REKLAMA

Wycinki lasów, osuszenia bagien, drogi - człowiek stawia bariery które zmieniają klimat na ziemi

Data emisji:
2018-10-02 23:00
Audycja:
Godzina Filozofów
Prowadzący:
Czas trwania:
48:16 min.
Udostępnij:

O co chodzi w związku z tak zwaną drogą narewkowską? Rozwiń »
Dr hab. Wiktor Kotowski, biolog, Wydział biologii Uniwersytet Warszawski: - Droga leśna, używana dotychczas jako droga publiczna, łącząca Białowieżę z Narewką. Komisja Europejska wezwała do zaprzestania przebudowywania tej drogi. A jest budowana za środki Lasów Państwowych. [...] Ludzie by chcieli, żeby po drodze się łatwo jeździło, żeby było równo i z asfaltem. Droga jest istotną barierą ekologiczną. I im większa droga, tym większą jest barierą. Bariera ekologiczna to utrudnienie w poruszaniu się zwierząt. Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Dr hab. Wiktor Kotowski, biolog, Wydział biologii Uniwersytet Warszawski, dobry wieczór, dobry wieczór państwu, dobry wieczór Tomku . Pwiedziałem, że będziemy rozmawiali o dzikości, o pewnej idei dzikości, czy w ogóle o dzikiej przyrodzie. Ale pomyślałem, że dobrze jest jakoś iść w konkret. Czasami takie rozważania ogólne zakorzenić albo może inaczej zacząć od jakiegoś konkretu, żeby później poszybować w stronę idei bardziej ogólnej - to taki plan, scenariusz, jaki Platon zalecał właśnie: najpierw zaczynać od konkretu, a później już gdzieś dalej przechodzić. Rozwiń »
Ponieważ jesteście oprócz tego, że jesteś naukowcem to jest coś też, że zaangażowany w działalność ekologiczną reprezentujesz koalicja Ratujmy rzeki to także jest jest też współinicjatorem powstania tego przedsięwzięcia angażuje się różna akcja informacyjna protestacyjna związane właśnie z sprawami ekologii no to pomóc pomyślałem, że zapytam czy o taką kwestię, która jest aktualna, które jest gorąco, na które z kolejną odsłoną jakiegoś sporu pomiędzy nazwijmy to zwolennikami raczej ograniczonej ingerencji człowieka z sfera natury rzeczy w przyrodę, a instytucjami państwowymi, które zainteresowane są rozbudowywanie infrastruktury chodzi o drogę na Cieszkowskiego to zaś ryzyko, czyli droga w Leśna używana dotychczas poniekąd jako droga publiczna w każdym razie dostępna dla z ludności łącząca Białowieża Narewka

W skrócie, tak więc komisja Europejska pst wezwała do wstrzymania przebudowy tej drogi to droga jest przebudowywana, ale pomimo tego, że wezwała komisja Europejska ma to trwają nad aktem stres zresztą jest przebudowywana zaraz pieniądze z inicjatywy lasów państwowych w tym jest w cały taki smaczek tej awantury, że lasy państwowe, które niszczyły tę Puszczę Białowieską, wycinając proc pretekstem czy nie boję mówić tutaj o proteście inwazji kornika duże obszary natura się liczy, że są setki hektarów to co teraz się, że wzięły te lasy za finansowanie drogi podobno dla mieszkańców i dla turystów droga gruntowa ma być przekształcona w drogę asfaltową nawierzchnię jezdni zbliżonej do Sparty przeczytałem w wstrzymano ostatnio prace się rozpoczęły na nowo z lasy państwowe twierdzą, że wstrzymały te prace tak naprawdę trudny okres lęgowy ptaków tak jakby nam nagle się zaczęli przejmować okresem lęgowym ptaków, kiedy wycinka trwała też się nie przejmowano zresztą pod tym kątem została też przekształcana ustawy o ochronie przyrody lasów państwowych takie rzeczy jako okres lęgowy ptaków nie obowiązują nie będę wchodził w filozofię takich zmian przepisów filozofia jest prosta wiesz co mam takie będą tutaj jak chce przeszkadzać no taki chcą je znaczącym elementem w tym kontekście, więc droga też jest w zasadzie sprawą prostą analogię z ludzie chcieli, żeby po drodze się łatwo jeździło, żeby nie trzeba było jej wyrównywać utrzymywać droga asfaltowa z można jechać niech 30 na godzinę tylko 80 z drogich się asfaltu jest w całym na całym świecie w Polsce się asfaltu i ostatnio na potęgę więc, dlaczego nie gra sportowa drogi w lesie komukolwiek, by się wydawało, że to jest zmiana kosmetyczna i nieznacząca to jednak uświadomimy, że to naprawdę powoduje np. tak pokazują statystyki no radykalną intensyfikacji ruchu tak naprawdę droga jest istotna, by bariera psychologiczna im większa droga tym większą barierą ekologiczną jest dość mam żal jest barierą zwierząt dla dużych zwierząt jest nawet barierą dla roślin z 1 strony naszyte jest 1 i 1 w barierę, czyli utrudnienie w przemieszczaniu się dno na tej drodze z pewnością ruch nie będzie bardzo duży, więc nie jest także zwierzęta będą się bały przejście przez to droga będzie tam ciągły ruch samochodów, niemniej przed przy tym ruchu dosyć szybkim samochodem zwierzęta będą od czasu do czasu tam ginęły i on się tego nauczyła nauczą się, zwłaszcza duże zwierzęta z takich, że ta droga jest niebezpieczne będą ją omijać starać się doszukiwać się jakieś konkretne miejsca, w których ją przekraczają, więc taki szlak komunikacyjny ludzki zmienia szlaki komunikacyjne zwierząt z zasadniczą i z i jest jest to silna ingerencja