innych o dziełach literackich tamtego czasu jeśli wojna trwała 6 dni siódmego się skończyła to ona mogła trwać nawet 30 lat, ale chodziło o to, żeby pokazać literacko żona trwała bardzo długo i doprowadzono ją do końca, więc w tym sensie chodziło o to, że tworzenie świata w tym wypadku przez Boga trwało bardzo długo, ale się skończyło ten świat jest i tak należy odczytywać symbolicznie i literacką, a nie dosłownie, bo prowadzi do jawnej bzdury sprzecznej po prostu pomiarami, których dokonujemy na co dzień na jasne, ale są takie obszary, z którymi fizyka rody radzi sobie marnie i wierzę, że w głowy, do których nie da się zajrzeć mam na myśli tzw. osobliwości, czyli miejsca, w których właściwie działają prawa fizyki to jest fenomenalny punkt do badania tylko znowu zwrócę uwagę, że fajnie jest spojrzeć na to wszystko z takiej perspektywy czasu i tego, że my dzisiaj sobie dyskutujemy o tym, które nam się nie da tak, ale proszę spojrzeć my teraz 2020 roku dyskutujemy o tym na oczy tej osobliwości to są prawa fizyki czy niema natomiast lat temu to nie wiedziano, że w ogóle są czarne dziury lat temu 50 wiedziano, że są czarne dziury, ale nie wiedziano, że w środku są osobliwości dopiero pracę ten rok, za który dostał w tym roku nagrodę Nobla z fizyki pokazały, że faktycznie jest coś takiego jak osobliwość we wnętrzu czarnej dziury właśnie tutaj słuchaczom należy się wyjaśnienie czym są te osobliwości to znaczy jak patrzy na mnie współczesna fizyka mówiąc najprościej duże gwiazdy takie mniej więcej 1,5 raza słońca naszego, gdy kończą swój żywot zapadają się pod wpływem własnego ciężaru własnej grawitacji zapadają się do tego stopnia, że właśnie tworzą się z nich czarne dziury, czyli takie miejsca, w których nie jest w stanie uciec nawet światło, bo to miejsce jest za ciężki no i jak rozumiem, bo przez, bo przez co nie jest tak bardzo agenda chyże światło zaczyna krążyć długo nie może uciec nota, ale ja bym tutaj jeszcze tylko się zatrzymał, zanim dojdziemy do czarnych dziur no to jest kilka scenariuszy jak gwiazda może umrzeć i znowu wrócę do tego, że 100 lat temu widzieliśmy na punkcik na niebie wiedzieliśmy to gwiazdy, ale przez to Stolat powstało coś to polecam wygooglować to jest przepiękne tylko trudno to zapisać ktoś ma kartkę to polecam zapisać biogram Her Struga Rachela, bo to jest diagram, który pokazuje ewolucję gwiazd właśnie w zależności od masy gwiazdy pokazuje co się z nią będzie działo jak ona już się wypali i no to właśnie pytanie czy nasze zapadnie ona eksploduje jako supernowa jako supernowa i skończy swój żywot jako właśnie takie zimne zimne nudne jądro czy zakończy jako gwiazda neutronowa, czyli w sumie taki olbrzymi pierwiastek czy jako zapadnie się jeszcze bardziej utworzyć czarną dziurę, żeby tych scenariuszy w zależności od masy jest kilka, ale faktycznie czarna dziura jest fenomenalna, dlatego że do tego stopnia z nich stać nas do tego stopnia gęstość tej masy jest duża, że zniekształca czasoprzestrzeń także powstaje horyzont zdarzeń, czyli obszar, za który z, którego Japonii w stanie udzie i który nie jest w stanie zajrzeć może to jest związku z tym nie jesteśmy w stanie zajrzeć może to jest mniej, ale miejsce dla nigdy nie będziemy w stanie może to jest miejsce dla Boga skoro za horyzont zdarzeń właśnie zawija się jak chce to sobie tam siedzi, ale prędzej czy później dostał od będziemy jeśli jeśli chodzi o tę osobliwość faktycznie dlatego nazywamy to osobliwością, bo dzisiaj znane prawa fizyki no tutaj się gubią, dlatego że tam wygląda na to, że właśnie gęstość materii staje się nieskończona, a fizyka w tym momencie kiepsko sobie radzić ze z takim dzieleniem przez 0 i z tym, że pojawiają się, gdy nieskończoności, ale Pęgiel głowy nad tym pracują i trwają dyskusje, a może ta osobliwość to jest właśnie, a droga do innego świata może tunele czasoprzestrzenne, a może inne cuda wianki i proponuje nie wiem jak długo ma pan podpisaną umowę w TOK FM, ale jeśli za 50 lat będzie pana na czas nieokreślony gorąco polecam dyskusji wtedy, bo wtedy może będę w stanie