tak nie da się porównać drogi asfaltowej z drogą gruntową, a po drugie, ta droga jest to coś to droga jest po to, żeby w nocy nikt nie wie, że jest dla turystów, bo turyści jeżdżą do Białowieży po to, żeby podziwiać las dzięki większości turystów i z Polski i jeszcze więcej z całego świata jeździ tam, ale o to, żeby zobaczyć poczuć tak naprawdę przecen czeka na nie widzi, ale poczuli, że są w ostatnim nienaruszonym nie wyciętym z mocy początku właściwie istnienia lasu w na tym terenie nie być tym fragmencie lasu nizinnego w Europie brak im więcej ingerencji widocznych elementów cywilizacji na tym terenie co najmniej co do tych turystów przemawia, więc również sens takiego punktu w więzieniach emocjonalnego jeśli cenimy tę przyrodę cenimy jej się z reguły za dzikość, czyli odległość od ingerencji człowieka ad hoc mniej od ingerencji człowieka zarówno w przestrzeni, jaki w czasie im dalej w przestrzeni są te artefakty ludzkie in odleglejsze one są w czasie, tym bardziej czujemy, że miejsce jest dzikie oddany przyrodzie i tym bardziej co w, a takie dni podświadomie cenimy, ale na tym też opierają się różne sposoby wartościowania obiektów przyrodniczych to jest 1102 systemów realizują zadania nie chodzi o to, że budowa tej drogi spowodowałaby jakąś katastrofę ekologiczną w waszym przekonaniu tylko mamy do czynienia z sytuacją poniekąd innego rodzaju to znaczy bariera ekologiczna to powiedziałeś, ale zarazem też, że zupełnie niepotrzebne zupełnie niepotrzebna ingerencja w to i tak już jakoś przeora nową drogą gruntową tak zażarcie zaznaczono, iż się o tej barierze i potem mocno odjechałem wtedy z emocjonalne czy z turystycznych aspekty tak swoją wartość tej tej Puszczy z punktu widzenia ludzi tam przy przejeżdżających, ale jeszcze chce wrócić do tych takich mechanicznych to jest ekologicznych efektów tej drogi to 1 z kolejnych lat gatunków jest to bariera dla innych jest to szlak komunikacyjny i te są to co to, że to jest szlak komunikacyjny łączący zewnętrze obszaru Przyrodniczego z jego wnętrzem co jest niedobrze, bo to jest obszar, którym wędrują gatunki inwazyjne ekspansywne większość gatunków inwazyjnych obcych, które się u nas zamiast zalet zadamy wbijają mi także zarażone wędrują tak ale, wędrując przez usiedli z założonych przez człowieka, a generalnie i rośliny ekspansywnej w dużym stopniu również zwierzęta, ale przede wszystkim roślinach Pienin oraz gatunki inwazyjne, a nasi strażnicy Rosz znaczy mamy ich bardzo dużo mamy ich dziesiątki czy roślin co w latach, więc są dziesiątki, ale z takich powszechnie widywanych przez nas mieszkańców wsi miasto jest niczym nawłoć późna czy nawłoć kanadyjska takie barwnie kwitnące rośliny, które potrafią zdominować setki hektarów nad rzekami również służba dróg w lasach Białowieży takim gatunkiem inwazyjnym znicze tak drobna światowy amerykańskiego znajdź niedźwiadka, który w wkraczać tworzyć 1, zwłaszcza wzdłuż krawędzi lasu albo w gospodarczych drzewostanach albo właśnie wzdłuż dróg drobny twarze takie zdominowane duże płace, gdzie jest znacznie niższe bogactwo gatunkowe wypiera aż do naszego rodzimego Cierpka, więc drogi są niewątpliwie takim takimi osiągami terenami, gdzie jest to zaburza gatunki zwierząt przepraszam, bo on to ciekawe bardzo, więc tak się dopytuje zawodzą, jakie jest z Diane Keaton jako wota botanik muszą uważać, żeby nie popełnić błędów w ofercie w mechanizmy rozprzestrzeniania się tych gatunków inwazyjnych, więc nie chce zabrnął za daleko, ale na takie gatunki inwazyjne, które są u nas rozpowszechnione i i powodują duże kłopoty w ekosystemach to jest norka amerykańska co jest szop Pracz np. 313 złożony z Kielc do jedno z nazwą to są szacunki na norka amerykańska tortur zwłaszcza, gdy problematyczny gatunek właściwie naszą markę Europejską wyparły już całkowicie LED są uciekinierzy z hodowli sweter w gminach na futra lub Arka amerykańskie Kisio, a straty ekologiczne to nie tylko wypierania naszych rodzimych gatunków, które zajmowały siedliska, ale inni w przypadku norki amerykańskiej na znacznie efektywniejsze jeśli chodzi o polowania to w GM polowania na taki, a ich po prostu niszczyć lęgi w jaja pisklaki wybiera z miast te ptaki nie miały się okazji nie miał czasu dostosować do jej techniki polowania w rejestrach inna niższa niż naszej i tak właściwie działają gatunki inwazyjne, że ona, docierając na nowe tereny, gdzie spotykają się z gatunkami, które z kliniką ewoluowały mogą wywoływać spustoszenie, bo mają jakąś przewagę nad rodzinnymi czy są drapieżnikami czy rośliny konkurentami oczyszczenie wszystkie gatunki obce staż inwazyjna regresie staje na etat nie chce nie chce, żebyśmy badania Top model jest inwazyjny jasne, toteż albo w ogóle jest dosyć ciekawe, bo pokazuje także problematyczna 4 już tak bardziej zbliżamy do rozważań dzikości, ale problematyczne właśnie trochę tego, z czym nowości opisujemy, kiedy obcujemy z przyrodą czy ze światem przyrody dzisiaj Robert Wilson w takiej amerykańskich radzieccy biologii radzi on wymienia gatunki inwazyjne na drugim miejscu wśród zagrożeń przyrody po utracie w pozwie o niszczeniu siedlisk i a na inwazję biologiczne to fragmentacja siedlisk wpływach z bardzo silnie, a poza tym, że podróżujemy i przenosimy czystych osobniki czy rzeczywiście nasiona po całym świecie w zasadzie, więc niszczymy bariery geograficzne, które przez co może już nie ma w last mile i przyrody, którą ty chciałbyś chronić, bo ona już jest i tak rozmawialiśmy o tym, parokrotnie, ale to cały czas jest, zwłaszcza w takich kontekstach temat nic zrobić kiedyś taki program dedykowany tylko wyłącznie w pytaniu was chronić przyrodę tak 2 × sięgał Lotos stara się o ten w NATO pytanie, ale w Diamentowej drogi może rzeczywiście, a później jeszcze będziemy tych innych rzeczach, bo powiedział, że tym, że taka droga jest szlakiem dla tych wszystkich inwazyjnych gatunków i ich gatunków roślin, a więc niech inni już zmierzony bariera z drugiej strony szlak ekspansji gatunków inwazyjnych, a po trzecie i właśnie to co powiedziałem ta droga jest coś ona ułatwia w dalszą ekspansję człowieka Chuck Norris, jeżeli leśnicy budują dużą drogę, po której mogą jeździć się duże samochody np. ile NATO budują ją po coś wybudują po to, żeby łatwiej było to drzewo w przyszłości stracą wywozić teraz już leśnicy nie nie wędrują po lesie z siekierą drogi związkowe nie wyglądają tak jak kiedyś, kiedy się pojedyncze drzewa związane łańcuchem się wyciągało koni tylko wjeżdżając Hermes 498 i uwierzyli ładują drzewo prosto w GOK, układając wzdłuż drogi, skąd się ładuje nacji i tirami wychodzi, więc im lepszy dostęp tym łatwiejsze będzie wykonywanie takich działań w przyszłości, nawet jeżeli ta droga jej głównym celem budowy nie jest tak, ale eksploatacja lasów to ona taką decyzję w przeszłości znakomicie ułatwi, więc tego się przede wszystkim należy bać patrząc na to jak drogi wpływają na obszary leśne na całym świecie wystarczy spojrzeć na Google Earth na matce Amazonii jak w lesie nie postępował wzdłuż dróg są takie szlaki o kształcie takich rozwiązujące się drze w czy 3 przypominają trochę system rzeki to są drogi coraz cieńsze drogi następne drogi i zużytych dróg są kolejne obszary bez leśne wybudowanie 1 drogi powoduje ekspansję i to nie tylko są na tamtych rejonach to nie tylko sam wycinki legalna, ale to jest mnóstwo nielegalnej Trzebieży lasów, gdzie dodruk są dowożone duże drzewa wyciągane z lasu to samo działo się na Borneo n p . gdzie jest budowa dróg powodowała plądrowanie lasu tam również budowa kanałów na torfowiskach w skali mentalnie spowodowała, że z tych kanałów dostępu do lasu na torfowiskach, które stały się łupem padły łupem właściwie mafii, który kradł te atuty częściowo obszary chronione kradł litery to drewno przecież certyfikacji lasów działać dosyć słabo i PiS i w bardzo duży jest powszechne nielegalnie pozyskiwane drewno, więc drogi powodują zwiększony akces człowieka w 1 drogi powodują kolejne drogi z tak zastanawiam się wracając jeszcze do tego co mówiliśmy o tym, że jak przyjrzymy się krajobrazowi przyrodnicze Emu to mamy tam tyle osobników roślinnych zwierzęcych owadzi ich, którzy nie biorą się z jakiejś ingerencji ludzkiej, którzy pojawiają się tam, dlatego że nie no choćby jak mówią szopy Pracze czy noc amerykańskiej inna przybyli tutaj czy przedstawiciele Gdyni od tych gatunków przybył przybyli tutaj w związku z jakimiś budowlami z jakimiś działaniami innych ludzi którzy, którzy wykonywali jakieś jakieś czynności trudno to zostaje się na ile w ogóle w inny zasadne jest mówienie, że położenie drogi czy wyasfaltowanie drogi zaburzy jakiś rodzaj harmonii z równowagi środowiska naturalnego, które my tam mamy, ponieważ już od dawna nie mamy tam żadnego środowiska naturalnego tylko mamy jakiś konglomerat różnych w różnych czynników różnych wymiarów obszarów, z których część jest, owszem, efektem jakichś procesów naturalnych jak rozumiem, ale inna część faktem lud nie działa on na to patrzeć zero-jedynkowy i ich na pewno w Puszcza Białowieska jest najbliższym naturalnego stanu lasem nizinnym to tak euro wiadomo, że to jest po prostu enzymu rezerwat tam się nie ingeruje tam się to nie na emeryturze Rejowiecka to nie jest tylko raz na życzenie jest tylko z obszaru ochrony ścisłej parku Narodowym jest to jeszcze 2 × więcej obszarów oprócz tego na zewnątrz i aktywne obszary UNESCO obszar natura 2000 są takie badania prowadzone na całym świecie w ostatnie w Europie od nas z Polski Nuria Selva zresztą Szwedka mieszkająca w Polsce bierze udział w tych badaniach, które pokazują ile obszarów bezdroży zostały jeszcze na świecie i z 1 strony badania pokazały, że to jest ich w sumie dosyć duże 80 % powierzchni ziemi to obszary bez drogi jeśli wziąć 89 proc jeśli wziąć pod uwagę Buval 1 km, bo jeszcze pamiętajmy, że droga to nie jest tylko wpływ to tym te są tego samego obszaru asfaltu czy w trzeciej powierzchni utwardzonej, a tylko ma jakiś się jak jakiś bufor przestrzeń odległości, od której jest ten wpływ niestety autorzy wzięli taki 500 metrowy bufor po obu stronach drogi razem kilometrze nałożyli na sieć dróg na świecie wyszło im, że 80 % powierzchni zostało, ale jeżeli szans, bo aż 80 % jest pokryty najemca poczekaj poczekaj zaraz, jeżeli weźmiemy pod uwagę wielkość tych powierzchni naszej ilość tych prac te drogi podzieliły z tymi utworami podzielili lądy naszej set tysięcy obszarów i ponad połowa z tych obszarów, a poniżej 1 km, a nie tylko 7 % ma więcej niż 100 km ², a to już Dariuszowi wrażenie Basta kilometr kwadratowy to nie jest duża nie wydawały się, że to jest moc wsteczną 1010 km to jest do przejścia wzdłuż leśnych zrealizuje w ciągu w ciągu 1 dnia nie i to jest tylko 7 % z tych obszarów podzielonych drogami, więc i, pamiętając o tym, że każde fragmentacja obszaru powoduje efekt krawędzi, więc odbita od tej krawędzi jakiś ekosystem się zmienia w jakimś stopniu na to tych obszarów bezdroży dużych obszarów bezdroży mamy coraz mniej, a i teraz, dlaczego ta wielkość jest ważna jak pytałem się na ile zmieniliśmy przyrody i na ile te gatunki inwazyjne ta zmiana struktury krajobrazu zmieniła jeżdżące w polityce całkowicie tam w środę to ten efekt zależy od wielkości zależy bardzo dużym stopniu od wielkości większy ekosystem oczywiście to zależy od tego jaki to jest rodzaj ekosystemu tym większą odporność na zaburzenia tym lepiej działa, bo niektóre organizmy potrzebują po prostu dużych przestrzeni lat organizują mogą być tzw. sankami z rynkowymi kluczowym jak duże drapieżniki n p . w lasach tak duże drapieżniki regulują od góry w dół z funkcjonowaniem całego ekosystemu wielkiej 3 czy wreszcie, regulując populacji jest i jeleniowatych wpływają na to jak na Ilonę wgryzają się po Drozd drzew runa szewski, więc wpływają na to jak szybko te drzewa odrastają ile jest przestrzeń w takim lesie jakich zachodzi sukcesja i t d . i t d. więc a, żeby te drapieżniki tam dna musimy mieć obszar duszy to samo dotyczy NATO nie jest tylko kwestia lasów to dotyczy w zasadzie wszystkich systemów jest to, że to jest kwestia wielkości o wielkości też o tym, że wielkość obszarów chronionych ma znaczenie świadczą też wyniki restytucji przyrodniczej to co może moja działalność, czyli naprawa zdegradowanych ekosystemów się zajmuje bagnami, więc na ten temat mam w głowie dane z przeglądowi w badaniach efektów restytucji przyrodniczej mokradeł pokazały, że z 1 strony pokazały, że to w zasadzie nie działa w dającym się tak ocenić wciągu naszego życia w okresie tak po 2030 kilkudziesięciu latach dalej te obszary działają po do chemicznie biologicznie inaczej niż te preferencyjne, ale im większy obszar tym lepiej się uda i obszary małe kilkuhektarowe w zasadzie większość z nich w po restytucji dalej jest mocno odległa od władz tych preferencyjnych naturalnych ekosystemów, ale obszar o powierzchni setek czy tysięcy hektarów jeśli się udaje taki trend przywrócić przyrodzie zaczynają funkcjonować dobrze zaczynają funkcjonować tak rzeczywiście za zachodzące procesy biologiczne tak jak naturalnych mokradłach wynik weryfikacji odkładanie węgla procesy tor w twórczej tego co ma wiemy o tym, oraz z rozmów o bagnach i z tego wszystkiego co trafia do opinii publicznej za pośrednictwem inicjatywy światowego dnia bagien, którego dnia w organizacji w Polsce te aktywnie uczestniczy właściwie co roku się pojawiać w różnych mediach opowiadasz o roli bardziej, zwłaszcza w tym medium o w bardzo się cieszą, ale ja zapraszam już z góry na kolejny dzień w bardzo dziękuję przypomina drogi dlatego też mamy taki czas to moje ulubione święto osobiście mogę powiedzieć to wszystko oczywiście są kwestie, na które możemy patrzeć pod kątem pewnego zamiłowania do świata natury albo w pewnej estetyki, która jest nam bliska, niemniej jednak to zarazem są wszystko procesy, które w skali globalnej uczestniczą w zachowaniu pewnej równowagi np. klimatycznej to znaczy wydaje się, że to są kwestie być może czasami lokalne i mało znaczące, ale tak naprawdę stawka jest znacznie poważniejszej gra się toczy nie tylko o to czy będziemy żyli z takim świecie, który będzie nam odpowiadał właśnie pod kątem estetycznym czy zaspokaja jakiś nasze potrzeby obcowania n p . z dziką przyrodą są też jest istotne i tego żaden sposób nie umniejsza w tym momencie, ale on to wszystko są sprawy, które jakoś także wpływają w ogóle na atmosferę maksima z Lechem w sensie globalne wpływają w sposób katastrofalny zabito wiemy jest ta jest w tym, którzy stwierdzą, że i tak się tego wszystkiego nie da powstrzymać rzeź zadziwiają odruchy i pozostał tylko się kupić ci i patrzeć w i pozwolić tym co z mają z tego uciechę niż żyć dalej ziemię, a może, a może jest w niszczymy się jako gatunek prędzej ta ziemia odetchnie ale gdzie za co wcześniej nie miał jeszcze decyzji tematem zastępczym dzisiejszego spotkania takie też zaliczyć możemy wziąć czas są lepsi jeszcze we mnie też artyści poważniejsi ta ja chcę wrócić na chwilę do jedno jak za złe zaczepił się zmiany klimatu to i lasy i bagna dbającej o bardzo duże znaczenie oraz seksie bardzo dużo mówi oczywiście ogromna pula węgla zgromadzonego i w biomasie roślin, zwłaszcza w tych drzewach i żywych martwych leżących w glebie jest taki bufor ta ilość węgla oczywiście co taki lasy te zarówno emituje dwutlenek węgla, jakiego asymilują się tak, ale jest w nim zakumulowane ogromna jego ilość jeśli spojrzymy na powierzchni lasów na ziemi i ogromny teren tempo wylesiania powoduje, że ten bufor zanika z dnia część tej liczby dotyczące Amazonii zapisane nie mogę znaleźć, więc bez głowy kolejnych 70 % zniszczyliśmy lasów amazońskich, bo znalazłem liczbę 14 % powierzchni lądów wszystkich zajmował kiedyś las deszczowy Amazonii w tej chwili pokrywa 3 proc polskich aktorów to są takie dość piorunujący to jest miejsce życia kim w 50 % z gatunków ziemi nie byłem 3 lata temu na Borneo, żeby zobaczyć tam potworną 1 z największych katastrof ekologicznych, jaka się obecnie dokonuje chodzi mi o zniszczenie na niej nie tylko lasów deszczowych właściwie całego ekosystemu BOR Borneo lasów deszczowych ale, zwłaszcza to co mnie jakoś dotyka najbardziej to są te torfowiska na Borneo, które są pokryte lasami deszczowymi jak wyglądał nasz topowy wzrok od 20 m przyjechałeś co zobaczyłeś najgorsze jest to, że znaczy to pierwsze przypomnijmy tym, którzy z, bo nie mniej niż co może wiedziała, o co chodzi ich ogromne obszary jedne z największych na świecie obszary tropikalnych torfowisk lasy bagienne miejsce życia orangutanów i mnóstwa innych gatunków endemicznych ogromny zasób węgla atmosferycznego o psy z 30 lat od 20 paru lat raptem osuszone stopniowo zamieniane w 1 ostatnio przez ostatnie kilkanaście 20 lat właściwie dopiero w plantacje palmy olejowej ogromne obszary w tej chwili większość dostępnego na rynku tłuszczów czy spożywczego czy kosmetycznego używanego w przemyśle to olej palmowy pochodzący z upra w palmy olejowej właśnie z Indonezji czy z Malezji z tamtych obszarów, kiedy się wydawało, że to bardzo zdrowe jest, ale dziś wiadomo skądinąd, że jest bardzo niezdrowe właśnie nie wiemy ile bardzo jest raczej nie mnóstwo rzeczy i pijemy mnóstwo rzeczy, które są niezdrowe, ale on jest rzeczywiście mniej zdrowe niż te oleje bardziej płynna jest gęsty takich temperaturze pokojowej w chłodnej temperaturze jest pobrać jako ósma osoba ta ma konsystencję, więc jest łatwy do przewożenia w związku z tym to oznacza, że jest ona ma duży udział tłuszczów nasyconych, więc jest mniej zdrowymi 4, ale jest w tłuszczach nienasyconych, ale to nie moja działka mianowicie zniszczenia torfowisk, więc w związku z tym zapotrzebowaniem na ten tanich, a olej, a tani, dlatego że się rabunkowo wycina Puszczę i osuszyć torfowisko pod jego uprawę w ta ekspansja tam postępuje i w przez w nieco bardziej długie lata, bo to wszystko się zadziało wtem pie błyskawicznym rząd Malezji i Indonezji temu sekundowały im ułatwiają firmom ekspansję to są ogromne firmy, które z dzierżawią czy inny sposób uzyskują czy wykupują ziemię Chena i teraz to co się dzieje nowa pierwsze dni niszczony jest ekosystem naturalne, że Bytom, ale z CCC pamięcią uprawiać teren jest cięty kanałami odwadniającymi, żeby odwodnić torfowiska osuszamy poziom wody spadek był na powierzchni ponad powierzchnią spada w mniej więcej metr czy ponad metr poniżej gruntu znają oczywiście po pierwsze, powoduje, że cały ten ekosystem ginie, że są ogromne emisje gazów cieplarnianych z tego oceniającego się biologicznie torów na docenta zaczynała się generalizować tak jak martwa materia organiczna wszędzie w każdym systemie NATO jest znany efekt po osuszeniu torfowiska, ale efekt krawędzi i tutaj w wracałem do do wpływu fragmentacji jest znacznie dalszy tak oni rozruszają nie tylko te tereny, gdzie ludzie posadzili palmy olejowe osuszają wszystkie tereny przy przyległe te zaczynają się pali się wywołanie pożarów w tym gorącym klimacie jest bardzo łatwe, zwłaszcza że ogień stosowany jako sposób karczowania czy pozbywania się roślinności przy uprawach takich na małą skalę i był stosowany tam moc tysiącleci jest dalej stosowany, więc taki ogień rozprzestrzenia się zacina się palić tor tor w naturalny tor wojsko się oczywiście się nie pali, ale tor w osuszonych torfowisk zaczyna się palić dlatego kiedyś wydobywano torf jako opał zresztą przy ich prawna to po wysuszeniu się parki płonął dziesiątki tysięcy setki tysięcy hektarów do tego stopnia, że w niektórych latach Indonezja ma większe dzienne emisje gazów cieplarnianych z tych płonących torfowisk niż cała gospodarka Stanów zjednoczonych np. poważnie i to jest i to jest efekt w ingerencji w ekosystem nie chodziło o to, żeby się wypaść tak wypalić teraz, żeby zniszczyć te zbiorowiska Tambor uprawy palm olejowych nie płoną tam są tam się gasi pożar na gwałt, aby był byłaby duża szkoda oczywiście nie wszędzie się udaje, ale formę ogromne obszary obok Tesco po krawędzi większej niższy niż ten wywołany wpływem na drogi, ale też pokazuje, że ta ingerencja w ekosystem idzie znacznie dalej zamierza za to, że jest jeszcze tutaj słowo ingerencja jest jeszcze odpowiednie czy nie należałoby sięgnąć po jakichś bardziej drastyczna określenia, bo to rzeczywiście co opowiada też jest raźniej już na razie wracając do zniszczeń w finale teraz też, jeżeli się rozmawia z tymi ludźmi tam to okazuje się, że oni są wszyscy tego świadomi to nie jest tak, że ani nie wiedzą, że nie myślę, że to nie jest nic niewarte w go rana w każdym obszarze w każdym rezerwacie czy dziś na każdej, ale mówi, że takich ludziach, że Mohammed pracują, bo zarówno pracownika tak oni wiedzą, że to są wartościowe robią wszystko co się z c co można twierdzą, że na unik na ich plantacji palm olejowych starają się utrzymywać poziom wody trochę, jeżeli to jeszcze jestem w stanie zrozumieć jest bieda ktoś pracuje musi nadawać tego nie ma biedy to są kraje zbliżające się poziomem rozwoju w tej chwili do Polski czy u nas jest bieda musimy startować Puszczę Białowieską nie mówię wiesz no o ludziach, którzy czasami nie mają innej pracy nie mają pieniędzy dobra idą tam i pracują na tych polach Okaj natomiast, jeżeli chodzi o tych, ale nadal chodzi o radio i naukowców oni mają naukowców mają bardzo rozbudowany system ochrony przyrody mają świetnych świetnym Diaz, które starają się walczyć z tym tylko coś się nie udaje, bo system z korporacyjnego w zysku, który jest czerpane z tego wszystkiego jest tak dużo się, że się wszystkim opłaca na krótką metę przez te najbliższe ich tak od 30 lat 2 w kilkunastu lat tak naprawdę Malezja Indonezja wzbogaciły się bardzo to jest główne źródło dochodu Narodowego, więc jazy bilans to zrozumiałem jak w Europie doprowadziliśmy do zniszczenia 90 % z bagien kiedyś w latach na początku dwudziestego wierzycieli korzyść strony jak będzie też wtedy wszyscy wiedzieli, że to jest szkodliwe przyrodnicze tylko nie dali rady tego zwalczyć przypomina mi się rozmowa z Adamem Czabańskim, którą miałem okazję odbyć jakiś czas temu pół roku temu, kiedy to szczątki powiedziała znany jest bardzo radykalnych tez i z tego, że generalnie wypowiada się w sposób niekiedy tak obrazoburczy i wstrząsający, że aż trudne do przyjęcia dla dla niektórych, ale powiedział, że jego zdaniem to miała akurat na myśli partię republikańską, że jest to najgroźniejsza organizacja przestępcza w historii ludzkości właśnie partia republikańska gorsza nawet od Hitlera cytuje tutaj bytomskiego jeszcze go do pytałam czy aby na pewno ma to na myśli co mówić to podkreślił, że jak najbardziej i nie potrafi zjeść lokal jest w każdym kraju w no właściwie pachnące Wojas pod uwagę to zatem mówić, bo już pewnie wiesz, o co chodzi w tej wypowiedzi chodzi o to, że mamy do czynienia z ludźmi, którzy świadomi są w pełni tego, jakie konsekwencje ma ta cała rabunkową gospodarkę, która niszczy klimat i niszczy te zasoby przyrodnicze, które pozwalają na zachowanie jakiejś względnej biologicznej równowagi na tej planecie wiedzą doskonale, że ich działania doprowadzą do takiego stanu, w którym w zasadzie życie dla gatunku ludzkiego na ziemi okaże się już niemożliwa i to w perspektywie względnie bliskiej, a jednocześnie dalej to robią to, więc on powiada nie było nigdy takiej organizacji, która była w sposób świadomy zdeterminowana, żeby zniszczyć całą ludzkość, żeby wiedziała co robi świadomie całą ludzkość doprowadziła do zagłady to jest pierwsza taka sytuacja no ale na to, że Towarzystwo z 2 Nashville Dallas i filozofem, więc kto jest, dlaczego ci ich Republikanie, którzy najwyraźniej reprezentują połowę ludzkości albo wcale albo te 30 sławne 30 %, w które wygrywa wszędzie wybory, dlaczego oni niepotrzebni nie potrafią myśleć o sobie swoich krewnych swoich myśli za swoje geny z 2 dni w perspektywie dłuższej niż niejedno pokolenie Anna Woźniak zmierza do MMA jest wejście na wolność jest właściwie pytanie do Edwarda Wilsona no bo mamy do czynienia z takim działaniem niezwykle trudne takim krótkowzrocznym na pewno jakiś monstrualny egoizm w tym jest i takie myślenie w kategoriach wyłącznie na swojego interesu tego najbardziej bliskiego ohydnego ani w kategoriach n p . tego jako rzeczywistość, jaki świat się z zostawieniem swoim dzieciom czy ludzie właśnie są zajęci wyłącznie obsługiwanie jakichś własnych bardzo doraźnych potrzeb interesów tak dalej zarabiają w ten sposób ogromne pieniądze i tu i teraz mają z tego korzyści natomiast mają wyłączone chyba myślami, że spółka może to właśnie jest wyłączenie z wyłączonym myśleniem, że to jest zwykła głupota albo c albo brak koalicji może, ale myśli no sam, mówi że swojego doświadczenia wynika, że oni wiedzą co jedni siedzą drudzy nie wiedzą co mają pieniądze co albo nie wiedzą albo są ślepi nam w jak można coś na czym zarobić to przekonanie się, że to jest zła jest na bardzo trudne no właśnie dla tych co po 800 teraz tutaj właśnie takie 2 inne wymiary się otwierają w tej naszej rozmowie, jakby 2 sposoby myślenia patrzenia na całą kwestię po pierwsze jestem nazwijmy to ja się trochę trzymam tego określenia, ale się też przy nim nie upieram, bo to może nie jest dobra to nie jest dobre określenie czy ten cały wymiar nazwijmy to estetyczne związane z no właśnie przywiązaniem do przyrody, z którą się nie ingeruje do takiego krajobrazu może nie regulowanego nadmiernie raczej do widoku na natury, a nie kultury raczej do lasu słów rzeki mokradła, a nie do widoku komina praw do dachu wielkiego wieżowca et Cetera no i jedni lubią miejski krajobraz nie lubią krajobraz leśny to jest pewnego rodzaju estetyka, a może jakiś rodzaj egzystencjalnego tak, że nie jest też tak, że my chcielibyśmy, żeby cenimy tę dziką przyrodę ta dalej od domu natomiast u siebie chcielibyśmy mieć porządek on, mówi że znasz ciekawe w latach 2 telefon tak tak wynika z chociażby z takich wywiadów prowadzonych przez moją studentkę na temat rzekł mu, że z ludzie nie doceniają to, że rzeki powinny być dzikie i żeby były w nich ryby i że żeby płynęły kręte, ale w pobliżu domu tonę co powinno być wszystko wygaszone ładnie, żeby można było wejść się wykąpać się że, żeby rzeka nie zalewała Słomki na tory koszone równo na tak, a drugi aspekt to z kolei, że wniosek powiedział nam sprawa życia i śmierci w całej ludzkości no bo to wszystko są sprawy, które są związane z wraz z ociepleniem globalnym z kim tymi zmianami klimatycznymi którejś z nich nie odwrócimy i będą postępowały nadal wg tego scenariusza rano to doprowadzą prędzej czy później do wymarcia Homo sapiens no może przetrwają, chyba że przetrwają ci tacy najbogatszy, którzy mają już takie bunkry specjalne jeszcze wystraszona masa i teraz pojawił się niedawno taki tekst, który stał się z Realem tzw. był reprodukowany w setkach tysiącach miejsc w internecie światowym, ale polskim też ten tekst napisał tak stara szkoła w taki socjolog medioznawca amerykański krótki felieton, ale bardzo sugestywne w Raszkowie z takim specjalistą od nowych mediów napisał świetną książkę o internecie przed wieloma laty Syberia pierwszą wersję tej książki w latach dziewięćdziesiątych odwrócił odrzuciło wielu wydawców, bo uważali, że ta nie ma co się tamtym internowana emocjonować tam wydamy te książki jak ją zdążymy wydać sojusznikiem będzie o tym, internacie pamiętał ne rano okazało się, że jednak rację miał Waśków, który przewidywał taką globalną ekspansję internetu jest też autorem wielu takich słów charakterystycznych na przerzut np. właśnie sformułowanie zajrzał, że coś staje się w 20 to jest właśnie sformułowanie wymyślone przez czaszkę w bardzo ciekawa postać napisał wiele z Super interesujących książek polecam absolutnie lekturę Otóż ona za taki krótki tekst, że został całkiem niedawno zaproszone do udziału w jakimś takim wydarzeniu, o którym sądzi, że to będzie jakaś tam konferencja czy jakiś taki występ miał, gdzie śmierć przyjął zaproszenie pojawił się na miejscu okazało się, że on tam siedzi w towarzystwie jakichś po prostu absolutnych wymiata czy najbogatszych ludzi świat na jakiś naprawdę takich na ludzi w tym takim górne procencie wieś najbogatszy z Łęczycy czytając zastanawiają się czytanie Szwejka Ano właśnie zmienia to zła jeśli Thomasa Douglasa Scotta myślę, że to nie jest Leigh sumienie nie sądzę na jej cała ta rozmowa polegała na tym, że pytali go owi bogatsze właśnie o towarze co jego zdaniem powinni zrobić, żeby uratować się na sprzęt z bieżni z poważnymi wadami, kiedy już wszystko tutaj ryb nie, mówiąc że kolokwialnie to znaczy to mogą być różne warianty rozpatrywano scenariusz jakiejś rewolucji globalnej wywołanej przez biednych przeciwko bogatym rozpatrywano właśnie przede wszystkim wariant katastrofy ekologicznej dla nich było zupełnie oczywiste, że ona wchodzi i to było coś takiego co nasz OFE najmocniej uderzyło ci ludzie już stuprocentowo przekonani, że ta zabawa się kończy, że za chwilę tutaj nastąpi jakiś kompletny przeorientować nie pewnym pytaniem, które ich nurtowało było nasze pytania o to czy będą w stanie utrzymywać jakieś prywatne armie tak jak to już teraz robią chroniące ich przed gniewem ludu nazwijmy to w momencie, kiedy np. właśnie po katastrofie ekologicznej w takim post apokaliptycznym świecie, w którym będziemy żyli pieniądze nie będą miały żadnej wartości, ale mówię o tym w ten rozbudowane nadmiernie sposób przede wszystkim, dlatego że ten wątek tego czy ktoś tutaj ci, którzy stają za tą zatem barbarzyństwem wiedzą czy nie wiedzą co robią się pojawia i wygląda zjedzą mając nadzieję, że są 2 noże są tak przekonani, że i tak nie ma ratunku, że przynajmniej sobie pożyć no właśnie, a może liczą na zbawienie i Pomorza, ale co ja dziękuję, ale duża liczba nie ma w numerze niania jest, że odziedziczyła są nożyce z na tym polega ta różnica nie jak to możliwe jest lewactwo z drugiej strony neonów, ale Republikanie, którzy będą zbawieni, więc mogła czynić sobie ziemię poddaną, a widzisz ten wątek jest bardzo interesującym 2 tak, zwłaszcza że tam metan wymiar apokaliptyczny jest w tej całej teologii na bardzo silnie obecnej nie będzie oczywiście mam marzenie związane z ostatnich w pew no właśnie chce przeskoczyć jest od straszenia Republikanów z powrotem do fragmentacji krajobrazy widziane jest na kontynencie czy dach amerykańskich w tej chwili największym problemem jeśli chodzi o fragmentacji krajobrazu Chinom, a propos zamyka się ucieczki przed zmianami globalnymi tu mianowicie na wolność jest taka, jaka struktura liniowa, która jest ta stała się sławna, żeby właściwie zapobiega się migracją ekspansja niekoniecznie zwierząt w mur mur mur, a może z pojawiania się coraz więcej prac naukowych analizujących jak to może wpłynąć na łączność 2 Sopko incydent w trakcie mówiono w TUW Ameryka się osób kancelarię prawną amerykańskiej okres zlikwidowanie możliwości łączności północ południe z pomysłu jak to skompensować się utworzenie rezerwatu i t d. no może to jest jeszcze większa bariera dla dronów podobno naprawdę powstanie najwyraźniej tak ludzie mówią dawni wielcy w konsekwencji dla przyrody mogą być trudne w ogóle do wyobrażenia są kluby z modelowania tego wyliczenia emerytury z matką a kiedy się kontynenty amerykańskie spotkały się połączyły Saudi flory zresztą też co tak bardzo dużym stopniu rozdzielone i w bardzo jestem cieka w tych modeli, które przewidują co takiego mogłoby się wydarzyć, gdyby mur powstały i chyba w ogóle o takich w murach czy takich reklamach moglibyśmy za następnym razem porozmawiać, bo to jest bardzo ciekawa wieś ta cała w zarysowana jest przez ciebie tematyka związana z oddziaływaniem drogi na dniach wyszedł do stawiania sobie fasad znają 2 przykłady rzucają, bo 1 z aktualnej blisko nas i mi bliski, bo bagiennej tak normalny na Białorusi Ukrainie największe z wszystko wskazuje NATO w Europie przynajmniej poza Europejską częścią Rosji nienaruszone, czyli w niewielkim bardzo ostatnio naruszane przez inne nienaruszone przez drogi torfowisko 100  000 ha mniej więcej w tej chwili buduje się tam ogromne drogi, kto buduje Nadleśnictwo białoruskie całe oddziały ich Michnik lasów państwowych po co, żeby walczyć z pożarami co Alba walka z pożarami na bagnie w zasadzie to już sprawa spalarni to jazda humorystyczna właściwie rzeczywiście brzmi humorystycznie droga na przecież właściwie to co jest ma być cała cały system dróg częściowo są już zbudowane buduje się je na potęgę znaczenie dla UE są ogromne drogi na wielkich Grobla usypanych piaszczystych, ale to nie mają być asfaltowe mają mieć pod kilkadziesiąt kilometrów szerokości tak, że właśnie i zupełnie bez sensu tak chodzi o to, żeby co pieniądze, żeby większy był dostęp i podobna historia z Peru w lasach basenu w Amazonii w lasach deszczowych powstaje autostrada przez parki narodowe oto, żeby połączyć właśnie autostradą niezbyt liczne miejscowości, które w tej chwili autostradą nie są połączone cały świat buduje autostrady, więc czemu nie RO w tamtych tamtych okolicach, więc co się dzieje wszędzie i Merazet teraz zwracają uwagę, bo po prostu tych obszarów, gdzie kichamy coraz mniej w na tak to on jak powiadam otwiera się tutaj jeszcze takie jak jakaś kolejna zupełnie inna kolejna zupełnie obszar do tego, żeby się w po przyglądać temu co dzikie i mieć jeszcze we współczesnym świecie zaintrygować nie tym murem w 2 nadjeżdżającego z gniazda w tym murem, a w szczególności właśnie tymi różnymi przewidywaniami co do tego jak mur może oddziaływać na ziemi, żebyśmy zrobili jak Grecja może też musiał musiałem więcej poczytać na wodę to są takie jak zarabiać na liczne ignorować tych, które do mnie docierają, ale jest na pewno sprawa niezmiernie ciekawa jednocześnie gorszy w pewnym stopniu mam wrażenie, że z ekolog ekologów również tych amerykańskich to sprawa zaskoczyła nagle ktoś się ktoś o tym, przypomniał zwrócił uwagę raz na aspekt się posypały wypowiedzi ich artykuły i t d. wrócimy do tego bardzo dziękuję dziękuję bardzo dr hab. Wiktor Kotowski biolog Instytut wydział biologii Uniwersytetu Warszawskiego był państwa gościem kończymy też stan wieczór Radia TOK FM to 3 godziny filozofów właściwie dzisiaj Mateusz Luft z ten program wydawało macha tutaj do państwa nie jest jeszcze w pomieszczeniach w ale zaraz idziemy spać już można teraz mogę się program kończy Mateusz Żytko wydawał jak powiedziała mi się nazwą Tomasz Stawiszyński dobrej nocy państwu życzę i to usłyszy
Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: GODZINA FILOZOFÓW

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

2 Dostępy Premium TOK FM w cenie 1! Podaruj Dostęp Premium wybranej osobie, zupełnie za darmo!

Kup teraz

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!