powiedzieć coś więcej po kolejnych 304050 latach badań teoretycznych i symulacji oraz badań eksperymentalnych, czyli przede wszystkim tutaj obserwacji astrofizycznych natomiast, że dzisiaj nam się to wymyka dobremu opisał fizycznemu no to przypomnę, że 100 lat temu nam się nie wiedzieliśmy, że w ogóle jądra atomowe i nie byliśmy w stanie opisać mnóstwa rzeczy zawsze można znaleźć na program od stworzenia, czyli od pojawienia się czegoś z niczego, a teraz w takim razie może na koniec zapytajmy o znikanie, czyli ani trasie tak czy czy możliwe jest procedura, której NFZ płaci za relacje za zaprasza na nie zapraszam na złe słowo, bo to sugeruje jesteśmy chorzy ale gdyby ktoś się znalazł w szpitalu w zakładzie medycyny nuklearnej i będzie poddawany badaniu diagnostycznym mu po, czyli pozy tonowej tomografii emisyjnej to właśnie refundowanej przez NFZ zostanie wstrzyknięty do organizmu radio farmaceutyk zawierający izotop promieniotwórczy, który rozpada się rozpadem beta plus, czyli emituje pozy ton cząstkę anty cząstki elektrony takiej anty Elektron i ten Elektron zniknie w jego ciele po spotkaniu, że z elektronem jakieś jego tkanki i cała masa tych 2 elektronów zniknie z ani Louie zamieniający kąty gamma, które zmierzymy i powiemy w związku z tym gdzie, gdzie doszło do anihilacji nas od niej nowotwór ciele pacjenta, więc znikanie masy to nie jest nic dziwnego jeśli chodzi o wszechświat, jaki będzie jego los to znaczy czy wszechświat jest wieczny czy jednak nikt wygląda na to, że ten koniec będzie mniej spektakularny, bo zamiast właśnie takiego wielkiego błysku pożarów apokalipsy to raczej czeka nas tzw. termiczna cieplna śmierć wszechświata, ponieważ się cały czas rozszerza i cały czas stygnie nie ma zasilania energię, czyli to wszystko no my obserwujemy słońce dla nas to jest nieskończone źródło energii, ale oczywiście w skali życia wszechświata no to no to jest po prostu obiekt, który wypala swoje paliwo i tak jak nam kiedyś świetnie się kończy parafina na to tak w słońcu skończy się wodór Hel i zostanie zimnym kawałkiem skały i niestety wszystkie też gwiazdy, które wiedzą do któregoś dnia zgasną i skończymy w zimnym ciemnym świecie, gdzie może jeszcze będzie trochę zimnej materii, a Grawitacja nie zatrzyma rozszerzania się wszechświata nie, dlatego że zaobserwowaliśmy, że mamy jeszcze do czynienia nie tylko z tą klasyczną materią, którą znamy taką, w której my składamy, stając na wadze widzimy te parędziesiąt kilogramów, która zawsze się przyciąga do siebie, ale też widzimy, że jest znowu coś co dzisiaj nie wiemy czym jest, ale widzimy, że jest coś co nazwaliśmy ciemną materią ciemną energią co działa jak taka masa, która odpycha tak jak mamy ładunek dodatni mamy ładunek ujemny i one mogą przyciągać, ale 2 dodatni odpychają no to masa zawsze przyciąga, ale ta widzimy, że jednak jest też taka no powiedzmy ujemna baza, która odpycha, a więc widzimy że, że ten wszechświat się ciągle rozszerza, a więc raczej raczej pensjonariusz nas czeka natomiast proszę pytać co to jest ciemna materia, bo nie wiem, bo jeszcze tego nie wiemy i może się dowiemy za naszego życia mam nadzieję i odchodząc na emeryturę może będziemy w stanie udzielić precyzyjnej odpowiedzi dzisiaj widzimy, że coś jest we wszechświecie, czego nie rozumiemy, ale zamiast uznać za cud to badamy to właśnie m.in. termin bardzo dziękuję za tę rozmowę nie życzę panu cudów, a może po prostu takich wytłumaczą silnych fizycznie cudów po prostu, czyli wszystkiego dobrego z okazji świąt Dariusz Aksamit fizyk z wydziału fizyki Politechniki warszawskiej ze stowarzyszenia rzecznicy nauki był gościem programu bardzo dziękuję dziękuję serdecznie, a ja zakończę cytatem znajdować rasowej ona, że nauka działa niezależnie od tego czy w nią wierzymy czy nie Otóż to to wszystko co przygotowaliśmy dla państwa z Małgorzatą Połczyńską, a teraz zapraszam państwa na informacje Radia TOK FM Mikołaj Lizut do usłyszenia Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: A TERAZ NA POWAŻNIE

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA